ترجمان 12 اسفند 1398 ساعت 9:26 http://tarjomaan.com/neveshtar/9667/ -------------------------------------------------- رونق بدون رشد عنوان : نقد رشد اقتصادی‌ خوب است، اما آیا جایگزینی هم وجود دارد؟ نقد رشد اقتصادی همیشه در حاشیه بوده است، اما با فراگیری بحران اقلیمی به مرکز بحث‌ها آمده است -------------------------------------------------- رشد بی‌محابای اقتصاد جهانی، طی قرن گذشته، زمین را در خود بلعیده است. خاک‌ و آب و هوا به نابودی کشیده شده‌اند و بیشینۀ دمای سیاره، ماه به ماه، رکورد تازه‌ای می‌زند. طرفداران محیط‌زیست می‌گویند برای جلوگیری از فاجعه‌ای جهانی باید جلوی رشد اقتصادی را گرفت، اما مشکل اینجاست: بسیاری از این منتقدان در ثروتمندترین و امن‌ترین نقاط جهان‌ ساکن‌اند. قناعت‌پیشگی برای مرفهان خوشایند است، اما کشورهای در حال توسعه‌ای که برای بیرون‌کشیدن مردمشان از فقر مطلق می‌جنگند با این ژست‌ها میانه‌ای ندارند. متن : جان کسیدی، نیویورکر در سال ۱۹۳۰، اقتصاددان انگلیسی، جان مینارد کینز مدتی از نوشتن دربارۀ مشکلات اقتصاد بین دو جنگ جهانی دست کشید و کمی درگیر آینده شناسی شد. در مقاله ای با عنوان احتمالات اقتصادی برای نوه هایمان، حدس زد که تا سال ۲۰۳۰، سرمایه گذاری ثابت و پیشرفت تکنولوژی استانداردهای زندگی را هشت برابر می کند و جامعه ای چنان ثروتمند می سازد که آدم ها فقط ۱۵ساعت در هفته کار می کنند و بقیۀ وقت شان را به فراغت و سایر مقاصد غیراقتصادی اختصاص می دهند. وی پیش بینی کرد که وقتی تلاش برای ثروتِ بیشتر از بین برود، عشقِ داشتنِ پول به مثابۀ نوعی دارایی... همان طوری که واقعاً هست دیده می شود: نوعی حالت بیمارگونۀ منزجرکننده. این دگرگونی هنوز اتفاق نیفتاده است و اکثر سیاست گذاران اقتصادی همچنان می کوشند تا میزان رشد اقتصادی را به حداکثر برسانند. اما پیش بینی های کینز کاملاً هم اشتباه نبود. بعد از گذشت قرنی که در آن سرانۀ تولید ناخالص داخلی در آمریکا بیش از شش برابر شده است، بحث پرحرارتی در جریان است دربارۀ اینکه آیا تولید و مصرفِ محصولاتِ بیشتر و بیشتر اصلاً امکان پذیر یا عاقلانه هست یا نه؟ در جناح چپ، هشدار فزاینده ای دربارۀ تغییرات اقلیمی و دیگر تهدیدهای زیست محیطی باعث ظهور جنبش مهار رشد۱ شده است که از کشورهای پیشرفته می خواهد عدم رشد تولید ناخالص داخلی یا حتی رشد منفی آن را بپذیرند. گیورگوس کالیس، اقتصاددان بوم شناختی دانشگاه اتونوموس بارسلون، در بیانیۀ خود با عنوان مهار رشد، می نویسد: هر چه با سرعت بالاتری کالا تولید و مصرف کنیم، بیشتر به محیط زیست صدمه می زنیم. دیگر هیچ راهی وجود ندارد که هم خدا و هم خرما را داشته باشیم. اگر قرار باشد بشر سامانه های پشتیبان حیات را بر روی کرۀ زمین تخریب نکند، سرعت اقتصاد جهانی باید کم شود. واکلاو اسمیل، دانشمند محیط زیستیِ چک-کانادایی، در کتاب رشد: از میکروارگانیسم ها تا کلان شهرها۲ اعتراض می کند که اقتصاددانان کارکرد هم افزای تمدن و بیوسفر را نفهمیده اند، با این حال انحصار در تأمین روایت های خود از رشد مداوم که از نظر فیزیکی غیرممکن هستند را حفظ می کنند. این روایات راهنمای تصمیم هایی هستند که دولت های ملی و شرکت ها می گیرند. نقد بوم شناختیِ رشد اقتصادی که زمانی در حاشیه قرار داشت، توجه زیادی به خود جلب کرده است. در مجمع تغییر اقلیم سازمان ملل در ماه سپتامبر، گرتا تونبرگ، نوجوان سوئدی فعال محیط زیست گفت: در آغاز انقراضی عظیم هستیم و شما فقط دربارۀ پول و داستان های خیالی رشد اقتصادی مداوم حرف می زنید. عجب رویی دارید!. جنبش مهار رشد نشریه ها و کنفرانس های خودش را دارد. بعضی از هواخواهانش طرفدار برچیدنِ نه فقط صنعت سوخت فسیلی، بلکه کل سرمایه داری جهانی هستند. بقیه سرمایه داری پسارشد را مطرح می کنند که در آن، تولید برای سود ادامه دارد، اما اقتصاد با روش های بسیار متفاوتی سروسامان می یابد. تیم جکسون، استاد توسعۀ پایدار در دانشگاه سارِی انگلیس، در کتاب تأثیرگذارش، رونق بدون رشد: اصولی برای اقتصاد فردا از کشورهای غربی می خواهد تا جهت اقتصادهایشان را از تولید بازار انبوه به سمت خدمات محلی مثل پرستاری، آموزش و صنایع دستی تغییر بدهند. چنین خدماتی تمرکز کمتری بر منابع دارند. جکسون میزان تغییراتی را دست کم نمی گیرد که همراه با این دگرگونی، در ارزش های اجتماعی و نیز در الگوهای تولید به وجود می آیند، اما همچنان خوش بینانه حرف می زند: آدم ها می توانند بدون انباشت بی پایان کالاهای بیشتر به شکوفایی برسند. جهان دیگری امکان پذیر است. حتی درون اقتصاد جریان اصلی، عقیدۀ متعارف دربارۀ رشد به چالش کشیده شده است که البته علت آن فقط آگاهی بیشتر از مخاطرات زیست محیطی نیست. آبهیجیت بنرجی و استر دوفلو، برندگان نوبل اقتصاد در سال ۲۰۱۹، در کتابشان، اقتصاد خوب برای روزهای سخت، می گویند تولید ناخالص داخلیِ بیشتر لزوماً به معنی ترقی بشر نیست، مخصوصاً اگر به طور برابر توزیع نشود. گاهی تلاش برای رسیدن به این نوع رشد می تواند غیرمولد باشد. بنرجی و دوفلو، زن و شوهری هستند که با هم تیمی تشکیل داده اند و در ام آی تی تدریس می کنند. آن ها می نویسند: هیچ چیز، نه در نظریۀ ما و نه در داده هایمان، اثبات نمی کند که بالاترین سرانۀ تولید ناخالص داخلی همیشه مطلوب است. این دو اقتصاددان زمانی معروف شدند که روش های آزمایشگاهی دقیقی را به کار گرفتند تا بررسی کنند که کدام مداخلات سیاستی در اجتماعات فقیر کارساز است؛ آن ها چند آزمایش کنترل شدۀ تصادفی اجرا کردند که طی آن ها، برای گروهی از افراد مداخلاتِ سیاستی فرضی اجرا می شد، مثلاً به والدین پول می دادند تا بگذارند بچه هایشان ادامه تحصیل بدهند، اما در گروه کنترل چنین مداخله ای نبود. بنرجی و دوفلو به یافته هایشان متوسل می شوند و ادعا می کنند که دولت ها به جای اینکه دنبال سراب رشد باشند، باید بر تدابیر مشخصی تمرکز کنند که مزایایشان اثبات شده است، مثل کمک به فقیرترین اعضای جامعه تا چنین افرادی بتوانند به مراقبت های بهداشتی، آموزش و پیشرفت اجتماعی دست یابند. بنرجی و دوفلو بر این هم تأکید می کنند که در کشورهای پیشرفته ای مثل آمریکا، از زمان انقلاب ریگان-تاچر، راه غلطِ جستجوی رشد اقتصادی در ظهور نابرابری، رشد میزان مرگ ومیر و ایجاد دوقطبی های سیاسی نقش داشته است. آنها هشدار می دهندکه وقتی مزایای رشد اساساً در دست نخبگان باشد، ممکن است به بحران اجتماعی منجر شود. بااین همه، این حرف ها به معنای آن نیست که بنرجی و دوفلو مخالف رشد اقتصادی هستند. در مقالۀ جدیدی برای فارین افرز، آن دو اشاره کردند که از سال ۱۹۹۰، تعداد افرادی که با درآمد روزانۀ کمتر از ۱.۹۰ دلار و طبق تعریف بانک جهانی، در فقر مطلق زندگی می کنند، از حدود دو میلیارد نفر به تقریباً هفتصد میلیون نفر کاهش یافته است. آنها نوشتند: علاوه بر افزایش درآمد مردم، رشد ثابت تولید ناخالص داخلی به دولت ها (و بقیه) اجازه داده است تا برای مدارس، بیمارستان ها، دارو و انتقال درآمد به فقرا بیشتر هزینه کنند. بااین حال، به نظر آن ها، سیاست هایی که رشد تولید ناخالص داخلی را مخصوصاً برای کشورهای پیشرفته آهسته تر می کنند، احتمالاً مفید خواهد بود، بخصوص اگر نتیجه طوری باشد که ثمرات رشد به شکل گسترده تری تقسیم شود. از این نظر، بنرجی و دوفلو شاید آهسته گرا۳ باشند، برچسبی که مطمئناً برای دیتریش ولراث، اقتصاددان دانشگاه هیوستون و نویسندۀ کتاب کاملا رشدیافته: چرا اقتصاد راکد نشانۀ موفقیت است صدق می کند. همانطور که عنوان فرعی کتابش نشان می دهد، ولراث فکر می کند میزان رشد اقتصادی آهسته تر در کشورهای پیشرفته جای نگرانی ندارد. بین سال های ۱۹۵۰ و ۲۰۰۰، سرانۀ تولید ناخالص داخلی در آمریکا با نرخ سالانۀ بیش از سه درصد بالا رفت. از سال ۲۰۰۰، میزان رشد به حدود دو درصد کاهش یافت (دونالد ترامپ هنوز به قول خود عمل نکرده است که رشد کلی تولید ناخالص داخلی را تا چهار یا پنج درصد افزایش بدهد). معمولاً تعبیر ماتم زای رکود سکولار را برای توصیف فرایند رشد آهسته به کار می برند، اصطلاحی که لورنس سامرز، اقتصاددان هاروارد و وزیر سابق خزانه داری بر سر زبان ها انداخت. باوجوداین، ولراث ادعا می کند رشد آهسته برای جامعه ای ثروتمند و از نظر صنعتی توسعه یافته مثل ایالات متحده مناسب است. برخلاف سایر کسانی که به رشد بدگمان هستند، او موضوع مدنظرش را بر پایۀ دغدغه های زیست محیطی یا افزایش نابرابری یا کمبود تولید ناخالص داخلی به مثابۀ یک تدبیر مطرح نمی کند. بلکه این پدیده را نتیجۀ انتخاب های شخصی می داند؛ همان چیزی که هستۀ سنت اقتصادی است. ولراث تجزیه وتحلیلی مفصل از منابع رشد اقتصادی ارائه می دهد و برای این کار، از تکنیک های ریاضیاتی اقتصاددان سرشناس ام آی تی، رابرت سولو، استفاده می کند که در دهۀ ۱۹۵۰ باب شده بود. جنبش زنان در محیط کار، ترقی یک باره ای در تأمین نیروی کار ایجاد کرد؛ بعد از این اتفاق، روندهای دیگری شروع شد که منحنی رشد را پایین کشید. ولراث می گوید همچنان که کشورهایی مثل آمریکا ثروتمندتر و ثروتمندتر شدند، ساکنانشان تصمیم گرفتند زمان کمتری را صرف کار کنند و خانواده های کوچک تری داشته باشند. این تصمیم ها نتیجۀ دستمزدهای بالاتر و ظهور قرص های ضدبارداری بودند. وقتی رشد نیروی کار کاهش یابد، رشد تولید ناخالص داخلی هم کم می شود. اما از نظر ولراث این اصلاً نشانۀ شکست نیست: بلکه حکایت از پیشرفت حقوق زنان و موفقیت اقتصادی دارد.ولراث تخمین می زند که حدود دو سوم از افت اخیر در رشد تولید ناخالص داخلی می تواند به دلیل کاهش در رشد ورودی های نیروی کار باشد. همچنین به تغییری در الگوهای خرج کردن از کالاهای محسوس مثل لباس، ماشین و اثاثیه به خدماتی مثل مهدکودک، مراقبت های بهداشتی و اسپادرمانی اشاره می کند. در سال ۱۹۵۰، هزینه کردن برای خدمات، ۴۰درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می داد؛ امروز، این نسبت بیش از هفتاد درصد رسیده است. و صنایع خدماتی که معمولاً نیروی کار بیشتری می طلبند، در مقایسه با صنایع تولید کالا که اغلب کارخانه محور هستند، رشد کمتری در بهره وری دارند. (کسی که موهایتان را کوتاه می کند کارامدتر نمی شود؛ ولی کارخانه ای که قیچی او را تولید می کند، احتمالاً کارامدتر می شود.) چون افزایش بهره وری مؤلفۀ کلیدی رشد تولید ناخالص داخلی است، با گسترش بخش خدمات، رشد محدودتر می شود. اما، مجدداً، این اتفاق به معنای شکست نیست. ولراث می نویسد: در نهایت، تخصیص مجدد فعالیت اقتصادی از کالا به خدمات، باعث موفقیتمان می شود. آنقدر در تولید کالا مولد شده ایم که پولمان اضافه آمده است تا برای خدمات خرجش کنیم. به گفتۀ ولراث، رشد آهسته تر نیروی کار و تغییر جهت به سمت خدمات، هر دو با هم می توانند تقریباً کل افت اخیر را تبیین کنند. او تحت تأثیر بسیاری از تبیین های دیگری که ارائه شده اند قرار نگرفته است، تبیین هایی مثل میزان بی رونقی سرمایه گذاری ثابت، فشارهای تجاری رو به افزایش، نابرابری سربه فلک کشیده، توانِ تکنولوژیکِ رو به افول یا افزایش قدرت انحصاری. در نگاه او، همه چیز به دلیل انتخاب های ماست: معلوم می شود که رشد آهسته، واکنش مناسب به موفقیت اقتصادی عظیم است. تحلیل ولراث حاکی از این است که تمام اقتصادهای بزرگ احتمالاً با افزایش سن جمعیت خود، شاهد رشد آهسته تر خواهند بود. این الگویی است که ابتدا در ژاپن و در طول دهۀ ۱۹۹۰ محرز شد. اما رشد دو درصدی قابل اغماض نیست. اگر اقتصاد آمریکا با همین میزان به گسترش خود ادامه بدهد، از نظر اندازه تا سال ۲۰۵۵ دو برابر خواهد شد و یک قرن بعد، تقریباً به هشت برابر اندازۀ کنونی خود می رسد. اگر به ترکیب رشد سایر کشورهای ثروتمند با میزان رشد سریع تری که اقتصادهای در حال توسعه دارند فکر کنید، بلافاصله می توانید بر روی سناریوهایی متمرکز شوید که در آن ها، تا پایان قرن بعدی، تولید ناخالص داخلی جهانی پنجاه برابر یا حتی صد برابر شده است. آیا چنین سناریویی از نظر زیست محیطی پایدار است؟ مدافعان رشد سبز که حالا خیلی از دولت های اروپایی، بانک جهانی، سازمان همکاری و توسعۀ اقتصادی و تمام کاندیداهای دموکرات باقی مانده برای ریاست جمهوری آمریکا هم در بینشان هستند، پافشاری می کنند که هست. آن ها می گویند با توجه به تدابیر سیاستی درست و پیشرفت ادامه دار تکنولوژی، می توانیم از رشد مداوم و رونق بهره مند شویم، در عین حال انتشار کربن و مصرف منابع طبیعی را کم کنیم. گزارشی از کمیسیون جهانی اقتصاد و اقلیم که گروهی بین المللی متشکل از اقتصاددانان، مقامات دولتی و رهبران تجاری است، در سال ۲۰۱۸ اعلام کرد: در آستانۀ ورود به عصر اقتصادی جدیدی قرار داریم: جایی که رشد با تعامل بین نوآوری سریع تکنولوژیک، سرمایه گذاری پایدار در زیرساخت و بهره وری فزایندۀ منابع پیش می رود. می توانیم رشدی داشته باشیم که قدرتمند، پایدار، متعادل و فراگیر باشد. چنین قضاوتی نشان دهندۀ باوری است که گاهی جداسازی مطلق۴ نامیده می شود، چشم اندازی که در آن تولید ناخالص داخلی می تواند رشد کند و همزمان انتشار کربن کاهش یابد. اقتصاددانان زیست محیطی، الکس بوون و کمرون هپبورن، فکر می کنند تا سال ۲۰۵۰، با توجه به اینکه سوخت های تجدیدپذیر به طور قابل توجهی ارزان تر از سوخت های فسیلی می شوند، جداسازی مطلق احتمالاً چالشی نسبتاً آسان به نظر خواهد آمد. آن ها از تحقیقات علمی دربارۀ تکنولوژی های سبز و مالیات های سنگین برای سوخت های فسیلی حمایت می کنند، اما مخالف ایدۀ توقف رشد اقتصادی هستند. این دو از چشم انداز زیست محیطی می گویند: چنین اتفاقی غیرمولد خواهد بود؛ رکودها باعث شده اند سرعت تلاش ها برای انتخاب روش های پاک تر تولید کند شود و در بعضی موارد کلاً مانعشان شده اند. برای مدتی، مسئولان رسمی مربوط به سطح انتشار کربن به ظاهر از چنین ادعایی پشتیبانی می کردند. کیت راورث، اقتصاددان و نویسندۀ انگلیسی در کتاب تأمل برانگیز خود، اقتصاد دوناتی: هفت شیوه برای اینکه مثل یک اقتصاددان قرن بیست ویکمی فکر کنید که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، اشاره کرد که بین سال های ۲۰۰۰ و ۲۰۱۳، تولید ناخالص داخلی بریتانیا ۲۷ درصد رشد داشته است، در حالی که انتشار کربن با کاهش ۹ درصدی همراه بود. الگوی مشابهی در آمریکا نیز مشاهده شد: افزایش تولید ناخالص داخلی، کاهش انتشار کربن. طبق آمارهای آژانس بین المللی انرژی، انتشار کربن بین سال های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ از نظر جهانی ثابت بود. متأسفانه این روند ادامه نداشت. طبق گزارش جدیدی از پروژۀ جهانی کربن، انتشار کربن در سرتاسر جهان در هر سه سال گذشته بالا رفته است. وقفه ای در افزایش انتشار کربن شاید محصول موقت اقتصاد راکد یعنی رکود بزرگ مالی و عواقبش، و تغییر مسیر از زغال سنگ به گاز طبیعی بود که دیگر قابل تکرار نیست. طبق گزارش جدید سازمان ملل و تعدادی از مؤسسات تحقیقاتی متمرکز بر موضوعات اقلیمی، دولت ها برنامه دارند تا سال ۲۰۳۰، ۵۰درصد بیشتر از سازگاری با مسیر ۲درجۀ سانتی گراد و ۱۲۰ درصد بیشتر از سازگاری با مسیرِ ۱.۵ درجه ای۵، سوخت فسیلی تولید کنند. (این ها اهدافی بود که در توافق نامۀ ۲۰۱۶ پاریس تعیین شد.) در مرور اخیر منابع مربوط به رشد سبز، گیورگوس کالیس همراه با جیسون هیکل، انسان شناس دانشگاه گلداسمیت لندن، نتیجه گرفتند: رشد سبز احتمالاً نوعی هدف گذاری اشتباه است و سیاست گذاران باید دنبال استراتژی های جایگزین باشند. آیا چنین استراتژی های جایگزینی می توانند بدون گسستگی های عظیم اجرا شوند؟ برای دهه ها، اقتصاددانان هشدار داده اند که نمی شود. ویلفرد بکرمن، اقتصاددان آکسفورد در کتاب خود، در دفاع از رشد اقتصادی که در سال ۱۹۷۴ منتشر شد، نوشت: اگر رشد به منزلۀ هدف سیاستی کنار گذاشته شود، دموکراسی هم کنار گذاشته خواهد شد. هزینه های توقف عمدی در رشد از نظر دگرگونی سیاسی و اجتماعی ضروری در جامعه، بی شمار است. نوشتۀ بکرمن واکنشی بود که انتشار گزارش محدودیت های رشد؛ گزارشی پرخواننده از یک تیم بین المللی دانشمندان زیست محیطی و سایر متخصصانی که هشدار می دادند رشد عنان گسیختۀ تولید ناخالص داخلی به بحران منجر خواهد شد، چون منابعی طبیعی مثل سوخت های فسیلی و فلزات صنعتی رو به اتمام هستند. بکرمن می گفت نویسندگان محدودیت های رشد به شدت ظرفیت تکنولوژی و نظام بازار برای تولید نوعی رشد اقتصادی پاک تر و با فشار کمتر بر روی منابع را دست کم گرفته بودند، همان بحثی که امروز طرفداران رشد سبز مطرح می کنند.چه با این خوش بینی دربارۀ تکنولوژی موافق باشید، چه نباشید، مشخص است که هرگونه استراتژی جامع مهار رشد باید با کشمکش های توزیع در جهان توسعه یافته و فقر در جهان در حال توسعه کنار بیاید. تا وقتی تولید ناخالص داخلی افزایش ثابتی دارد، تمام گروه های جامعه، حداقل روی کاغذ می توانند ببینند که استانداردهای زندگی شان در حال افزایش است. بکرمن ادعا می کرد همین رشد کلید اجتناب از چنین کشمکش هایی است. اما اگر رشد کنار گذاشته شود، کمک به مفلوک ترین ها باعث می شود برندگان در تضاد با بازندگان قرار بگیرند. این واقعیت که طی چند دهۀ گذشته، در بسیاری از کشورهای غربی رشد آهسته تر با افزایش دوقطبی های سیاسی همراه بوده، دلالت بر این دارد که شاید بکرمن چیزی می دانسته است. بعضی از طرفداران مهار رشد می گویند کشمکش های توزیعی را می توان با اشتراک کار و انتقال درآمد حل کرد. یک دهه پیش، پیتر اِی. ویکتور، استاد بازنشستۀ اقتصاد زیست محیطی در دانشگاه یورک در تورنتو، مدلی کامپیوتری ساخت تا ببیند تحت سناریوهای مختلف، چه اتفاقی برای اقتصاد کانادا می افتد. این مدل تا امروز به روز شده است. در سناریوی مهار رشد، سرانۀ تولید ناخالص داخلی به تدریج و طی ۳۰ سال، کاهش حدوداً ۵۰ درصدی داشت، اما سیاست های جبرانی مثل کار اشتراکی، توزیع مجدد درآمد و برنامه های آموزش بزرگسالان نیز معرفی شده بودند. ویکتور با شرح نتایجش در مقاله ای در سال ۲۰۱۱، نوشت: کاهش های قابل توجهی در بیکاری، شاخص فقر انسانی و نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی وجود دارد. انتشار گازهای گلخانه ای نزدیک به ۸۰ درصد کاهش داشته است. این کاهش نتیجۀ تنزل تولید ناخالص داخلی و وضع مالیات کربن بسیار سنگین است. جدیداً، کالیس و سایر طرفداران مهار رشد، خواستار آغاز سیاست های درآمد پایۀ همگانی شده اند که سطحی از معاش را برای مردم تضمین می کند. سال گذشته، دموکرات ها از طرح خود برای نیو دیل سبز رونمایی کردند که هدفش شکل گیری اقتصاد بدون انتشار کربن تا سال ۲۰۵۰ بود و بندی دربارۀ تضمین شغلی فدرال در خود داشت؛ بعضی از حامیان از درآمد پایۀ همگانی هم طرفداری می کنند. بااین حال، هواداران نیو دیل سبز ظاهراً بیشتر از مهار رشد، طرفدار رشد سبز هستند. بعضی از حامیان این طرح مدعی شده اند که چنین طرحی خرج خودش را با رشد اقتصادی درمی آورد. چالش دیگری برای شکاکان به رشد وجود دارد: چطور فقر جهانی را کاهش خواهند داد؟ چین و هند با ادغام کشورهای خود در اقتصاد سرمایه داری جهانی و تأمین کالاها و خدمات کم هزینه برای کشورهای پیشرفته تر، میلیون ها نفر را از محرومیت مطلق بیرون کشیدند. چنین فرایندی با مهاجرت عظیم از روستا به شهر، گسترش بیگاری خانه ها و انحطاط زیست محیطی همراه بود. اما نتیجۀ نهایی درآمدهای بالاتر و در بعضی مکان ها، ظهور طبقۀ متوسط جدیدی بود که تمایلی ندارد دست از داشته هایش بکشد. اگر قرار باشد اقتصادهای صنعتی اصلی مصرف خود را کم کرده و طبق رویه های همگانی تر دوباره سازمان یابند، چه کسی تمام قطعات و گجت ها و لباس هایی را بخرد که کشورهای در حال توسعه ای مثل بنگلادش، اندونزی و ویتنام تولید می کنند؟ چه بر سر اقتصاد کشورهای آفریقایی، از جمله اتیوپی، غنا و روآندا می آید که در سال های اخیر شاهد رشد سریع تولید ناخالص داخلی خود بوده اند و دارند به اقتصاد جهانی می پیوندند؟ طرفداران مهار رشد همچنان باید جواب های قانع کننده ای برای این سؤال ها ارائه بدهند. با توجه به وسعت تهدیدهای زیست محیطی و نیاز کشورهای فقیر به اینکه خود را بالا بکشند، سیاستی از جنس رشد سبز شاید تنها گزینه به نظر برسد، اما احتمالاً تأکید آن بر سبز بیشتر از رشد خواهد بود. کیت راورث پیشنهاد داده است که ما سیاست هایی سازگار با محیط زیست به کار می بندیم، حتی وقتی مطمئن نیستیم این سیاست ها چطور بر میزان رشد بلندمدت اثر خواهند گذاشت. تعداد زیادی از این دست سیاست ها موجود است. برای شروع، تمام کشورهای مهم می توانند گام های قطعی تری برای پایبندی به تعهدات خود در توافق پاریس بردارند. چنین کاری با سرمایه گذاری هنگفت در منابع تجدیدپذیر انرژی، تعطیلی هرگونه نیروگاهی که همچنان با زغال کار می کند و معرفی مالیات کربن برای منع استفاده از سوخت های فسیلی امکان پذیر است. به گفتۀ ایان پری، اقتصاددانی در بانک جهانی، مالیات کربن ۳۵ دلاری به ازای هر تن، قیمت بنزین را حدود ۱۰ درصد و هزینۀ برق را حدود ۲۵ درصد بالا می برد و کار مؤثری برای بسیاری از کشورها از جمله چین، هند و بریتانیاست تا به تعهدات انتشار کربن خود عمل کنند. این نوع مالیات کربن پول زیادی جمع می کند که می تواند برای سرمایه گذاری های مالی سبز یا کاهش مالیات های دیگر استفاده شود یا حتی به عنوان سود کربن به مردم داده شود. لازم است بهینه سازی انرژی جدی گرفته شود. رابرت پولین، اقتصاددان دانشگاه ماساچوست در امهرست، به طراحی طرح های نیو دیل سبز برای تعدادی از ایالت ها کمک کرده است. وی در نوشته ای برای نیو لایف ریویو در سال ۲۰۱۸، چند تدبیر اجرایی را فهرست کرده است، از جمله عایق بندی ساختمان های قدیمی برای کاهش اتلاف گرما، اجبار خودروها برای بهینه سازی مصرف سوخت، گسترش حمل ونقل عمومی و کاهش مصرف انرژی در بخش صنعتی. وی می گوید: گسترش سرمایه گذاری برای بهینه سازی انرژی منجر به افزایش استانداردهای زندگی می شود، چون بر حسب تعریف، برای مصر ف کنندگان انرژی پول پس انداز می کند. برای اصلاح اثرات رشد آهسته تر تولید ناخالص داخلی، سیاست هایی مثل کار اشتراکی و درآمد پایۀ همگانی را نیز می توان در نظر گرفت، مخصوصاً اگر هشدارها دربارۀ هوش مصنوعی به واقعیت بپیوندد و تعداد عظیمی از شغل ها را حذف کند. در انگلیس، بنیاد اقتصاد جدید درخواست کرده است هفتۀ کاری استاندارد از ۳۵ ساعت به ۲۱ ساعت کاهش یابد، پیشنهادی که شبیه مدل سازی ویکتور و مقالۀ کینز در سال ۱۹۳۰ است. بودجۀ پیشنهادهایی از این قبیل باید با مالیات های سنگین تر، مخصوصاً برای ثروتمندان تأمین شود، اما جنبۀ توزیع مجدد نه عیب که یک ویژگی است. در جهانی با رشد آهسته، لازم است رشد موجود به شکل برابرتری تقسیم شود. در غیر این صورت، همانطور که بکرمن خیلی سال پیش ادعا می کرد، پیامدها فاجعه بار خواهد بود. در نهایت، برای اینکه دربارۀ رشد اقتصادی بازبیندیشیم، احتمالاً باید کمتر بر زندگی مدرن با مصرف رقابتی اصرار کنیم که تقاضای مداوم برای گسترش و توسعه را تأیید می کند. کینز، زیبایی شناس اهل کمبریج، معتقد بود آدم هایی که نیازهای اقتصادی پایه شان برآورده شده باشد، طبیعتاً به سمت مطالبات غیراقتصادی دیگر کشش پیدا می کنند و احتمالاً به هنر و طبیعت رو می آورند. یک قرن تجربه حکایت از این دارد که چنین تفکری خیال اندیشی بود. همانطور که راورث می نویسد: معکوس کردن سلطۀ مالی و فرهنگی مصرف گرایی در زندگی عمومی و خصوصی، یکی از جالب ترین ماجراهای روانی قرن بیست ویکم خواهد بود.فصلنامۀ ترجمان چیست، چه محتوایی دارد، و چرا بهتر است اشتراک سالانۀ آن را بخرید؟ فصلنامۀ ترجمان شامل ترجمۀ تازه ترین حرف های دنیای علم و فلسفه، تاریخ و سیاست، اقتصاد و جامعه و ادبیات و هنر است که از بیش از ۱۰۰ منبع معتبر و به روز انتخاب می شوند. مجلات و وب سایت هایی نظیر نیویورک تایمز، گاردین، آتلانتیک و نیویورکر در زمرۀ این منابع اند. مطالب فصلنامه در ۴ بخش نوشتار، گفت وگو، بررسی کتاب، و پروندۀ اختصاصی قرار می گیرند. گزیده ای از بهترین مطالب وب سایت ترجمان همراه با مطالبی جدید و اختصاصی، شامل پرونده های موضوعی، در ابتدای هر فصل در قالب فصلنامۀ ترجمان علوم انسانی منتشر می شوند. تاکنون به موضوعاتی نظیر اهمال کاری، تنهایی، سفر، خودیاری، سلبریتی ها و نظایر آن پرداخته ایم. فصلنامۀ ترجمان در کتاب فروشی ها، دکه های روزنامه فروشی و فروشگاه اینترنتی ترجمان به صورت تک شماره به فروش می رسد اما شما می توانید با خرید اشتراک سالانۀ فصلنامۀ ترجمان (شامل ۴ شماره)، علاوه بر بهره مندی از تخفیف نقدی، از مزایای دیگری مانند ارسال رایگان و دریافت یک کتاب به عنوان هدیه برخوردار شوید. فصلنامه برای مشترکان زودتر از توزیع عمومی ارسال می شود و در صورتی که فصلنامه آسیب ببیند بدون هیچ شرط یا هزینۀ اضافی آن را تعویض خواهیم کرد. ضمناً هر وقت بخواهید می توانید اشتراکتان را لغو کنید و مابقی مبلغ پرداختی را دریافت کنید.پی نوشت ها: این مطلب راجان کاسیدی نوشته است و در تاریخ ۱۴ جولای ۲۰۱۹ با عنوان Can We Have Prosperity Without Growth در وب سایت نیویوکر منتشر شده است. وب سایت ترجمان آن را در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ با عنوان نقد رشد اقتصادی خوب است، اما آیا جایگزینی هم وجود دارد؟ و ترجمۀ میترا دانشور منتشر کرده است. جان کاسیدی (John Cassidy) از نویسندگان قدیمی نیویورکر است که از سال ۱۹۹۵ در این مجله می نویسد. حوزۀ علایق او مسائل سیاسی و اقتصادی است.[۱] degrowth [۲] Growth: From Microorganisms to Megacities [۳] slowthers [۴] absolute decoupling [۵] اشاره به عقیده ای رایج میان اقلیم شناسان که اگر درجۀ حرارت کرۀ زمین بیش از دو درجه افزایش پیدا کند، شرایط دیگر بازگشت پذیر نخواهد بود و به فاجعه منجر خواهد شد [مترجم].