ترجمان 1 مرداد 1398 ساعت 8:42 http://tarjomaan.com/neveshtar/9468/ -------------------------------------------------- مرا پرنسس صدا نکن عنوان : مادر اولین کسی است که «شرمندگی از ظاهر» را به دخترش یاد می‌دهد وقتی که دختران و زنان احساس بدی دربارۀ تنشان داشته باشند، چه کسی سود می‌برد؟ -------------------------------------------------- آنچه بچه‌های ما از ما یاد می‌گیرند، با آن چیزهایی که می‌خواهیم به آن‌ها یاد بدهیم، تفاوت‌های زیادی دارد. ما می‌خواهیم بچه‌هایمان اشتباهات ما را نکنند یا ضعف‌ها و وسواس‌ها و اضطراب‌های ما را نداشته باشند. می‌خواهیم آن‌ها مثل ما نشوند، اما نتیجه دقیقاً برعکس این می‌شود: بچه‌هایمان معمولاً شبیه خودمان می‌شوند. مجموعه‌ای از تحقیقات تازه نشان داده‌اند که قضاوت‌‌های یک مادر دربارۀ بدن خودش تا کجا می‌تواند بر ذهنیت دخترش دربارۀ این مسئله تأثیر بگذارد. متن : هانا سلیگسان، آتلانتیک عذاب وجدانی که مادران دارند، اگرچه از رایج ترین احساسات دوران ما است، حسی است که خیلی به من دست نمی دهد. ولی یک استثنای مهم هم وجود دارد: وقتی مُچ خودم را می گیرم که دارم در آینه به خودم نگاه های سرزنش بار می کنم و تشویش هایم دربارۀ فلان نقص واقعی یا بهمان عیبِ خیالیِ ظاهرم را به نمایش می گذارم در حالی که دختر هجده ماهه ام، این تنها مخاطبِ کارهای من، به تماشا ایستاده است. همۀ عوامل فرهنگی، اجتماعی و خانوادگی ای که مرا نسبت به ظاهر زنانه ام شرطی کرده اند، پیش چشم نظاره گرِ او جان می گیرند. همین است که شرمنده ام می کند. دوست ندارم این مونولوگ درونی ام را به او هم منتقل کنم. از قضا، احساس گناهی که دارم بیجا هم نیست. بنا به یک حکمت قدیمی، بچه ها اسفنج اند. یا مثلاً میمون هایی اند که کارهای بقیه را نعل به نعل تقلید می کنند. صدالبته مادرها زحمت زیادی می کشند تا الگوهای مناسب برای دختران را به بچه هایشان نشان دهند: مثلاً آن زنان پیشتازی که در میدان فوتبال یا رقابت انتخابات ریاست جمهوری اند. بااین حال، گاه عمداً و گاه سهواً وسواس مخرب خودمان دربارۀ زیبایی را هم به دخترانمان منتقل می کنیم. باید برعکس عمل می کردیم. در حقیقت، یکی از مهم ترین (گرچه شاید پراضطراب ترین) مسائل امروز ما این است که توجهات را از ظاهر دختران دور کنیم. نارضایتی از تن و همبسته های آن در دختران ۵ تا ۷ ساله: یک آزمایش در زمینۀ یادگیری اجتماعی عنوان مطالعه ای بود که سال ۲۰۱۶ در ژورنال روان شناسی بالینی کودک و نوجوان۱ منتشر شد. این مطالعه از همان ترس من پرده برمی داشت: وقتی مادران و دختران کم سن وسال آن ها کنار هم جلوی آینه قرار داده می شوند، دختران از نحوۀ صحبت مادران دربارۀ تن خودشان تقلید می کنند. در این آزمایش، مادران باید بدن خودشان را از فرق سر تا نوک پا توصیف می کردند. یک گروه باید فقط نکات منفی می گفتند، و گروه دیگر فقط نکات مثبت می گفتند. ماریسول پرز، یکی از پژوهشگرانِ ارشد این مطالعه و کارشناس تصویر بدن، می گوید تعدادی از زنان هیچ حرف امیدوارکننده ای نداشتند که دربارۀ خودشان بزنند. و آنچه مادران می گفتند، تأثیری قوی بر دخترانشان می گذاشت. پرز که دانشیار روان شناسی در دانشگاه ایالتی آریزونا است به من گفت: حتی یک بچه هم نبود که پس از شنیدن حرف مادرش، جوابش را خواه در جهت مثبت یا منفی تغییر ندهد. وقتی مادر می گفت موی خودش را دوست دارد، بچه هم تکرار می کرد. مادر که می گفت فلان چیز را دوست ندارد، به همین ترتیب. برای مادرانی که مشکلات شخصی با ظاهر و تن خود دارند، دختردار شدن ممکن است دشوار تمام شود. سخت می شود از مصاف آن صدایی فرار کرد که درون مغز ما مداوماً ترانۀ من چاقم یا باید وزن کم کنم می خواند. ولی اگر الگوی خوبی نسازیم، وضع نسل بعد خطرناک تر می شود. پرز برای یک مقالۀ در دست انتشار، داده های ۷۲ زنِ مدیر را جمع آوری کرد تا نشان دهد که تشویش های زنان دربارۀ ظاهرشان چگونه در موقعیت های حرفه ای به نمایش درمی آیند و تا سال های سال بر عزت نفسشان اثر می گذارد. تقریباً نیمی از این زنان در رده های مدیریتی می گفتند که در معاشرت، و در نمایندگی شرکتشان، راحت نیستند چون نسبت به برداشت دیگران از ظاهرشان حساس اند. پرز گفت: زنانی داریم که به مناصب ارشد مدیریتی رسیده اند ولی کماکان با این مشکل دست و پنجه نرم می کنند.خُب، چاره چیست؟ پرز که عضو هیئت مدیرۀ آکادمی اختلالات تغذیه است می گوید وقتی با مادران صحبت می کند که برای سلامت روانی خودشان تصمیم به تغییر بگیرند چندان راه به جایی نمی برد، اما وقتی دربارۀ ضرورت الگوسازی مثبت برای نسل های بعد حرف می زند نتیجه می گیرد. بااین حال، به سادگی نمی شود در دخترها حس خوبی دربارۀ خودشان ایجاد کرد. در باب یک سؤال قدیمی، دو جبهه در افکار عمومی اینترنت شکل گرفته است: آیا باید به دخترتان بگویید که زیباست؟ به گفتۀ کارشناسان، تکرار دائمی تو زیبا هستی نتیجۀ معکوس می دهد. این کار نمی تواند حائلی در برابر آن پیام های اجتماعی ای باشد که می گویند ارزش دختران، بیش و پیش از هر چیز، به قشنگی آن هاست. به علاوه، جنبش همه زیبا هستند شاید موجب توانمندسازی کاذب شود. به گفتۀ رِنِی انگلن، استاد روان شناسی دانشگاه نورث وسترن که دربارۀ تصویر بدن و رسانه مطالعه می کند، تلاش برای بسط معیارهای زیبایی هدف شرافتمندانه ای دارد، اما کمیابی در ذات تعریف زیبایی است و قرار نیست همه زیبا باشند. او می گوید: وقتی می گویید دخترتان زیباست، اگر منظورتان این است که او قوی، باهوش، منعطف یا بامزه است، از همان صفت ها استفاده کنید. احتمالاً آنچه مادران در برابر چشم دخترانشان انجام می دهند مهم تر از حرف هایی است که می زنند. پگی اورنشتاین، مؤلف کتاب مرا پرنسس صدا نکن۲، می گوید: در نوجوانی به بی اشتهایی مبتلا بودم. برای همین، وقتی دختردار شدم، ناگهان فهمیدم که باید مسیرم را عوض کنم. او اینطور توضیح می دهد: برایم ترسناک بود. باید یاد می گرفتم که مهم است دخترم ببیند که بستنی می خورم، نه اینکه فقط یک گاز از بستنی کس دیگری برمی دارم. می خواستم وزن و غذا مشغلۀ ذهنی دخترم نباشد، ولی باید بر برخی از مشکلاتی که خودم با غذا داشتم چیره می شدم. اورنشتاین می گوید که این در عمل یعنی: ترازو در خانه نداشته باشی؛ غذاها را با صفت خوب و بد، یا چاق کننده و غیرچاق کننده توصیف نکنی؛ و بیشتر از این حرف بزنی که غذا چه مزه ای می دهد و آیا سیرت می کند یا نه.مادر شدن، در بهترین حالت خود، می تواند فرصتی باشد که از خودتان بپرسید خانواده تان دربارۀ بدنتان چه چیزی به شما یاد داده اند، و آگاهانه تصمیم بگیرید که می خواهید کدام یک (یا اصلاً هیچ یک؟) از آن ارزش ها را به نسل بعد منتقل کنید. در بدترین حالت، مادری ممکن است به چاه ویل اینستاگرامیِ شرمندگی از بدن تبدیل شود، یا به جریان مستمرّی از کامنت های خوشگلِ مامان شبیه شود که علی رغم حسن نیتشان، ظاهر فرد را معیاری برای ارزش ذاتی اش می شمارند. و نتیجه؟ پرز می گوید از زبان یک بچۀ پنج ساله شنیده است که: مامان می گه صاف بشینم تا شکمم صاف به نظر بیاد. ما ناخواسته به شیوه های دیگری هم از دختران می خواهیم به ظاهر خودشان گیر بدهند و دنبال استانداردهای غیرواقع بینانۀ زیبایی بروند. والدینی که به تغذیۀ سالم بچه هایشان اولویت می دهند اما دائماً دربارۀ کم کردن کربوهیدرات، احساس چاقی و آماده شدن برای دورۀ بعدی سم زُدایی با آب میوه خواری و آب گیاه خواری حرف می زنند، باید توجه کنند که داده های علمی چه می گویند. انگلن با بررسی یک دهه پژوهش می گوید شواهد قاطعانه نشان می دهند تمرکز صحبت ها بر وزن، حتی اگر با نگاهی به سلامت باشد، مفید نیست. بهترین کار آن است که غذا را مثل سوخت تصویر کنیم، و ارزش گذاری مان برای تن آدم نه با شکلش، که با توانایی هایی باشد که دارد. انگلن همچنین می گوید که والدین هنگام صحبت با نوجوانانی که در دل طوفان تصویر بدن به سر می برند، بکوشند که بیم و اضطراب آن ها به سمت پاسخ دادن به سؤالاتی از این قبیل سوق یابد: وقتی که دختران و زنان احساس بدی دربارۀ تن شان داشته باشند، چه کسی سود می برد؟ چه کسی از دل نگرانی های زنان پول درمی آورد؟ من به عنوان یک مادر ساکن آمریکا، همواره تعجب می کنم که مردم چقدر به دخترم می گویند که: تو زیبا هستی. بعید می دانم تجربۀ او منحصربفرد باشد. این حرف ها بخشی از متن آن نمایش نامۀ فرهنگی اند که تجویز می کند مردم به دختران جوان چه بگویند. معمولاً با حرفی از این جنس پاسخ داده ام که: ولی باهوش هم هست. این کار برایم خسته کننده شده است، و شاید به نظر دیگران بیاید که این زن چقدر اعتراض می کند. در عوض، می خواهم روی این چیزها کار کنم: وقتم را کمتر به اخم و تخم جلوی آینه بگذرانم. در خانواده ام، نظردادن دربارۀ ظاهر زنان دیگر را، به ویژه اگر می خواهند نامزد ریاست جمهوری شوند، ممنوع کرده ایم. و دست آخر، می خواهم آن جوابی را بدزدم که پرز در جیب خود گذاشته و هروقت کسی می گوید یکی از دخترانش زیباست، تحویل او می دهد: بقیۀ ویژگی هایش جالب ترند.پی نوشت ها: این مطلب راهانا سلیگسان نوشته است و در تاریخ ۷ جولای ۲۰۱۹ با عنوان Mothers Are Teaching Their Daughters Bad Lessons About Beauty در وب سایت آتلانتیک منتشر شده است. وب سایت ترجمان آن را در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۹۸ با عنوان مادر اولین کسی است که 'شرمندگی از ظاهر' را به دخترش یاد می دهد و ترجمۀ محمد معماریان منتشر کرده است. هانا سلیگسان (Hannah Seligson) نویسنده و روزنامه نگار آمریکایی است. یک ذره تأهل (A Little Bit Married) از کتاب های اوست.[۱] Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology [۲] Don t Call Me Princess