واژه‌شناسی تاریخی اقتصاد
تاریخ نولیبرالیسم از عیسی مسیح آغاز می‌شود
مروری بر کتاب «مقدمه‌ای بر خاستگاه‌های نولیبرالیسم؛ مدل‌سازی اقتصاد از عیسی تا فوکو»

واژه‌ها تاریخ خود را دارند و پیگیری این تاریخْ پرده از تحولاتی برمی‌دارد که تاریخ‌نویسانِ رسمی کمتر به آن توجه کرده‌اند. «خاستگاه‌های نولیبرالیسم» کتاب جدیدی است که تاریخِ مفهومِ اقتصاد یا اویکونومیا را از دوران عیسی‌مسیح و آبای کلیسا برمی‌رسد. نویسندۀ این کتاب با بررسی تفاسیر و دفاعیات، مواعظ و مدایح، کتاب‌ها و نامه‌ها و نیز اعتقادنامه‌ها و متون رسمی کلیسا نشان می‌دهد که چگونه رابطۀ اقتصاد با سیاست و فلسفه زیروزبر شده است.


تبعیض جنیستی و علم اقتصاد
دست نامرئی مادر
بررسی بر کتاب «چه کسی شام آدام اسمیت را پخت؟» نوشتۀ کاترین ماریس که داستانی است روایت‌نشده از علم اقتصاد

اگر زنان مسئولِ ادارۀ اقتصاد جهانی بودند، دنیای امروز ما، جای بهتری برای زندگی می‌شد؟ به این سؤالات خیالی نمی‌شود جواب روشنی داد، اما یک چیز روشن است و آن اینکه نظریه‌پردازان اولیۀ اقتصاد در صورت‌بندی مفهوم «انسان اقتصادی» فقط زندگی مردان را در نظر داشتند. یک نویسندۀ سوئدی، داستانی از زندگی آدام اسمیت را دست‌مایۀ نقد این مردگرایی کرده است: شام او را مادرش می‌پخت، بدون توجه به منافع اقتصادی‌اش.


تاریخی جایگزین برای مراکز خرید
مراکز خرید: پدیده‌ای با خاستگاه سوسیالیستی
خلق فضاهایی برای مصرف لزوماً در جهت پیش‌بُرد نیروهای بازار آزاد نیست

'مراکز خرید بزرگ در آمریکا و چین دسته‌دسته تعطیل می‌شوند، در هند ابزار توسعه‌اند، در برزیل محل اجتماعات اعتراضی و در نایروبی هدف عملیات‌های تروریستی. این محل‌ها از نظر جغرافی‌دانان و تاریخ‌نگاران، هوشمندانه‌ترین فُرم معماری نئولیبرالیسم، ابزارهای محصورکردن و تفکیک قلمروِ عمومی، ترکیب فراغت و مصرف، و نابودسازی خرده‌فروشان مستقل‌اند. ولی همیشه که این‌طور نبوده است. مراکز خریدْ نوعی ماقبل‌تاریخ از جنس سوسیالیستی هم دارند که کمتر از آن می‌دانیم، بازه‌ای که عمدتاً به دست فراموشی سپرده‌ایم.


نشستن چالش است
برای خواندن این متن بنشینید
مروری بر کتاب «اکنون من خودم را می‌نشانم» نوشتۀ ویتُلد ریبچنسکی

دنیا میان دو دسته از آدم‌ها تقسیم شده است: آن‌هایی که روی زمین می‌نشینند و آن‌هایی که روی صندلی می‌نشینند. واقعیت این است که ما در راه رفتن و دویدن ماهریم و از دراز کشیدن هنگام خواب هم خرسندیم. اما برزخِ میان این دو، یعنی نشستن است که گاهی مشکل‌آفرین می‌شود. انواع و اقسام تشک و متکا که فرهنگ‌های کف‌نشین استفاده می‌کنند شاهدی بر وجود این مشکل است. تازه وقتی روی صندلی بنشینیم، مشکل جدی‌تر هم می‌شود.


تاریخچه‌ای دلهره‌آور از چمدانِ جنگ هسته‌ای
فوتبال و بیسکویت همه جا با رئیس‌جمهور امریکا هستند
مروری بر کتاب «قدرقدرت: تهور، پایداری و مخاطرات هستی در عصر هسته‌ای» نوشتۀ دن زک

در سال ۱۹۷۹، به مشاور امنیت ملی کارتر گفتند اتحاد جماهیر شوروی صدها موشک رها کرده است. یک دقیقه پیش از تماس او با رئیس‌جمهور برای هماهنگ‌کردن پاسخ کوبنده، گفتند که ارتش برداشت نادرستی از مانوری تمرینی داشته است. در سال‌های ۱۹۸۳ و ۱۹۹۵، تنها چند دقیقه مانده بود تا مسکو به‌خاطر هشدار نادرست دست به انتقام بزند. در سال ۲۰۰۷، شش کلاهک به‌اشتباه در پروازی از داکوتای شمالی به لوئیزیانا گذاشته شدند، بدون آنکه کسی بفهمد سلاح‌های هسته‌ای در قلمرو هوایی ایالات متحده‌اند. در سال ۲۰۱۲، یک راهب کاتولیک ۸۲ساله و دو فعال صلح‌طلب همکارش به‌سادگی به یکی از انبارهای تسلیحات شرق ایالت تنسی نفوذ کردند.


چرخشِ ‌جهان‌شهری در جامعه‌شناسیِ عشق و خانواده
آشوب جهانی عشق
برای توضیح دگرگونی‌های ژرف خانواده در عصر جهانی‌شدن باید از مرزهای ملی عبور کرد

«زنجیرۀ جهانی مراقب» تعبیری است که اولریش بک، برای توصیفِ شیوۀ درهم‌تنیدگی وظایفِ خانوادگی در جهانِ امروز به کار می‌برد. زنانی در فیلیپین، اوکراین یا لهستان، بچه‌های خود را به همسایه‌ها و مادربزرگانشان می‌سپارند تا در خانه‌های کشورهای ثروتمند، خدمتکار شوند. بدین‌ترتیب زنانِ غربی فرصت می‌یابند تا بیرون از خانه کار و پیشرفت کنند. بدونِ مادرانِ فقیری که سال تا سال فرزندانشان را نمی‌بینند، برابریِ زنان و مردان در غرب ناممکن است.


جهان ناامن
زیگمونت باومن: بحران پناهندگان بحران انسانیت است
گفت‌وگوی برد اونز با زیگمونت باومن

تا پیش از نیمۀ دوم قرن بیستم، عمده‌ترین مهاجرت‌های جهانی، از اروپا به سایر نقاط دنیا بود. نزدیک به ۶۰ میلیون اروپایی، به آمریکا و آسیا و آفریقا مهاجرت کردند. اما در دهه‌های اخیر، جهت این سیل عکس شده است. حالا مردمان کشورهای جنگ‌زده، به امیدِ حداقلی از امنیت و حقوق انسانی، پشت دروازه‌های اروپا بست نشسته‌اند. چیزی که به قول زیگمونت باومن اروپا را شدیداً ترسانده است.


بحران در اقتصاد اروپا
استگلیتز: اروپا باید ارز واحد را کنار بگذارد
مروری بر کتاب جدید جوزف استگلیتز به نام «یورو، ارز مشترک چطور آیندۀ اروپا را تهدید می‌کند؟»

اقتصاددانِ برندۀ جایزۀ نوبل، جوزف استگلیتز، کتاب جدید خود را به بررسی بحران‌های اتحادیۀ اروپا اختصاص داده است. او منشأ اصلی این بحران‌ها را انتخابِ ارز واحد، بدون ایجاد ساختارهای ثبات‌بخش می‌داند. نبود این ساختارها، آرزوی ادغام مرزها و کافه‌های چندزبانه را به کابوسِ آوارگان و بحران بدهی تبدیل کرد. با این حال، کتاب او منتقدانی هم داشته است، به قول نویسندۀ این مرور: «انگار مایکل مور متنی اقتصادی نوشته باشد».


چرا فشار عصبی مفید است؟
آنچه مرا نکشد نیرومندترم می‌کند
مروری بر کتاب «آزمون استرس» نوشتۀ یان رابرتسون

امروزه، به عقیدۀ عموم، استرس امری بد و اجتناب‌ناپذیر است. اما، در میانۀ قرن بیستم، نظریه‌پردازان معتقد بودند که مقدار کمی استرس خوب است. کتاب جذاب و خواندنی یان رابرتسون، «آزمون استرس»، سراسر داستان‌هایی علمی و شاهدی است بر این گفتۀ نیچه: آنچه مرا نکشد نیرومندترم می‌کند. سؤال اصلی رابرتسون این است: آیا می‌شود خود را طوری تربیت کنیم که بیشتر شبیه نیچه باشیم و با استرس‌های زندگی قدرتمندانه‌ روبه‌رو شویم؟