پشت‌پردۀ یک عملیات
قتل اسامه بن‌لادن
روایتِ کاخ سفید از عملیات کشتن بن‌لادن ملغمه‌ای از افسانه و دروغ‌ بوده است

دوم ماهِ مه سال ۲۰۱۱، باراک اوباما رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا، ناگهان روی پردۀ تلویزیون حاضر شد و گفت امریکا طی عملیاتی شبانه، موفق به کشتن اسامه بن‌لادن در پاکستان شده است. این شوک خبری در تمام جهان طنین‌انداز شد. اما داخل کاخ سفید خیلی‌ها از این سخنرانی ناخشنود بودند؛ زیرا طبقِ اولین توافق‌ها قرار بود داستان به‌گونۀ دیگری به گوش مردم جهان برسد و حالا اوضاع بدجوری به هم ریخته بود.


بردگی مدرن
چرا بردگی مدرن در آسیا شایع است؟
دوسوم جمعیت بردگان مدرن، در منطقۀ آسیااقیانوسیه زندگی می‌کنند

طبق آمار جهانی بردگی که در می ۲۰۱۶ منتشر شده است، ۴۵.۸میلیون انسان در بند بردگیِ مدرن گرفتارند. بردگی مدرن معمولاً برای توصیف قاچاق انسان، کار اجباری، بردگی در ازای بدهی، قاچاق جنسی، ازدواج اجباری و استثمارهایی مشابه به کار می‌رود. این گزارش همچنین مدعی شده است که دوسوم بردگان دنیای مدرن در کشورهای آسیایی قرار دارند. فیونا دیوید، یکی از نویسندگان این گزارش علل این موضوع و اقدامات لازم برای مبارزه با آن را توضیح می‌دهد.


رابطۀ زبان و فرهنگ
واژگان چگونه جهان ما را شکل می‌دهند؟
بررسیِ کتاب «حیوانِ زبانی» نوشتۀ چارلز تیلور

«زبان، بازیِ خانه‌سازی نیست که بگوییم واژگان منفرد را با یکدیگر تلفیق می‌کند و جملات، پارگراف‌ها، مقالات و کتاب‌ها را می‌سازد. زبان را تنها زمانی می‌توان فهمید که نقش قوام‌بخش آن را در زندگی بشر درک کرده باشیم.» چارلز تیلور، فیلسوف کانادایی، در آخرین اثر خویش، حیوان زبانی، کماکان در پیِ نقدِ طبیعت‌گراییِ تقلیل‌گراست؛ منتها این‌بار از این جنبه به طبیعت‌گرایی می‌تازد که: چنین منظری به فهمِ حوزۀ زبان، معنا و ارزش‌های بشری هیچ کمکی نمی‌کند.


قدرت و اخلاق
آیا ما رهبران قدرتمند می‌خواهیم؟
اواخر امسال می‌فهمیم چارچوبی که بنیان‌گذاران آمریکا برای قدرت بنا کردند، چقدر تاب‌آور است

میل به اقتدارگرایی در سراسر دنیا گسترش می‌یابد: پوتین، ژی جینپینگ، اردوغان و اخیراً برخی نگران‌اند ترامپ «موسولینی امریکا» شود. اندیشمند سیاسی و خالق تئوری جنگ نرم، جوزف نای می‌گوید بنیان‌گذاران امریکا می‌دانستند که رهبران یا پیروانشان فرشته نیستند و به همین دلیل می‌گفتند که باید چارچوبی نهادی برای محدودکردن قدرت طراحی شود. بنابراین اواخر امسال می‌فهمیم چارچوبی که بنیان‌گذاران امریکا برای قدرت و رهبری بنا کردند، واقعاً چقدر تاب‌آور است.


پنج پرسش
استیون پینکر: خشونت به‌مرور زمان کاهش یافته است
گفت‌وگو با استیون پینکر، روان‌شناس دانشگاه هاروارد و نویسندۀ کتاب پرفروش «زوایای بهتر وجود ما»

استیون پینکر استاد دانشگاه هاروارد است. او در زمینۀ زبان و ادراک تحقیق می‌کند و در حوزۀ زبان‌شناسی، محققی شناخته‌شده است. او تاکنون ده کتاب نوشته است که برخی از آن‌ها بسیار پرفروش بوده‌اند. پینکر دانشمندی است که در گفت‌وگوهای علمی مهارت فراوان دارد و ایده‌های پیچیده و دشوار را به‌راحتی به مخاطبان عادی منتقل می‌کند. او اغلب نگاهی انتقادی به روزنامه‌نگاران دارد؛ به‌خصوص روزنامه‌نگارانی که از طرف مردم، مطالب علمی را تفسیر می‌کنند.


فیلسوف بیست‌ سال پس از مرگ
ژیل دلوز؛ رویدادِ زندگی
آیا چیزی دربارۀ دلوز هست که هنوز ناگفته باقی مانده باشد؟

دلوز امروزه چهره‌ای یکتا در تاریخ اندیشه است. کتاب‌ها و مقالاتی که دربارۀ او نوشته‌اند، بی‌شمار است. اما آیا ما به نقطۀ اشباع نرسیده‌ایم؟ دیگر چیزی در افکار دلوز مانده است که پیش‌ازاین نگفته باشیم؟ یکی از استادان جامعه‌شناسی و سیاست در دانشگاه بریستول، معتقد است وضعِ مطالعات دلوزی امروزه شاید شبیهِ چیزی باشد که دلوز در یکی از آخرین نوشته‌هایش مطرح کرده است: «تحلیل‌رفتگی» یعنی همان‌جایی که می‌تواند نقطۀ آغاز تازه‌ای باشد.


همه‌پرسی؛ از یونان باستان تا برکسیت
ادعای تقلب چه چیزهایی دربارۀ دمکراسی به ما می‌آموزد؟
مدافعان برکسیت برای جلوگیری از تقلب به جای مداد خودکار در اختیار دیگران می‌گذاشتند

از نظر برخی نظامِ آتنی مثالی است درخشان از اینکه چگونه مردم می‌توانند حکومت شهر را با همه‌پرسی و رأی‌دادنِ مستقیم به دست بگیرند؛ اگرچه این روزها ماجرای خروج بریتانیا از اتحادیۀ اروپا مجدداً موجب تردید دربارۀ دمکراسی مستقیم و میزان اثربخشیِ آن شده است. شواهد تاریخی نشان می‌دهد دمکراسیِ آتنی این‌قدر که روایت‌های مدرن نشان می‌دهند، بی‌نقص نبود. با‌این‌همه آتنی‌ها دربارۀ اینکه این اصل چگونه عمل می‌کند، دغدغه‌ها و پیش‌شرط‌هایی داشتند که ممکن است به ما مربوط باشد.


واکنش‌ها به برکسیت
ویژه‌نامه: پیامدهای سیاسی‌اقتصادی خروج بریتانیا از اتحادیۀ اروپا
تأملی دربارۀ مفهوم دمکراسی، پوپولیسم، جهانی‌شدن و آیندۀ اروپا

از مدت‌ها پیش از برگزاری «همه‌پرسی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا»، تحلیل‌گران ابعاد گوناگونِ این ماجرا را بررسی کرده‌اند و البته این مباحث همچنان ادامه دارد. برخی از فرارسیدن «آخرالزمان سیاسی» بریتانا خبر می‌دهند و دیگران این اتفاق را بی‌اهمیت می‌‌دانند. در این مدت «ترجمان» نیز تلاش کرده است زوایای مختلف برکسیت را بررسی کند. آنچه در این ویژه‌نامه می‌خوانید بخشی از مهم‌ترین واکنش‌ها به این ماجراست: نوشتارهایی از آمارتیا سن،نایل فرگوسن و ماری بیرد و گفت‌وگوهایی با اسلاوی ژیژک و مایکل سندل.


روایت درد در گذشته و امروز
بیمار خوب، بیمار مرده است
پزشکان به حرف‌های بیماران علاقه‌ای ندارند؛ اما مردم هنوز دربارۀ دردهایشان حرف می‌زنند.

در گذشته پزشکان بیمارانشان را تشویق می‌کردند تا دربارۀ دردهایشان حرف بزنند. اما امروز فایده‌ای در گوش‌دادن به شکایت‌های بی‌پایانِ بیمار نمی‌یابند. پزشکیِ نوین ترجیح می‌دهد معاینه کند تا همدردی. مُسکّن‌ها و داروهای بیهوشی بیمارِ حراف را به تکه‌گوشتی ساکت و رام تبدیل می‌کند که آمادۀ درمان یا جراحی است. اما از قرار معلوم، روایت‌های درد همچون گذشته میان بیماران در جریان است. چه کسی به این روایت‌ها گوش می‌دهد؟


تمدن مدرنیته و مدرنیتۀ تمدن
تحلیل تمدنی: نوسازیِ سنتِ جامعه‌شناختی
آیا مفهومِ تمدن می‌تواند برای تحلیل‌های جامعه‌شناسی فایده‌ای داشته باشد؟

تمدن واژه‌ای مبهم است که روشن نیست شامل چه چیزها می‌شود و چه چیزهایی را دربر نمی‌گیرد. شاید این یکی از دلایلِ حاشیه‌ای بودنِ مفهوم تمدن در جامعه‌شناسی باشد. اما جامعه‌شناسی نقصانی دارد که شاید واحدِ تحلیلِ تمدن بتواند آن را برطرف کند. ما در حد فاصلِ واحدِ تحلیلی دولت-ملت و جهانِ فراگیرِ انسانی، نیازمند واحدِ تحلیلیِ بینابینی هستیم که شاید تمدن بتواند آن را فراهم کند.