ازدحام جمعیت چگونه مسبب مرگِ انسان‌ها می‌شود؟

کشته‌شدنِ انبوهی از حج‌گزاران در حادثۀ منا، بار دیگر، چالش‌های دشوارِ مدیریتِ جمعیت‌های انبوهِ انسانی را در موقعیت‌های مختلف نشان داد. این حادثه، البته اولین نمونه از چنین اتفاقاتی نبود، اگرچه یکی از فجیع‌ترین حاثه‌ها در سال‌های اخیر بوده است. آنچه امروز باید به آن اندیشید این است که چطور می‌توان جلوی تکرار چنین اتفاقات دردناکی را گرفت؟


چینی‌مآبی؛ هر کسی می‌تواند سوسیالیست باشد، حتی بیل گیتس

نام‌گذاری یک جنبش سیاسیِ رادیکال که سوسیالیسم و دموکراسی را ترکیب می‌کند، کار بسیار ناشایستی است زیرا چنین عنوانی فتیشِ غاییِ نظم جهانی موجود یعنی دموکراسی را با اصطلاحی ترکیب می‌کند که تمایز کلیدی را محو می‌کند. امروزه هر کسی می‌تواند سوسیالیست باشد، حتی «بیل گیتس». کافی است اذعان کنی که ما نیازمند به نوعی وحدت هماهنگِ اجتماعی، یا خیر عمومی هستیم و یا باید به فقرا و ستمدیدگان رسیدگی کنیم.


آسیب‌شناسی وضعیت امروز دانشگاه
ویژه‌نامه؛ دانشگاه به چه دردی می‌خورد؟

به مناسبت آغاز سال جدید تحصیلی تلاش کرده‌ایم وضعیت امروز دانشگاه را بررسی کنیم. یادداشت مارک باوئرلین، استاد دانشگاه ایموری، دربارۀ وضعیت تاسف‌بار دانشگاه و مصاحبۀ اریک کافمن با او، مقاله‌ای از ژاک دریدا، سخنرانی نوام چامسکی، بررسی کتاب استنلی فیش «انواع آزادی آکادمیک» و بررسی مستند برج عاج که در سال ۲۰۱۴ دربارهٔ وضعیت نظام آموزشی در ایالات متحده ساخته شده است.


سنت و مدرنیته
درآمدی بر اندیشۀ هانس بلومنبرگ
بررسی کتاب «درآمدی بر اندیشۀ هانس بلومنبرگ» نوشتۀ فرانتس یوزف وِتس

در ایران بلومنبرگ را، عموماً و چه بسا منحصراً، با کتابِ مشروعیتِ عصرِ مدرن می‌شناسند. بر اساسِ تفسیری که در ایران رایج است، بلومنبرگ، که هوادارِ «گسستِ» سنت و مدرنیته است، در مقابلِ «کارل لویت» و «کارل اشمیت»ی قرار می‌گیرد که هوادارانِ «پیوستِ» سنت و تجدد‌‌اند. کتابِ درآمدی بر اندیشۀ هانس بلومنبرگ، خلئی جدی را برایِ مخاطبِ فارسی‌زبان پر می‌کند: فقدانِ حتی یک کتاب که به صورتِ کلی اُمهاتِ اندیشۀ بلومنبرگ را تقریر کند. مباحثِ بلومنبرگ دربارۀ پیدایشِ جهانِ مدرن، اسطوره، ویژگی‌هایِ علمِ جدید، تاریخِ اندیشه‌ها در انتهایِ قرون وسطا و اوایلِ دورانِ مدرن و... مباحثی در خورِ توجه و در برخی زمینه‌ها بدیع‌‌اند.


سیاست و محیط‌زیست
رابطۀ ظهور داعش با تغییرات آب‌وهوایی خاورمیانه
آیا خشکسالی و فقر در سوریه در پیدایش داعش و افراطی‌گری مؤثر بود؟

مارتین اومالی، این مدعا را مطرح کرده که ظهور داعش تا حد زیادی تحت‌تأثیر تغییرات آب‌وهوایی سوریه بوده است. این ادعا مناقشات بسیاری به راه انداخته است. به عقیدۀ اومالی، تغییرات آب‌وهوایی سبب شدند که کشاورزان از سرزمین‌های خود به زاغه‌های اطراف شهرها هجوم بیاورند و فقر شدیدی را تجربه کنند. بیشترین مخالفت با این مدعا را دست راستی‌ها داشته‌اند. آن‌ها معتقدند که تغییرات آب و هوایی هیچ نقشی در بی‌ثباتی فعلی سوریه ندارد و مارتین اومالی را به‌خاطر این اظهارات تمسخر می‌کنند.‌ چه‌کسی در این نزاعْ برحق است؟ آیا ادعای اومالی مبنی‌بر وجود ارتباط میان تغییرات آب‌وهوایی و ظهور داعش یکسره بی‌اساس یا دیوانه‌وار است؟


فلسفهٔ حقوق
فلسفۀ حقوق فمینیستی

در مواجهه با فلسفه‌های حقوق فمینیستی با سه سؤال عمده روبروئیم: اولاً اینکه چه عنصر مشترکی در آنها وجود دارد که به ما اجازه می‌دهد عنوان «فمینیستی» را در نامیدنشان به کار بریم؟ ثانیاً، فلسفهٔ حقوق‌های فمینیستی در مورد حقوق چه می‌گویند؟ چه چیزی آن‌ها را فلسفۀ حقوق می‌کند؟ و نهایتاً اینکه فلسفۀ حقوق، چه نیازی به اندیشه‌های فمینیستی دارد؟ فمینیست‌ها به حقوق‌دانان چه می‌توانند بیاموزند؟


جرمی کوربین؛ رهبری کارگر، زمانۀ سیاستی نو
دربارۀ غافل‌گیر کننده‌ترین انتخاب تاریخ حزب کارگر انگلستان

بالاخره حضورِ اعضای ثبت‌نامی جدید در حزب کارگر یکی از غافل‌گیر کننده‌ترین انتخاب‌های تاریخ حزب کارگر را بوجود آورد. افراد می‌توانند با پرداخت ۳ پوند به حامی یا عضو عمومی حزب کارگر بدل شوند و در انتخابات رهبری حزب شرکت کنند. سیستم فعلی رأی‌گیری حزب کارگر که توسط میلیبند معرفی شد و به کرات از سوی سایر اعضا مورد انتقاد قرار گرفته بود. کوربین که سه دهه از عمر فعالیت او در مجلس عوام انگلستان می‌گذرد، پیش از این بخش عمده‌ای از وقت خود را صرف شرکت در کمپین‌هایی نظیر کمپین توفق جنگ و کمپین صلح خاورمیانه نموده است.

سازمان جاسوسی آمریکا چگونه روی پردۀ سینما می‌رود؟
بررسی کتاب «سیا در هالیوود: چگونه سیا فیلم‌ها و تلویزیون را شکل می‌دهد؟» نوشتۀ تریشیا جنکینز

نوشته‌های فراوانی در رسانه‌های ایران دربارۀ رابطۀ صنعت سینما و تلویزیون در آمریکا با نهادهای سیاسی و امنیتی و جاسوسی این کشور نوشته می‌شود. میزان اعتبار یا مستندبودن این نوشته‌ها معمولاً زیر سوال است و منتقدان و مخالفان آن‌ها سخن از من‌عندی بودن آن‌ها می‌کنند. البته این رابطه فقط برای ما مبهم نیست، بلکه تحلیل‌گران فراوانی در خود آمریکا نیز سخن از لزومِ شفافت رابطۀ هالیوود با این نهادها می‌گویند. تریشیا جنکینز، در کتابی مستدل و تفصیلی، رابطۀ هالیوود با سیا را در طول این سال‌ها بررسی کرده است و به نوبۀ خود، کتابی حائزاهمیت در این حوزه است. نشر ترجمان سال گذشته تصمیم به ترجمۀ این کتاب گرفت و به زودی این کتاب با عنوان «دلقک‌ها و آدمکش‌ها» منتشر خواهد شد. تام هیدن، روزنامه‌نگار سرشناس آمریکایی در این نوشته به این کتاب و دغدغه‌های جنکینز در طول نگارش آن پرداخته است.

ورای کیش هایدگری‌ها
عصر قرائت وجودی از فلسفۀ هایدگر به سرآمده است؟
نقدی رادیکال بر تفسیرهای متعارف مفسران آثار هایدگر

توماس شیان، آثار بسیاری را دربارۀ هایدگر و سایر متفکران محوری فلسفۀ غرب منتشر کرده است. با این حال او در آخرین اثرش حجم انبوهی از مطالعات پیشین خود را بی ارزش قلمداد کرده است. به نظر شیان، تلاش‌های هایدگر در طول سال‌ها بد فهم شده‌اند. وی در آخرین کتابش معنی بخشیدن به هایدگر: چرخش پارادیمی، چارچوبی جدید و رادیکال برای فهم هایدگر عرضه کرده است. شیان می‌گوید تفاسیر استاندارد آکادمیک برای سال‌ها ادعا کرده‌اند که هایدگر باور داشت که وجود به جهان ما وزن و ارزش می‌بخشد. اما فقط یک مشکل وجود دارد و آن هم این که هیچ کس حتی نمی‌داند وجود اصلاً چه معنایی می‌دهد.
حقوق بشر
صبرا و شتیلا را به یادآور
مشاهدات روبرت فیسک، از نخستین خبرنگاران شاهد فاجعۀ صبرا و شتیلا

چه وقت قتل هتک حرمت محسوب می‌شود؟ چه وقت شقاوت به این حد می‌رسد که چنین کشتاری را خلق کند؟ و یا جور دیگری بگویم چند نفر باید کشته شوند تا کشتار شکل بگیرد؟ ۳۰ نفر، ۱۰۰ نفر یا ۳۰۰ نفر؟ و چه وقت کشتار را کشتار به‌حساب نمی‌آوریم؟ وقتی که ارقام کشتار پایین‌اند؟ یا آن وقتی که دوستانِ اسرائیل کشتار را ترتیب داده باشند و نه دشمنانش؟

دین و سیاست
چرا ایمان در حال زوال است؟
بررسی کتاب «جهل مقدس» نوشتۀ اولیویه روآ

به عقیده روآ، اگر دین در جهان مدرن در حال زوال است، فرهنگ هم با همین روند مواجه است. از یک‌طرف با چندفرهنگ‌گرایی روبه‌روئیم: بزرگداشتِ تنوع، تا حدی که همۀ فرهنگ‌ها، با نگاه و احساسی یکنواخت، منحل و بی‌مصرف می‌شوند. از این مهمتر، جهانی‌سازی را داریم که ایمانِ واقعیِ جهان امروز است، و همه سنت‌های محلی را زیر یوغ قواعد بازار کشیده است. زیر نفوذ این دو، چه‌بسا دین تمام پیوستگی‌هایش را با فرهنگی که محمل آن بوده است از دست بدهد. جاکارتا، پایتخت پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان جهان، هشت‌هزار کیلومتر دورتر از شهر مقدسِ مکه است، و در عین حال، خود مکه هم بیشترِ ویژگی‌های فرهنگ عربی خود را از دست داده است.

حقوق بشر
شهرِکشتار؛ صبرا و شتیلا
گفتگوی امی گودمن با نوام چامسکی، آوی شلایم، رشید خالدی و آلن سیگل

کشتار صبرا و شتیلا یکی از شوک‌آورترین وقایعی بود که در دورانِ نخست‌وزیری آریل شارون رخ داد. در شانزدهم و هفدهم سپتامبر سال ۱۹۸۲ بیش از ۲۰۰۰ فلسطینی پس از حملۀ نیروهای میلیشیای مسیحی -که با هماهنگی با ارتش اسرائیل صورت گرفته بود- در کمپ‌های صبرا و شتیلا کشته شدند. هیئت‌ِ تحقیقاتی ویژۀ اسرائیل، شخص شارون را مسئول کشتار دانست و شارون ناچار شد بلافاصله پس از این حکم استعفا دهد. درگفت‌و گوی حاضر از پرستاری آمریکایی-یهودی به نام آلن سیگل که در زمان حمله در بیمارستان غزه در کمپ صبرا مشغول به کار بوده است، رشید خالدی استاد مطالعاتِ عرب دانشگاه کلمبیا و نوام چامسکی زبان‌شناس، نویسنده و استاد ممتازِ انستیتو تکنولوژیِ ماساچوست و آوی شلایم، تاریخدانِ عراقی‌الاصل، یهودی و استاد دانشگاهِ آکسفورد، سوالاتی پرسیده‌ایم.
دین و سیاست
زنان و جهاد در داعش

در سال‌های اخیر موسسات مطالعاتی معتبر تحقیقات بسیاری دربارۀ پیکارجویانِ خارجی انجام داده‌اند. با وجود این، بیم آن می‌رود که این مطالعات، هرچند دقیق و موشکافانه، در مرحلۀ تبیین‌های جامعه‌شناختی متوقف شده‌ باشند. چنین تبیین‌هایی گرچه برای توضیحِ کامل این پدیده لازمند، اما کافی نیستند، چرا که نمی‌توانیم نیروی محرکِ انگیزه‌های مذهبی را نادیده بگیریم. تاریخ و فاکت‌ها به آن نیاز دارند.