به مناسبت روز جهانی ترجمه
به زبانی دیگر: گزیدۀ مطالب
منتخبی از بهترین مطالب دربارۀ ترجمه و مفهوم زبان

امروز، سی‌ام سپتامبر، روز جهانی ترجمه است. فدراسیون بین‌المللی ترجمه در سال ۱۹۹۱ این روز را به‌عنوان مناسبتی بین‌المللی پیشنهاد کرد تا شاهدی باشد بر همبستگی جامعهٔ مترجمان جهان و تلاشی باشد برای پیشبرد حرفۀ ترجمه در کشورهای مختلف. ترجمان تاکنون مطالب مختلفی دربارۀ ترجمه منتشر کرده است. اکنون به‌بهانۀ «روز جهانی ترجمه» گزیده‌ای از آن‌ها در قالب این ویژه‌نامه در اختیار شما قرار می‌گیرد.


ریشه‌های مذهبیِ نئولیبرالیسم
چپ‌ها نئولیبرالیسم را نفهمیده‌اند
نئولیبرالیسم، با ظرافت، جهانی را صورت‌بندی کرده است که در چشم خیلی از دین‌داران معنادار و مطلوب به نظر می‌رسد

نویسندۀ سرشناس چپ‌گرا، وندی براون، به‌تازگی کتاب مهمی به نام «بی‌اثرکردن توده‌ها» منتشر کرده است. او در این کتاب به‌پیروی از فوکو، نئولیبرالیسم را به‌دلیل بسطِ منطق بازار در همۀ جوانب زندگی نکوهش می‌کند. اما همچون دیگر چپ‌گرایان، نقشِ بی‌بدیل دین در بسطِ نئولیبرالیسم را نادیده گرفته است. برای نقد مؤثر نئولیبرالیسم، علاوه بر نهادها و سیاست‌ها، باید جهانِ معنایی آن را نیز درک کرد.


زبان‌شناس یا منتقد سیاسی؟
معمایی به‌ اسم نوام چامسکی
به‌تازگی دو کتاب دربارۀ چامسکی منتشر شده است که هر دو، این نابغۀ نابغه‌ها را کوبیده‌اند

پنجاه سال است که چامسکی در اوج شهرت است. او را پدر زبان‌شناسی مدرن و تأثیرگذارترین روشنفکرِ زندۀ جهان و بزرگترین متفکر دهه‌های اخیر خوانده‌اند. تعداد کتاب‌های تألیفی‌اش از صد گذشته است و همچنان در ۸۷سالگی، هر کسی به او ایمیل بزند، جوابی دریافت می‌کند. این اسطورۀ تکیدۀ عینکی چطور ساخته شد؟ آیا واقعاً استحقاق جایگاهش را دارد، یا وقتِ اسطوره‌شکنی رسیده است؟


اخلاق و بیولوژی
آیا با آمیژۀ انسان-خوک باید مثل یک «شخص» برخورد کرد؟
آمیژه‌ها شاید بتوانند در درمان بیماری‌های روانی مثل پارکینسون نیز به کار بسته شوند

اگر سلول‌های بنیادیِ انسان را به جنین خوک پیوند بزنیم و دستکاری‌هایی در آن انجام دهیم، جنین خوک قابلیت پیدا می‌کند تا برخی اندام‌های انسانی مثلِ قلب، ریه یا لوزالمعده را در خود پرورش دهد. اما مشکل آنجاست که ترکیب ژنتیکیِ خوک و انسان، در همۀ اجزای این موجود ترکیبی که آمیژه نامیده می‌شود، اثر می‌گذارد. بنابراین ممکن است آمیژه هوش یا شخصیتی شبه‌انسانی پیدا کند. در این صورت تکلیف اخلاقی ما چیست؟


روان‌شناسی و استعمار
در خدمت و خیانت روان‌شناسی
بررسی کتاب «ذهن‌های حاکم: روان‌شناسی در امپراتوری بریتانیا» نوشتۀ اریک لینستروم

در خلال جنگ جهانی دوم، امپراتوری بریتانیا، برای اولین بار آزمون‌های روان‌شناسیِ شخصیت را برای انتخاب سربازانِ ارتش خود به کار برد. آن روزگار این کار، ابداعی پیشروانه و علمی محسوب می‌شد، اما بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد این کارِ علمی که قرار بود جلوی قضاوت‌های ناروا را بگیرد، خود خالی از پیش‌داوری و نژادپرستی نبود. در واقع، بسیاری از آزمون‌های روان‌شناسی برای این طراحی شده بودند که برتری سفیدپوستان بر سایر نژادها را اثبات کنند.


رؤیای آمریکایی
چطور آمریکا دین‌داری را با مصرف‌گرایی افراطی آشتی داده است؟
مروری بر کتاب «سرمایه‌داری، مسیحیت و تغییر ماهیت رؤیای امریکایی» نوشتۀ کریس لِیمن

آمریکا نسبت به کشورهای اروپایی، کشوری است بسیار مذهبی. در عین‌حال، افسارگسیخته‌ترین صورت‌های سرمایه‌‌داری و مصرف‌گرایی را نیز در خود گنجانده است. چطور چنین تلفیقی ممکن شده است؟ ماکس وبر در تحلیل مشهور خود از پروتستانیسم، می‌گفت تغییر ماهیت این مذهب، دلیل ماجراست. اما مطالعات جدید نشان می‌دهد اتفاقاً پروتستان‌های پیوریتن، یکی از اولین مخالفان پول‌پرستیِ سرمایه‌دارانه بودند.


دوستی در کودکان
اگر کودکم دوست خیالی داشت باید چه کنم؟
دوست‌های خیالی چیزهایی دربارۀ درک مسئلۀ دوستی در ذهن کودکان به ما می‌آموزد

ما کودکان زیادی را در سنین قبل از مدرسه مطالعه کردیم؛ چراکه آن‌ها درمورد هم ‌نشین خیالی خودشان صحبت می‌کنند. ما شواهد زیادی در تحقیقات داریم که نشان می‌دهد کودکانِ خیلی بزرگ‌تر از این سن هم هم‌نشین خیالی دارند؛ اما آن‌ها درونی هستند و درموردشان زیاد صحبت نمی‌کنند. ممکن است آن‌ها کمی برای گفتن دربارۀ دوست خیالی‌شان مردد باشند؛ اما به‌هرحال آن‌ها را دارند.


بازار فنس‌های هوشمند
دیوار امنیتی لازم ندارید؟
کمپانی اسرائیلی که نوار غزه را حصارکشی کرده، به دیوارِ مکزیکِ ترامپ چشم دوخته است

غزه، که از سال ۲۰۰۸ صحنۀ سه جنگ با اسرائیل بوده، تکیه‌گاه اصلی مگال برای فروش «فنس‌های هوشمندش» بوده است، فنس‌هایی که با دوربین‌های فیلم‌برداری، حسگرهای زمینی، حرکت‌سنج‌ها و کنترل ماهواره‌ای ترکیب و هماهنگ شده‌اند. فلسطینیان می‌گویند پروژۀ حصارکشی اسرائیلْ منطقۀ حکومتیِ حماس را به زندانی تبدیل کرده که ۱.۸ میلیون ساکنِ آنجا را در خود محبوس کرده است.