انسان در میانۀ عقل و بی‌عقلی
به دوران خشم خوش‌آمدید
تفکرات کهنۀ عقل‌گرایی لیبرال نمی‌تواند دنیای پرآشوبی را که در سال ۲۰۱۶ شاهدش بودیم تبیین کند

جرمی بنتام جایی گفته: «انساِن بهنجارْ مغازه‌دار مدرن است، به‌ویژه مغازه‌دار انگلیسی.» در آستانۀ قرن بیستم، پاره‌ای از موشکاف‌ترین ذهن‌های دورانْ مخالف این سخن بودند. مارکس، داستایوسکی، نیچه، فروید و دیگران تصویری از انسان به دست می‌دادند که علاوه‌بر سویه‌های عقلانی، رانه‌ها و غریزه‌های غیرعقلانی دارد. اما پس از فروپاشی شوروی، گویی همگان این بخش از تاریخِ تفکر دربارۀ انسان را کنار گذاشتند. ولی دیگر چنین امکانی وجود ندارد: بی‌عقلی به صحنۀ تاریخ بازگشته است.


سی سال پژوهش دربارۀ شِکر
دربارۀ شِکر، با عشق و نفرت
دوهزار سال است که شکر به تاریخِ لذت‌ها و دردهای بشری پیوند خورده است

شیرینی شگفت‌انگیزترین مزه‌ای است که ما انسان‌ها تجربه می‌کنیم. زندگی ما با شیرینیِ شیر مادر آغاز می‌شود و با شیرینی‌هایی که در مراسم ترحیممان مصرف می‌شود به پایان می‌رسد. به همین خاطر است که فراهم‌شدن امکان تولید انبوه شکر در دوران مدرنْ زندگیِ روزمرۀ ما را نیز تغییر داده است. امروزه عامۀ مردم چنان به شکر وابسته‌اند که هرچه در تولید و توزیع شکر اثر بگذارد به مسئله‌ای سیاسی تبدیل می‌شود. اما این تولید انبوه با رنج عظیم میلیون‌ها انسان ممکن شد.



آیا جوانی هنوز معنایی دارد؟
فیلسوف ۷۹ساله دربارۀ «جوانی» سخن می‌گوید
بدیو در «زندگی حقیقی» به نسلی می‌پردازد که با سقوط لیبرالیسم، ظهور فاشیسم و پایان جنسیت روبرو است

هر چه بیشتر با اندیشه‌های آلن بدیو آشنا باشید، از موضوع کتاب جدید او بیشتر تعجب خواهید کرد. بدیو در نوشتۀ تازه‌اش برای پسران و دخترانِ امروزی سخن گفته است. از اهمیت جشن‌های بلوغی نوشته است که طی آن‌ها پسران به مرد تبدیل می‌شدند و به فواید ازدواج و مادری برای دختران پرداخته است و ورای این‌ها، به لیبرالیسمی تاخته است که پسرها را برای همیشه کودک و دخترها را برای همیشه بزرگسال نگه می‌دارد.


عشق و فعالیت‌های مغزی
عشق کوکائین است
رفتارهای عاشق از جهات گوناگون شبیه رفتارهای معتاد است، از شوق وصل تا درد هجران

عشق تجربه‌ای است بی‌همتا، شور و لذتی وصف‌ناشدنی و درد و حرمانی تسلی‌ناپذیر. عشق بر ما هجوم می‌آورد و ذهن و ضمیرمان را تسخیر می‌کند. گویی چیزی است غریزی، نه ارادی. عشق چیست و چه بر سر ما می‌آورد؟ احتمالاً نزدیک‌ترین تجربۀ انسانی به عشقْ اعتیاد است. آزمایش‌های متعددی بر یکسانی این دو تجربه در فعالیت‌های مغزی ما صحه می‌گذارد.


تاریخ فرهنگی کمد
کمد: جایی که تاریخ به فضا تبدیل می‌شود
کمدها آن بخشی از تاریخ زندگی انسان‌ها را در خود نگه می‌دارند که با دقت و وسواس، پنهان شده است

تا پیش از دوران تولید انبوه و مصرف‌گرایی، کمدها، مکان نگه‌داری دانش در خانۀ اشراف بودند: کتاب‌ها، کاغذ، دوات و دیگر کالاهای دانش‌ورزانه را در آن‌ها نگه می‌داشتند. اما رفته رفته خانواده‌های معمولی نیز صاحب چیزهایی شدند که لازم بود در جایی ذخیره، پنهان یا نگهداری شوند. بدین‌ترتیب محتویات کمدها تنوع و جذابیتِ بیشتری پیدا کرد، جذابیتِ رازآمیزی که حتی امروزه نیز چیزی از آن کاسته نشده است.


 جنگ نهایت‌ها
زندگی پس از آرماگدون: اثر روانی عمیق جنگ جهانی دوم
بررسی کتاب «ترس و آزادی: چگونه جنگ جهانی دوم ما را دگرگون کرد» نوشتۀ کیت لوو

شاید فقط برخورد یک شهاب‌سنگ غول‌آسا، یا هجوم زامبی‌ها و آدم‌فضایی‌ها بتواند زندگیِ بشر را بیش از جنگ جهانی دوم تغییر دهد. جنگی که در آن صدمیلیون سرباز جنگیدند و بیش از هر ستیزِ دیگری در طول تاریخ کشته و زخمی بر جای گذاشت. اما این‌ها سطحی‌ترین تأثیرات این جنگ است. ترس‌ها، امیدها، آرمان‌شهرها و ویران‌شهرهایی که این جنگ در ذهنِ انسان‌ها کاشت یا خراب کرد، هنوز که هنوز است دارد بر زندگی ما تأثیر می‌گذارد.


 دموکراسی افسانه است
چگونه ایمان خود به دموکراسی را بازیابیم؟
در دوران تاریکی وسوسه می‌شویم بی‌خیال سیاست شویم؛ چالرز تیلور توضیح می‌دهد که چرا نباید از سیاست دست شست

تجربۀ مردم از حضور در انتخابات در سال‌های اخیر تغییر کرده است. در انتخابات اخیر ایالات متحده، بنابر یک تحقیق، هشتاد درصد از کسانی که پای صندوق رفته بودند اظهار کرده‌اند که از سیاست «متنفر»ند. چارلز تیلور می‌گوید امروزه خیلی از رأی‌ها در واقع «اعلامیه‌های بی‌اعتقادی»اند. مردم به کاندیدایی رأی می‌دهند که به او اعتقادی ندارند، صرفاً برای اینکه کاندیدایی نفرت‌انگیزتر برنده نشود. دموکراسی چرا به این وضع افتاده است؟


بازگشت گروتسک
در کارناوال جهانی امروز کسی نمی‌داند باید بخندیم یا اشک بریزیم
باختین فکر می‌کرد خنده ما را از قیدها می‌رهاند، اما شاید برعکس آن هم درست باشد

در بسیاری از کارناوال‌های قرون وسطایی رسمی مشترک وجود داشت: مردم با هلهله، تاجِ پادشاهی را بر سر دلقکی می‌گذاشتند و این‌گونه، نهادهای رسمی سیاست را چند ساعتی به سخره می‌گرفتند. اما گویا در دنیای پست‌مدرنِ امروز این رسم از یک شوخی گروتسک فراتر رفته و به واقعیتی هولناک مبدل شده است. دونالد ترامپ، دلقکی که مردم تاج فرمانروایی را به او بخشیده‌اند، ما را وامی‌دارد که یک بار دیگر دربارۀ خنده و سیاست بیاندیشیم.


کوبا یک آزمایشگاه بزرگ است
گفت‌وگو با دختر چه‌گوارا: انقلاب از جنگل تا بیمارستان
آلیدا گوارا مارچ از دیروز و امروز کوبا می‌گوید، از خاطرات پدرش و از تجربه‌های خودش

انقلاب علیه آمریکا. این تجربه‌ای مشترک میان ایرانیان و مردم انقلابی کوبا بوده است. به همین دلیل نیز، با وجود تفاوت‌های جدیِ انقلاب ایران و کوبا، همیشه نوعی درد مشترک میان ما وجود داشته است. این درد مشترک نه‌فقط در سابقۀ نبردهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا علیه ایران و کوبا، که در تحریم‌ها و محاصره‌های اقتصادی نیز نمود داشته است. به‌هرحال، برای ما چیزی آشنا در سخنان دختر چه‌گوارا وجود دارد.


آیندۀ تجارت توجه
دیوار مدرسه‌تان را به ما بفروشید
تاجران توجهْ مکان‌های مذهبی و ملی را نیز به‌منزلۀ هدفی برای کسب سود می‌نگرند

اگر شما هم جزء آن دسته از آدم‌هایی هستید که فکر می‌کنند دیگر هیچ جایی نمانده که از دست تبلیغات جان به در برده باشد، باید بدانید که اشتباه می‌کنید. هنوز هستند مکان‌هایی که شرکت‌های تبلیغاتی چشم طمع به آن‌ها دوخته‌اند: مدرسه‌ها، پارک‌ها و مناطق محافظت‌شدۀ طبیعی، معابد و مساجد و حتی خانه‌های شخصی. تجارت توجه تا کجا ادامه خواهد یافت و چه بر سر زندگی ما خواهد آورد؟


آزادی مثبت
اکسل هونت و نسخۀ جدیدی از سوسیالیسم
بررسی کتاب «ایدۀ سوسیالیسم» نوشتۀ اکسل هونت

اکسل هونت، فیلسوف آلمانی، برای علاقه‌مندان به مکتب فرانکفورت نامی آشناست. هونت که سال‌هاست جانشین یورگن هابرماس شده است، نظام پیچیدۀ فکری خود را با ترکیب اندیشه‌های هگل با جورج هربرت مید و دیگران ساخته است. او در آخرین اثر خود، «ایدۀ سوسیالیسم» از خود پرسیده است: چرا دیگر سوسیالیسم برای مردم خشمگین قانع‌کننده نیست؟ هونت پاسخی ژرف و چندجانبه به این پرسش می‌دهد و می‌کوشد نسخۀ قانع‌کننده‌ای از سوسیالیسم را دوباره صورت‌بندی کند.


استراتژی مالی اپل تیزبینانه‌تر بوده است یا استراتژی مالی گوگل؟
سرمایه‌داری به سبک اپل در برابر سرمایه‌داری به سبک گوگل
دیدگاه هرکدام از این دو که پیروز میدان شود، آیندۀ اقتصاد را شکل خواهد داد

اپل و گوگل روزبه‌روز بیشتر در بازارهای مختلف به هم می‌خورند: از تلفن‌های هوشمند گرفته تا دستگاه‌های صوتی خانگی، ولی توجه چندانی نثار بزرگ‌ترین تلاقی اپل و گوگل نشده است. این دو شرکت رویکردهای کاملاً متفاوتی به سهام‌داران خود و آینده‌شان دارند: یکی به تقاضاهای سرمایه‌گذاران تن می‌دهد و دیگری قدرت را در چنگ بنیان‌گذاران نگه می‌دارد. این ماجرا فقط به تفاوت دو شرکت مهم دنیا مربوط نیست، بلکه بیانگر نکته‌ای مهمتر است: تجسم دو الگوی بدیل از سرمایه‌داری‌ که آیندۀ اقتصاد را شکل خواهد داد.


سرآشپز عصبانی علیه سم‌زُداها، رژیم‌ها و غذاهای تمیز
هرچقدر دوست دارید هله‌هوله بخورید
آنتونی وارنر، در حال انجام مأموریت است: مقابله با «حقیقت‌های بدیل» دربارۀ هوس‌ها و افسانه‌های تغذیه

رژیم سبزیجات، رژیم مایعات، رژیم کم‌کالری و ده‌ها رژیم دیگر به امید لاغری و سم‌زدایی از بدن یا هوس‌هایی مشابه. اطراف ما پر است از کسانی که به امید زندگی سالم‌تر و عمر طولانی‌تر خودشان را مدام به زحمت و مشقت می‌اندازند. واقعاً این‌همه اعتقاد راسخ از کجا آمده است؟ آیا اصلاً این رژیم‌ها مبنای علمی دارند؟ یا فقط افرادی آن را تجربه کرده‌اند و به خورد ما داده‌اند؟ آنتونی وارنر، که در فضای مجازی به او «آشپز عصبانی» می‌گویند، کتابی برعلیه این مُدهای غذایی نوشته است.


رازها موجوداتی منزوی هستند
زندگی رازآلود رازها
طبق پژوهش‌ها استرس، اضطراب، افسردگی، تنهایی و عزت‌نفس پایین از اثرات رازداری بوده‌اند

خوب یا بد، علم هنوز چندان نمی‌تواند در آشکارساختن جزئیات رازها به ما کمک کند، اما در کل دارد از طبیعت رازها سردرمی‌آورد. برای مثال، طبق یکی از مطالعات اخیر، یک فردِ عادی سیزده راز دارد که پنج‌تای آن‌ها را هرگز با کسی در میان نگذاشته است. پژوهشی دیگر می‌گوید: مردم بیش از آنکه در موقعیت‌های اجتماعی درگیر رازهایشان باشند در خلوت خود با آن‌ها کلنجار می‌روند؛ و این کلنجار رفتن، بیش از پنهان‌کاری، به آرامش آن‌ها لطمه می‌زند.


فراسوی آزادی دینی
دوگانۀ دینی و سکولار را سکولارها ساخته‌اند
قوانین آزادی دینی بر تعریفی از دین تکیه می‌زنند که ساختۀ دست متخصصان و حکومت‌هاست

الیزابت شیکمن هرد تحصیلاتش را در دو حوزۀ به‌ظاهر بی‌ربط ادامه داده است: دین و روابط بین‌الملل. همین نگاه بین‌رشته‌ای او را متوجه تغییری جالب‌توجه در مواجهۀ پارادایم‌های روابط بین‌الملل با مسئلۀ دین کرد. روابط بین‌الملل پیش‌تر هیچ نامی از دین به میان نمی‌آورد، اما حالا دین را به‌مثابۀ مؤلفه‌ای تأثیرگذار در سرگذشت سیاست‌ها و دولت‌ها به رسمیت می‌شناسد. حال سؤال اصلی کتاب جدید او این است: کدام دین؟ به روایت چه کسی؟ و برای چه هدفی؟


خشونت و تاریخ نابرابری از عصر سنگ تا قرن بیست‌ویکم
برابری به قیمت خون
در طول تاریخ، بلایا و جنگ‌ها پس از خود برابری بیشتری به جا گذاشته‌اند. آیا می‌توانیم بدون خشونت هم به این نتیجه برسیم؟

در طول تاریخ سرچشمه‌های اصلی نابرابری تغییر کرده‌اند، ولی پیامد کلی آن یکسان مانده: بسط شکاف میان غنی و فقیر. این بدین معنی نیست که تاریخ همواره در یک جهت پیش رفته است. گویا تاریخ هرازگاهی دکمۀ ریست را فشرده تا نابرابری را به‌طرزی چشمگیر، ولو موقت، کاهش دهد. بااین‌همه، بررسی این دوره‌های تاریخی دلالت‌های دلهره‌آوری دارد: هربار که شکاف میان غنی و فقیر کاهش چشمگیری یافته است، به‌خاطر بلایا، جنگ‌ها و شوک‌های خشونت‌باری بوده که اتفاق افتاده‌اند. آیا می‌توانیم بدون خشونت هم به این نتیجه برسیم؟


صدسالگی انقلاب روسیه
چرا انقلاب روسیه مهم است؟
صد سال پیش، قیام بلشویک لنینْ فئودالیسمِ روسیه را واژگون کرد. آن قیام امروز چه معنایی دارد؟

هر سال وقتی به سالگرد انقلاب روسیه نزدیک می‌شویم، مردم این کشور از خودشان می‌پرسند که آیا واقعاً باید این انقلاب را گرامی بدارند؟ روسیه سال‌هاست که با قواعد سرمایه‌داری، یا به‌قول چاینا میای‌ویل، سرمایه‌داری گانگستری اداره می‌شود، اما هنوز آثار انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ همه‌جا عیان است. چه در سیاست، چه در اجتماع، چه در هنر و ادبیات. این آثار ما را فرامی‌خوانند به اندیشیدنِ دوباره دربارۀ انقلاب و بیم و امیدهای آن.


 سپیده‌دمان خدایان پول
چطور اقتصاد به دین تبدیل شد؟
آیین‌نامۀ اخلاقی‌ اقتصاد وعدۀ رستگاری می‌دهد، ولی شاید پذیرش عمدۀ مناسکش فقط از سر ایمان باشد

اقتصادان‌ها می‌گویند اقتصاد علمی تمام‌عیار است: بی‌طرف و مبتنی بر شواهد عینی. اما به‌سختی می‌توان این ادعا را پذیرفت، بیش از همه به دلیلِ اختلافاتی که بینِ مکتب‌های مختلف اقتصادی در جریان است. هر مجموعه‌ای از داده‌ها، مجموعۀ رقیبی دارد که صحتش را به خطر می‌اندازد و شانه‌به‌شانۀ هر نظریه‌ای، نظریه‌ای بدیل ایستاده است. به‌همین‌دلیل، اقتصاددانان‌ها برای فراگیر شدنِ استدلال‌های خود، باید مثل مبلغان مذهبی یار جمع کنند. ‌اما شباهت اقتصاد به دین، به همین مسئله محدود نمی‌شود.


دست‌وپا چلفتی‌ها
کتابی جدید از تشریحِ علمی این احساس خجالت‌آور و چگونگی غلبه بر آن می‌گوید

دستپاچگی، ضایع‌شدن، خجالت‌زدگی، معذب‌شدن در موقعیت‌های ناجور؛ مثلاً وقتی می‌خواهید دو نفر را به هم معرفی کنید، ولی اسمشان را فراموش می‌کنید؛ یا زمانی‌که برای دست دادن دست دراز می‌کنیم اما طرف مقابل صورت‌مان را بوس می‌کند. همۀ ما کمابیش چنین تجربیاتی داریم ولی به نظر می‌رسد بعضی‌ها همیشه در این موقعیت‌ها قرار می‌گیرند و کلاً مستعد دستپاچگی هستند. روان‌شناسی در کتاب جدیدش با عنوان «دست‌وپا چلفتی» توضیح می‌دهد چرا بعضی‌ها بیشتر مستعد این لحظات خجالت‌آور هستند.


حالت رستگاری
لذت‌های فراموش‌شدۀ اسکرین‌سیور
اسکرین‌سیورها نشانه‌ای از دورانی سپری‌شده هستند که در آن هنوز می‌شد صفحۀ مانیتورها را ترک کرد

تا چند سال پیش، وقتی از پشت رایانۀ خانگی‌تان بلند می‌شدید تا کمی خستگی در کنید، یا حتی اگر سر جایتان چند دقیقه‌ای به فکر فرو می‌رفتید، ناگهان تصاویر توهم‌آلودی صفحۀ مانیتور را پر می‌کرد. لوله‌های پیچ در پیچی که ظاهر می‌شد و محو می‌گشت یا دیوارهایی آجری که مرتباً بالا می‌آمد و می‌چرخید. اسکرین‌سیورها بخشی مهم از فرهنگ دیجیتال بوده‌اند که امروز به فراموشی سپرده شده‌اند: بخشی که در عصر سرعت طرفدار سکون بود.


راهی جدید برای اندیشیدن دربارۀ همه‌چیز
درآمدی بر فلسفۀ چینی
مروری بر کتاب «مسیر: راهی جدید برای اندیشیدن دربارۀ همه‌چیز» نوشتۀ مایکل پوئت و کریستین گروس-لو

چندی پیش یک استاد دانشگاه هاروارد کلاسی برگزار کرد که دانشجویان مشتاق را جذب کرد و به سومین کلاس محبوب این دانشگاه تبدیل شد. اما چه ایده‌ای توجه این جوانان را برانگیخت؟ ایده‌های کنفوسیوسی که همچون راحت‌الحلقوم فلسفی از نو گردآوری شده بود. این ماجرا کریستین گروس-لو، روزنامه‌نگاری که قبلاً در هاروارد تاریخ آسیای شرقی خوانده بود را چنان مجذوب ساخت که برای آشنایی با استاد مزبور به دانشگاه محل تحصیل خود بازگشت. حاصل این آشنایی کتاب «مسیر» است که درآمدی بر فلسفۀ چینی است.


تاریخ فرهنگی «قرمز»
قرمز هشدار می‌دهد، بر حذر می‌دارد و تنبیه می‌کند
جایگاه متغیر رنگ قرمز، از اعصار پیشاتاریخ تا حال حاضر، حرف‌های زیادی برای گفتن دارد

کتاب «قرمز»، اثر میشل پاستورو، قسمت چهارم از مجموعه‌ای است که در سال ۲۰۰۱ با «آبی» شروع شد و پس از آن به «سیاه» و «سبز» رسید. برخلاف گوته در مشاجره‌اش با نیوتن پیرامون طیف رنگ، پاستورو اثرات ذهنی رنگ‌های خاص را تحلیل نمی‌کند. مسئلۀ او این نیست که آیا مثلاً آبی یک رنگ سرد است یا یادآور فاصله؛ در واقع، این کتاب‌ها بخشی از پروژۀ استادانۀ پاستورو هستند تا تکامل دستورالعمل‌های اجتماعی غربی را با رنگ به تصویر بکشد.