فیس‌بوک و جنجال اخبار جعلی
آیا فیس‌بوک طرف‌د‌ار ترامپ بود؟
فیس‌بوک بابت ترویج اخبار جعلی مورد انتقاد است، اما دارد از زیر دروغ بزرگ‌تری درمی‌رود

پس از انتخاب دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، بسیاری به انتشار اخبار جعلی و رفتار سوگیرانۀ فیس‌بوک در طرف‌داری از ترامپ اعتراض کردند. زاکربرگ این ادعا را شدیداً انکار کرد، اما تحلیل‌ها نشان می‌دهد الگوریتم‌های نیوزفید در فیس‌بوک خبرهای جعلی‌ای را که به‌نفع ترامپ بوده‌اند به‌طور وسیع بخش کرده و رسوایی‌های مربوط به او را پخش نکرده‌اند. اما این تازه اول داستان است.


برنامۀ چهارم: بحران محیط زیست
ترجمان در برنامۀ جیوگی
گروه سردبیری ترجمان، به فراخور موضوع هر هفتۀ جیوگی، گزارشی از کتاب‌ها و مطبوعات خارجی ارائه می‌کند

مدتی پیش از تولید فصل دوم، جیوگی از گروه سردبیری وب‌سایت ترجمان علوم انسانی برای همکاری با این برنامه دعوت کرد. نتیجۀ همکاری ما اختصاص بخشی است با عنوان «میز ترجمان» که از این پس هر هفته تا پایان زمستان ادامه خواهد داشت.


روایتی تازه از اقتصاد رفتاری
داستان رفاقتی که منجر به انقلابی در علوم انسانی شد
مروری بر کتاب «پروژۀ خنثی‌سازی؛ رفاقتی که ذهن ما را دگرگون کرد»، کتابی که همکاری بنیان‌گذارانِ اقتصاد رفتاری را شرح می‌دهد

دانیل کانمن و آموس تورسکی، بنیان‌گذاران اقتصاد رفتاری، شخصیت‌هایی بسیار متضاد با هم داشتند. یکی خوش‌بین و دیگری بدبین، یکی نگران و وسواسی و دیگری مغرور و سرخوش بود. با‌وجوداین، این دو نفر، یکی از بارورترین دوستی‌ها در علوم‌انسانی را پدید آوردند. آن‌ها، با چندین سال کار متمادی، در خلال گفت‌وگوهای دوستانۀ خود، راه جدیدی برای فهم ذهن انسان در موقعیتِ قضاوت و تصمیم‌گیری پیشنهاد کردند. کتاب جدید مایکل لوئیس شرحی است بر این دوستی.


روان‌شناسیِ مفهوم «خود»
چه چیزی باعث می‌شود شخصی را دیگر همان شخص قبلی ندانیم؟
مهم‌ترین ویژگی ذهنی در تشخیص هویتِ «خود» اعتقادات عمیق اخلاقی است

کشتی‌ای را در نظر بگیرید که قطعاتش یک‌به‌یک جایگزین شده‌اند، تا جایی که کشتی‌ای با قطعات کاملاً جدید ساخته شده است. آیا این کشتی همان کشتی قبلی است؟ آیا چنین چیزی درمورد انسان نیز می‌تواند صادق باشد؟ هم‌زمان با پیر‌شدن، تقریباً تمام سلول‌های بدن ما جایگزین می‌شوند و این جایگزینی بارهاوبارها تکرار می‌شود. باوجوداین، آیا هویت ما همچنان دست‌نخورده باقی مانده است؟ آیا هویت با ویژگی‌های مادی‌ گره خورده است یا اینکه بخش‌هایی از ذهن برای هویت‌بخشی به ما ضروری‌تر هستند؟


تکنولوژی و پرسش بشریت
آیا تکنولوژی می‌تواند ما را نجات دهد؟
هدف تولیدِ بسیاری از محصولاتِ تکنولوژیکْ سود است، نه برطرف‌کردن مشکلات

تکنولوژیْ ما را مبهوت خود کرده است. وابستگی ما به اشیای تکنولوژیکْ دیگر از وابستگیِ ابزاری گذشته و به وابستگی عاطفی رسیده است. خیلی‌هامان فکر می‌کنیم اگر روزی کرۀ زمین در معرض انقراض باشد، بالاخره مثلِ همۀ فیلم‌های آخرالزمانی، ترکیبِ تکنولوژی و ابرانسان‌ها ما را نجات خواهد داد. اما تجربۀ تاریخی به ما نشان می‌دهد ماجرا به این سادگی نیست. تکنولوژی نمی‌تواند به سؤال‌ها و بحران‌های بشریت پاسخ دهد.

 


بهترزیستن با کتاب‌درمانی؟
علوم انسانی به‌مثابۀ آب کرفس
علوم انسانی می‌تواند ما را تغییر دهد، اما این تغییر مستلزم تلاش و رنج و استقامت است

این روزها به دانشجویان جوانِ رشته‌های علوم انسانی توصیه می‌کنند که هر متنی را، حتی کتاب‌های کلاسیک را، با نگاه انتقادی بخوانند. در نتیجه، گاهی با عباراتی مواجه می‌شویم مثل اینکه: «به نظر من کانت این مسئله را درست نفهمیده است» یا «من فکر می‌کنم افلاطون در این زمینه ساده‌لوح بوده است». چنین تعبیراتی خونِ کسانی را که به شیوۀ سنتی تحصیل کرده‌اند به جوش می‌آورد. آیا هر متنی را می‌شود برای لذت و تفنن خواند؟


سیطرۀ جهانیِ فقر
قحطیِ جهانی مسئله‌ای سیاسی است نه اقتصادی
کنار نهادنِ سیاستْ نقطه ضعف اصلی نظریات عمومی و نقطه ضعفِ اجماع متخصصان دربارۀ گرسنگی است

مطابق اجماعِ متخصصان توسعه، سال‌های ابتدایی قرن بیست‌ویکم را می‌توان پایان فقر شدید دانست. اما دیوید ریف در کتاب مواخذۀ گرسنگی، نشان می‌دهد که آنچه این اجماع می‌گوید، صرفاً رویکردی ایدئولوژیک به مسائل است که علل فقر را ساده‌سازی می‌کند. جان گری، فیلسوف سیاسیِ انگلیسی، این کتاب را بررسی می‌کند.

 


زندگی اصیل
اگر خودمان نباشیم، بازنده خواهیم بود
مروری بر کتاب «اصالت: چطور خودمان باشیم و چرا این موضوع اهمیت دارد»

بسیاری از افرادی که اقتضای شغلشان سروکله زدن با ارباب‌رجوع است سختیِ لبخندزدنِ دائم و زورکی را درک می‌کنند. چندی پیش شرکتی در چین به کارکنانش اجازه داد یک روز را با نقاب سر کار بیایند تا، بعد از یک سال لبخندزدن به مشتریان، آرامش پیدا کنند. علی‌رغم اینکه می‌دانیم این روش متظاهرانه است، همچنان ترجیح می‌دهیم این‌گونه زندگی کنیم. چرا از زندگی اصیل و صادقانه فراری هستیم؟