دعوت به مراسم گردن‌زنی: گزیدۀ مطالب

بعد از حملات تروریستی فرانسه، داعش بزرگتر و پیچیده‌تر از همیشه به‌نظر می‌رسد. این پدیده را چگونه باید تحلیل کرد؟ ترجمان به مناسبت‌های مختلف مطالبی دربارۀ داعش منتشر کرده است و اکنون به این بهانه گزیده‌ای از آن‌ها به‌همراه نوشتاری جدید، «داعش زیرک‌ترین کاسب ماجراست»، در این ویژه‌نامه گرد هم آمده‌ است.


پرونده کتاب: جمهوری اسلامی فرانسه
نقد و بررسی رمان «تسلیم» نوشتۀ میشل وِلبِک

سال ۲۰۲۲ است و فرانسه در وحشت زندگی می‌کند. مشکلات مرموزی فرانسه را آشفته کرده است. درعرض چند ماه، رهبری مسلمان، رئیس‌جمهور فرانسه می‌شود. بعد از انتخابات، زن‌ها لباس‌های غربی را کنار می‌گذارند، نرخ بیکاری مردان کاهش می‌یابد، جرم و جنایت از میان می‌رود و دانشگاه‌ها اسلامی می‌شوند. این جهانی است که میشل ولبک در رمان تسلیم به تصویر کشیده است.


هایدگر، سیاست، پدیدارشناسی و مذهب
جداکردنِ فلسفۀ هایدگر از سیاستش بی‌فایده است
گفتگوی ریچارد مارشال با فلیکس اُمارچادا

فلیکس اُمارچادا، فیلسوفی است که هیچ‌گاه از اندیشیدن دربارۀ رابطۀ هایدگر و انقلاب، رابطۀ او با زمان و آگوستین، و دربارۀ بی‌فایده‌بودنِ تلاش برای جداکردنِ فلسفۀ هایدگر از سیاستش دست نمی‌کشد. او همچنین علاقه‌مند به اندیشیدن دربارۀ رابطۀ سیاست با فلسفه، رابطۀ مسیحیت و فلسفۀ یونانی، ارتباطِ میشل هنری و ژان لوک ماریون با مسیحیت و همین‌طور بارث و کی‌یرکگارد است. او دل‌مشغول این پرسش است که آیا می‌توانیم فلسفه‌ای مسیحی داشته باشیم. او دربارۀ چرخش کلامی در فلسفه و پدیدارشناسی و بحث میان علم و الهیات و دربارۀ نقش فلسفه نیز می‌اندیشد.


 

 پروندۀ تمدن
آرمان تمدن: منشأها، معناها و اشارات

زمانِ دقیقِ اولین‌باری که کلمۀ تمدن به معنای امروزی‌تر آن روی کاغذ آمده است، امری تخمینی است. مورخ فرانسوی، لوسین فِوِر ، علی‌رغم پژوهش‌های گسترده‌اش اقرار می‌کند که هیچ ایده‌ای ندارد که دقیقاً «چه کسی اولین‌بار این کلمه را به کار برده است یا آن را نوشته است» اما می‌گوید که «کلمۀ تمدن را در هیچ متن فرانسوی‌ای که قبل از سال ۱۷۶۶ چاپ شده باشد پیدا نکرده است». در این سال کلمۀ تمدن در متنی از ام. بولانژه دیده می‌شود. قطعه‌ای که کلمه در آن آمده، چنین است: «زمانی که وحشی‌ها متمدن شوند، نباید بابِ عملِ تمدن را با وضعِ قانون‌های صُلب و بلاعزل ببندیم. بلکه باید آن را طوری به فرایندِ قانون‌گذاری وارد کنیم که شکل تمدنِ مدام به خود بگیرد». از همین متن اولیه هویداست که تمدن، هم به‌مثابۀ فرایندی جاری تلقی شده است و هم به‌عنوان وضعیتی از امور که در مقایسه با وضعِ «وحشی‌ها» پیشرفته‌تر است.


عشق چطور بر ازدواج پیروز گشت؟
بررسی کتاب «تاریخچۀ ازدواج: یا عشق چطور بر ازدواج پیروز گشت» نوشتۀ استفانی کونتز

قصۀ نوح را در نظر بگیرید: زوج‌هایی از بهترین نژاد‌ها، دوبه‌دو قدم می‌زدند و وارد عرشه می‌شدند تا ماه‌عسل چهل شبانه‌روزی خود را آغاز کنند. این سفر در پهناورترین آب‌های جهان و بدون خطر ناآرامیِ شهوانی یا پریشانیِ رمانتیک صورت می‌گرفت. چه روش هوشمندانه‌ای بوده است برای اطمینان از بقای گونه‌ها! چه تأسف‌بار که امروزه ازدواج پر از پیچیدگی است!


کتاب‌ها خطرناک‌اند
تاریخچۀ هراس از کتابخوانی: از سقراط تا دورۀ مدرن

فعالان دانشجوییِ دانشگاه کلمبیا در نیویورک، درخواست کرده‌اند که هشداری در کنار مسخ اثر اووید درج شود؛ چراکه به تصویر کشیدن آشکار تجاوز به عنف در آن، باعث می‌شود به برخی دانشجویان دوره کارشناسی احساس ناامنی و آسیب‌پذیری القا شود. «هشدار محتوای ناخوشایند» را ابتدا مناندر، نمایش‌نامه‌نویس قرن سوم پیش از میلاد، مطرح کرد. او معتقد بود که عملِ خواندن، به خودیِ خود، تاثیری آسیب‌زا بر زنان دارد. مناندر معتقد بود که زنان احساسات قوی و تفکر ضعیف دارند. به همین خاطر اصرار داشت که «آموزش خواندن و نوشتن به یک زن» همان قدر بد است که «دادن سم بیشتر به یک مار خطرناک».


فمینیسمی که به‌معنای تکیه بر دیگران است
گفتگوی گری گاتینگ با نانسی فریزر

گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، مجموعه مصاحبه‌هایی را با متخصصان فلسفۀ سیاسی ترتیب داده است که در ستون «استون» در روزنامۀ نیویورک تایمز منتشر می‌شود. او در هشتمین شماره از این مصاحبه‌ها، موضوعِ بحث را فمینیسم قرار داده است و برای گفتگو دربارۀ آن، سراغ نانسی فریزر رفته است. استاد فلسفه و سیاست در دانشگاه نیو اسکول و نویسندۀ کتاب بخت‌های فمینیسم: از سرمایه‌داری دولتی تا بحران نئولیبرال.


اینترنت قاتل فرهنگ نیست
بررسی کتاب «فروپاشی فرهنگ: کشتارِ طبقۀ خلاق» نوشتۀ اسکات تیمبرگ

گذرانِ زندگی از راه هنر همیشه سخت بوده و هنوز هم سخت است. کتاب ‌ فروپاشیِ فرهنگ، اثر اسکات تیمبرگ، با روایتی شخصی و تلخ از رکودِ بزرگ آغاز می‌شود. تیمبرگ، خبرنگارِ هنریِ نشریۀ لس‌آنجلس‌تایمز بود، در سال ۲۰۰۸ از این نشریه اخراج می‌شود. بعد از این اتفاق، بانک هم به‌سرعت منزلِ اجدادی‌اش را مصادره می‌کند. این بدبیاری‌های پی‌درپی، تیمبرگ را دربارۀ چگونگیِ امرار معاشش نگران کند. آیا کسانی که از فرهنگ امرارِ معاش می‌کنند سرشان کلاه رفته است؟


فلسفۀ هنر
وحشت و شوخی
گزارش تفصیلی کتاب ورای زیبایی‌شناسی: جستارهای فلسفی، فصل چهارم، مقالۀ دوم

علی رغم اینکه وحشت و خنده دو حس متضاد در آدمی است اما تجربه نشان می‌دهد برانگیخته شدن یکی مستلزم نفی دیگری نیست. اگرچه این موضوع مسئله‌ای جدید نیست اما در دهۀ اخیر گونۀ وحشت-کمدی اهمیت فراوانی یافته است. در این قسمت نوئل کرول تلاش می‌کند در مرحلۀ اول خطوط کلی یک نظریۀ وحشت را ترسیم کند و پس از آن در مرحلۀ دوم بحثی نظری از شوخی ارایه کند تا تشابهات و تفاوت‌های آن با وحشت مشخص شود.


مهاجران تا کجا انسان به حساب می‌آیند؟
مصاحبۀ گری گاتینگ با جوزف کارِنز دربارۀ مهاجرت در دنیای بستۀ کنونی

گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، مجموعه مصاحبه‌هایی را با متخصصان فلسفۀ سیاسی ترتیب داده است که در ستون «استون» در روزنامۀ نیویورک تایمز منتشر می‌شود. او در نخستین شماره از این مصاحبه‌ها، موضوعِ بحث را مهاجرت قرار داده است و برای گفتگو دربارۀ آن، سراغ جوزف کارنِز رفته است. استاد علوم سیاسی دانشگاه تورنتو و نویسندۀ کتاب اصول اخلاقی مهاجرت.


چگونه زوج‌های سنتی تعریف ازدواج را تغییر دادند؟
بررسی کتاب «تاریخچۀ ازدواج: یا عشق چطور بر ازدواج پیروز گشت» نوشتۀ استفانی کونتز

«وقتی برای اولین بار ایدۀ عشق مطرح شد، مردم وحشت‌زده شدند.» «آن‌ها می‌گفتند، ای وای، اگر پسر من بتواند بگوید آه، دوستش ندارم، نمی‌خواهم با او ازدواج کنم، چه بلایی بر سر جامعه خواهد آمد؟! آن‌ها نگران این بودند که اگر مردم عاشق شوند چه اتفاقی خواهد افتاد؛ نگران این بودند که آن‌ها طلاق بخواهند. یا احتمال می‌رفت زنی که عاشق شود حتی از ازدواج خودداری کند. مردم واقعاً نگران این موضوع بودند.» در طول قرن بیستم، عشق بازتعریف شد تا به مردم امکان دهد شخصی متفاوت با خود را پیدا کنند، یعنی کسی که آن‌ها را کامل کند، اما این ایده‌ای عجیب بود، چرا باید با کسی ازدواج کنیم که با ما متفاوت است؟


زنده باد زمان‌های مرده

ترافیک جانکاه، صف‌های مختلف، حسی از اتلافِ وقت و بیهودگی. ظاهراً چاره‌ای نداریم جز تلاش برای سازگار شدن با این موقعیت‌ها و یافتنِ شیوه‌های تازه‌ای برای استفاده از آن‌ها. این کاری است که «ناملیک» به آن اندیشیده‌ است. آن‌ها مطالبِ رسانه‌های نوشتاری را به صورتِ مقالات صوتی در فضای مجازی منتشر می‌کنند.


چرا باید به اقتصاددانان اعتماد کنیم؟
مصاحبۀ گری گاتینگ با دنیل هاوسمان دربارۀ توانایی‌ها و ناتوانی‌های علم اقتصاد

گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، مجموعه مصاحبه‌هایی را با متخصصان فلسفۀ سیاسی ترتیب داده است که در ستون «استون» در روزنامۀ نیویورک تایمز منتشر می‌شود. او در هشتمین شماره از این مصاحبه‌ها، موضوعِ بحث را خط‌مشی‌گذاری اقتصادی قرار داده است و برای گفتگو دربارۀ آن، سراغ دانیل هاوسمان رفته است. استاد فلسفۀ دانشگاه ویسکازین مدیسون و نویسندۀ کتاب «اولویت، ارزش، انتخاب و رفاه» است.