ترجمان 19 مرداد 1393 ساعت 9:21 http://tarjomaan.com/neveshtar/6761/ -------------------------------------------------- عنوان : چرا اسرائیل چیزی جز زور نمی‌فهمد؟ -------------------------------------------------- در این یادداشت با استناد به مصاحبۀ اشلومو سند، استاد دانشگاه تل آویو، پیامدهای برگزاری رفراندوم سراسری در سرزمین‌های اشغالی فلسطین برای رژیم اسرائیل و علت مخالفت با برگزاری این رفراندوم را بررسی کرده‌ایم. متن : محمدرضا قائمی نیک، ترجمان ۱. آیت الله خامنه ای، رهبر نظام جمهوری اسلامی ایران، از یک سو به عنوان رهبری دینی و از سوی دیگر به عنوان یکی از منتقدین سرسخت نظام های سیاسی غرب شناخته می شود. با این حال ایشان در روز اول شعبان ۱۴۳۵ هجری قمری در خطبه های نماز عید سعید فطر، تنها راه حلِ منازعات هفتادسالۀ رژیم غاصب صهیونیستی و فلسطینیان را برگزاری رفراندومی سراسری در این منطقه اعلام نمود. نکتۀ مهم تر این است که ایشان برگزاری این رفراندوم را، که لزوماً دینی نیست و می تواند سکولار باشد، به معنای نابودی حتمی رژیم صهیونیستی می داند. این پیشنهاد از سوی یک رهبر دینی، سبب تحیر بسیاری از تحلیل گران سیاسی شد.۱ یکی از راه هایی که می توان درستی این تحلیل را آزمود، آگاهی از اوضاع اجتماعی، سیاسی و فرهنگی حاکم بر سرزمین های اشغالی و شهروندان اسرائیلی است. در این یادداشت با استناد به مصاحبۀ اشلومو سند نشان خواهیم داد که این رژیم حتی با در دست داشتن محدودۀ سرزمینی بیشتر نسبت به گروه های فلسطینی، به میانه رو ترین و سکولارترین راه حل های سیاسی برای پایان دادن به جنگ نیز تن نمی دهد. سَند تحصیل کردۀ رشتۀ تاریخ در دانشگاه تل آویو، استاد این دانشگاه است. تحلیل او، که در کتاب های اختراع مردم یهودی۲ و اختراع سرزمین اسرائیل۳ نیز تشریح شده، نشان می دهد دولت فعلی اسرائیل که اغلب تصمیمات سیاسی اش در لابی صهیونیستی گرفته می شود، حتی راضی به تشکیل یک دولت دموکرات برآمده از رأی مردم ساکن در منطقه نیست. او در مصاحبه ای که با جردن اسکینر۴ انجام داده۵، اطلاعات بسیار خوبی از اوضاع فرهنگی-سیاسی اسرائیل ارائه کرده است که با اتکا به آن می توان درستی تحلیل مذکور را بررسی کرد. ۲. مرکز آمار اسرائیل اعلام کرده است جمعیت ساکن در سرزمین های اشغالی تا پایان ۲۰۱۳، حدود ۸,۱۳۴,۱۰۰ بوده و با نرخ رشد سالانه ۱.۹ در حال افزایش است. ۷۵ درصد یهودی، ۱.۲۰ درصد عرب و مابقی مسیحیان یا مسلمانان غیرِ عرب هستند. با توجه به آرایش جمعیتی و چینش نیروهای سیاسی در منطقه، گزینه های مختلفی در مورد وضعیت آیندۀ سیاسی این منطقه مطرح شده است. یکی از میانه روترین گزینه ها که منافع اسرائیل را به خوبی تأمین می کند، گزینۀ دو دولت اسرائیلی-فلسطینی است که بر اساس پیمان اسلو (۱۹۹۳) و با وساطت ایالات متحدۀ آمریکا مطرح شده است. بر اساس این گزینه، گروه های فلسطینی خلع سلاح شده و دولت اسرائیلی را به رسمیت می شناسند و از آن سو دولت اسرائیل با عقب نشینی به مرزهای ۱۹۶۷ که بر اساس قراداد ۱۹۴۹ تنظیم شده است، مشروعیت دولت فلسطینی را که حاصل توافق گروه های مختلف فلسطینی از جمله حماس و فتح است را می پذیرند. در این طرح، دولت اسرائیل به مرکزیت بیت المقدس تشکیل خواهد شد. همان طور که می دانیم با توجه به تسلطِ دولت اسرائیلی بر بیت المقدس و برخی مزایای دیگر، این توافق کاملاً به سودِ دولت اسرائیلی است. عدمِ پذیرفتن این قرارداد از سوی گروه های مقاومت روشن است. این توافق به ضرر تمامیِ فلسطینیان و به معنای غصبِ بخش اعظم سرزمینِ آباء و اجدادیِ آن ها و به رسمیت شناختنِ اشغالگری است. مردم و گروه های مقاومت فلسطینی به رغم تحمل بسیاری از خسارات جانی و مالی ناشی از حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه حاضر به پذیرش این توافق نبوده اند. اما فارغ از مخالفت گروه های فلسطینی نظیر حماس با این طرح، خودِ رژیم اسرائیل است که بارها این توافق را نقض کرده. اولین بار در ژوئن ۱۹۶۷ و اشغال نوار غزه، کرانۀ باختری و بلندی های جولان این قرارداد نقض شد و پس از آن نیز دولت اسرائیلی به نخست وزیری شیمون پِرز و بنیامین نیتانیاهو نیز بارها از این حدود تجاوز کرده است. افزون بر این نیتانیاهو حتی طرح دو دولت محمود عباس را که مبتنی بر توافق گروه های فلسطینی است نپذیرفته و بهترین نمونۀ آن حملات این رژیم به نوار غزه در سال های ۲۰۰۸ (جنگ ۲۲ روزه) و ۲۰۱۴ است. در آخرین حملۀ رژیم اشغال گرِ قدس به نوار غزه در ۲۰۱۴ که همزمان با نوشتن این یادداشت است۶، طیِ ۳۰ روز، دست کم ۱۹۰۰ فلسطینی شامل ۴۳۰ کودک، ۲۴۰ زن و ۱۰۰ سالخورده شهید شده و ۹۸۰۰ نفر مجروح شده اند و خسارات مالی گسترده ای به این منطقه وارد شده است. البته از آن سو امنیت شهرها و شهرک های اسرائیلی نیز در پیِ دفاع نیروهای مقاومت و شلیک موشک های حماس تهدید شده است و دست کم ۶۴ نظامی و ۳ غیر نظامی کشته و حدود ۱۰۰۰ نفر مجروح شده اند. مجموعۀ این شواهد نشان می دهد که غیر نظامیان اسرائیل نیز حداقل به دلیل تهدید امینت شان نبایستی با ادامۀ جنگ موافق باشند. بنابراین دوباره این پرسش مطرح می شود که چرا رژیم صهیونیستی حاضر به پذیرش توافق صلح و بازگشت به مرزهای ۱۹۶۷ نیست. آشکار و روشن است که حملۀ اخیر از سوی رژیم صهیونیستی آغاز شده است. بهانۀ کشته شدنِ سه تبعۀ این رژیم توسط گروه های مقاومت فلسطینی، که به هیچ وجه اثبات نشده است، نیز مجوز چنین حمله ای را صادر نمی کند. افزون بر اینکه لشکرکشیِ زمینی و دریایی رژیم اسرائیلی به نوار غزه نشان می دهد که صرفاً قصد تنبیه یا انتقام از گروه های مقاومت فلسطینی در میان نبوده است. با فرض حفظ منافع، حتی شهروندان اسرائیلی نمی توانند بپذیرند به دلیل کشته شدن سه تبعۀ این رژیم به نحوی مبهم، امنیت بخش زیادی از محلِ سکونت اسرائیلی ها دچار خدشه شود. ۳. اشلومو سند، به عنوان یک تحلیل گرِ برجستۀ سکولار، دموکرات و میانه رو و نیز به عنوان یک شهروند اسرائیلی به خوبی تشریح می کند که ساکنین عادیِ کلیۀ سرزمین های اشغالی و غیراشغالی، اعم از یهودی، مسلمان و مسیحی، توانایی همزیستی با یکدیگر را دارند. به زعم او، جوانان عرب به خوبی به زبانِ عِبری صحبت می کنند، همانطور که یهودیان مهاجر به این منطقه تا حد زیادی با فرهنگ عَربی اُنس گرفته اند. با این حال اشلومو سند که کتابش برای ۱۹ هفته پرفروش ترین کتاب بوده، قائل به ایجاد یک دولت اسرائیلی سکولار و دموکرات است که در آن، اعراب، یهودیان و مسلمانان همزیستی داشته باشند. او حتی معتقد است اغلبِ مردم نحوۀ تولد رژیم صهیونیستی را فراموش کرده اند. او چندی پیش در یک دانشگاه فلسطینی در اورشلیم مسئلۀ منشاء شکل گیری رژیم صهیونیستی را مطرح کرده است و دانشجویان پاسخ داده اند حتی یک بچۀ زنازاده حق زندگی دارد؛ به شرط آنکه رفتار پدرش را تکرار نکند. مواضع سند تقریباً سکولارترین و ملایم ترین مواضع نسبت به رژیم صهیونیستی است که منافع این رژیم را به شکل حداکثری تامین می کند. روشن است در این موضعِ فرضی، فلسطینیان ملتی خواهند بود که از خودگذشتگی بی سابقه ای را در تاریخ بشری نشان خواهند داد و حاضر خواهند شد با افرادی که وابستگان خونی و دینی آن ها را کشته و هفتاد سال سرزمین آن ها را اشغال کرده اند همزیستی داشته باشند. ۴. اشلومو سند، به افرادی اشاره می کند که موضع مخالف او دارند. برخی از روشنفکران عمدتاً چپ یا خاخام های بزرگ و تاثیرگذار یهودی، نظیر آموس اُز۷، آبراهام بی. هیوشاو۸، گیلز برنهایم۹، آندره گولکزمان۱۰، برنارد هری لِوی۱۱ که بیشتر در فرانسه یا دیگر کشورهای اروپایی ساکن اند و نظیر هنری لوی از جمله افرد تاثیرگذار بر لابی اسرائیلی هستند۱۲، به نحوی با شکل گیری دولت اسرائیلی و بازگشت به مرزهای ۱۹۶۷ مخالف اند. با توجه به این صف آرایی می توان دریافت که جنگ افروزی های وحشیانۀ رژیم صهیونیستی به چه دلیل صورت می گیرد. درحالی که ساکنان منطقه، از هر دسته یا آیینی، مخالف جنگ افروزیِ اسرائیل هستند، برخی گروه های ذی نفعِ دیگر که اغلب در خارج از این سرزمین ها زندگی می کنند، اسرائیل را ترغیب به آتش افروزی می نمایند. موضع افرادی نظیر اشلومو سند، از نظر اسرائیلی ها، میانه روترین و دموکرات ترین موضع است و از نظر مسلمین و فلسطینیان، رحمانی ترین، بخشاینده ترین و بزرگ منشانه ترین موضع نسبت به رژیم غاصب صهیونیستی و تمام یهودیان مهاجر به این منطقه است. با این حال عدم پذیرش این موضع و لشکرکشی های وحشیانۀ این رژیم به مناطق فلسطینی نشین مستقل، نشان از آن دارد که این رژیم چرا حاضر به برگزاری رفراندوم و تن دادن به سکولارترین شکل دموکراسی هم نیست. در واقع هر رژیمی که از صندوق های رأی ساکنان این منطقه بیرون آید، تا این حد جنایت کار نخواهد بود. اشلومو سند می پذیرد که موضع مفروض او، موضعی کاملاً به سودِ اسرائیل و یهودیان است، اما از سیاست های در حالِ اجرای رژیم اسرائیلی بسیار فاصله داشته و تخیلی به نظر می رسد. تا زمانی که رژیم فعلی صهیونیستی بر این منطقه حاکم است، نه تنها گروه های فلسطینی تحت وحشیانه ترین حملات نظامی قرار می گیرند، بلکه هیچ رنگ و بویی از دموکراسی در آن دیده نخواهد شد. از این رو شاید بتوان دریافت که چرا فرد معتدل و سکولاری نظیر اشلومو سند هم با حملۀ به غزه مخالف است و هم تنها می تواند امیدوار باشد، در صورت اِعمال فشار و زور بین المللی به دولت اسرائیل، ایدۀ جسورانه اش محقق شود. او می گوید: اسرائیل هیچ چیزی جز زور نمی فهمد.پی نوشت ها: این مطلب را محمدرضا قائمی نیک نوشته است و وب سایت ترجمان نیز آن را در تاریخ ۱۹ مرداد ۱۳۹۳ با عنوان چرا اسرائیل چیزی جز زور نمی فهمد؟ منتشر کرده است. محمدرضا قائمی نیک دانش آموختۀ دکترای جامعه شناسی دانشگاه تهران است. او پیش تر یکی از سرویراستاران سایت ترجمان بود.[۱] یکی از این افراد، یسری ابوشادی، عضو شورای امور خارجۀ مصر است. [۲] Sand, Shlomo. The invention of the land of Israel: from Holy land to homeland. Verso Books, 2012 [۳] Sand, Shlomo. The invention of the Jewish people. Verso, 2010 [۴] Jordan Skinner [۵] قابل دسترسی در این لینک. [۶]هشتم اوت ۲۰۱۴ همزمان با آتش بس سه روزه پس از سی روز جنگ. [۷] Amos Oz [۸] Avraham B. Yehoshua [۹] Gilles Bernheim [۱۰] Andr Glucksmann [۱۱] Bernard-Henri Lvy [۱۲] مجلۀ اینترنتیِ اسرائیلی اورشلیم پست، او را چهل وپنجمین فرد یهودیِ تاثیرگذار از پنجاه یهودی تاثیرگذار می داند. او همچنین رهبر گروه فلسفیِ فیلسوفان جدید فرانسه است.