وقتی روایت از واقعیت مهم‌تر است
اکثر ما تصمیم خودمان را از قبل گرفته‌ایم
تنها دو نوع قصه در کل جهان وجود دارد: قهرمانی که به سفر می‌رود و غریبه‌ای که به شهر می‌آید

اغلبِ ما تصمیم خودمان را از پیش گرفته‌ایم، آن هم نه در سایۀ واقعیت‌ها بلکه از طریق ساختن یا توجه به روایت‌ها و داستان‌های کلیشه‌ای. روایت‌هایی که اتفاقات، افراد و خیلی چیزهای دیگر را به تقسیم‌بندی‌هایی ساده و کلیشه‌ای تقلیل می‌دهند. گویی برای کسانی که اسیرِ جریانِ داستان‌ها شده‌اند واقعیت‌ها یا فقدانشان اهمیت کمی دارد. در جهانِ متحول‌شدۀ اینترنت، که اخبار دروغین در رسانه‌های اجتماعی شناور است، تمرکز صِرف بر بررسی واقعیت‌ها رویکردی ساده‌لوحانه است؛ باید روایت‌ها را نیز بازنگری کنیم.


برنامۀ ششم: ضرورت توجه به تاریخ
ترجمان در برنامۀ جیوگی
گروه سردبیری ترجمان، به فراخور موضوع هر هفتۀ جیوگی، گزارشی از کتاب‌ها و مطبوعات خارجی ارائه می‌کند

مدتی پیش از تولید فصل دوم، جیوگی از گروه سردبیری وب‌سایت ترجمان علوم انسانی برای همکاری با این برنامه دعوت کرد. نتیجۀ همکاری ما اختصاص بخشی است با عنوان «میز ترجمان» که از این پس هر هفته تا پایان زمستان ادامه خواهد داشت.


یا منتشر کن یا بمیر
مد چگونه فلسفه را پیش می‌‌رانَد؟
پیروان مدْ میلان، پاریس و جورجیو آرمانی را دارند، درحالی‌که فلاسفهْ آیوی لیگ، آکسبریج و جان سرل را دارند

ظهور و سقوط عقاید فلسفی تنها تابع عقل نیست. فلاسفه عموماً افراد عاقلی هستند اما، مثل بقیۀ انسان‌ها، تفکراتشان به‌شدت از موقعیت‌های اجتماعی‌شان متأثر می‌شود. درواقع شاید برای فیلسوفان این تأثیرپذیری بیشتر از اندیشمندان حوزه‌های دیگر باشد، چراکه انگاره‌های عمومی در فلسفۀ مدرن بیشتر از این انگاره‌ها در شیمی یا زیست‌شناسی تغییر می‌کنند. به‌این‌ترتیب، فلسفه واقعاً با صنعت مد متفاوت نیست. آیا مد برای فلسفه خطر محسوب می‌شود؟ تغییرات سریع مد در فلسفه دربارۀ نهاد دانشگاه چه می‌گوید؟


احساسات یا عقل؟
نه‌فقط از عقایدِ سیاسی‌ات که از بوی تنت هم بیزارم
افکار ما با خصوصیاتِ زیستی و جسمانی‌مان مرتبط‌اند، اما دقیقاً نمی‌دانیم چطور

«اصلاً طرف بو می‌ده!» احتمالاً این گزاره را بعضی وقت‌ها در حاشیۀ بحث‌های سیاسی‌ای که هر روز بین آدم‌ها درمی‌گیرد شنیده‌اید. ما گاهی از بوی بدن کسانی که مخالفِ افکار و عقاید ما هستند نیز بدمان می‌آید و این مسئله صرفاً واکنشِ اخلاقیِ ناپسندی نیست که ریشه در واقعیت نداشته باشد. تحقیقِ تازه‌ای نشان داده است ذائقۀ بویاییِ ما به شکلی شگفت‌آور با عقاید و آرای سیاسی‌مان مرتبط است. اما این ارتباط به چه معنی است؟


صلح چیست؟
صلح و آشتی را باید در زندگی هرروزه پیدا کرد، در شهری که پذیرای غریبه‌‌‌‌های آشفته‌‌‌‌حال است

پژوهش دربارۀ صلح دشوارتر از چیزی است که گمان می‌‌‌‌کنیم. آثار علوم‌اجتماعی امروز بیشتر به خشونت می‌‌‌‌پردازند تا به صلح. اکثر پژوهش‌‌‌‌هایی که ادعا می‌‌‌‌کنند به صلح می‌‌‌‌پردازند، درواقع، دربارۀ ستیز و کشمکش هستند. این آثار تا جایی پژوهش‌‌‌‌هایی مربوط به صلح به حساب می‌‌‌‌آیند که به رنج میلیون‌‌‌‌ها انسان توجه می‌‌‌‌کنند و از این بابت افسوس می‌‌‌‌خورند. اما آیا می‌‌‌‌توان خود «صلح» را محاسبه کرد و به شماره درآورد؟ صلح در کجا واقع شده است و چه وقت اتفاق می‌‌‌‌افتد؟


تحقیق در زبان عامیانه
لغت‌نامه‌ای از فحش‌های رکیک به چه دردی می‌خورد؟
زبان عامیانه بکرترین و واقعی‌ترین حالت زبان است

زبان عامیانه دریای بیکرانی است از کلمات من‌درآوردی، ناسزاها و تعبیرات و اصطلاحاتِ عجیب و غریب. آدم‌های اتوکشیده معمولاً استفاده از این زبان را سطحی و مبتذل می‌دانند، اما این واژه‌ها می‌توانند موضوعِ تحقیقاتی بسیار مهم دربارۀ جوامع و فرهنگ‌های انسانی باشند. مردم احساسات واقعی‌شان را با این واژه‌ها به زبان می‌آورند و با استفاده از آن‌ها دنیایشان را می‌سازند. لغت‌نامه‌های تاریخیِ زبان عامیانه چنین وظیفه‌ای را به عهده گرفته‌اند. «دمشون گرم خداوکیلی».


محیط زیست و معضل بازیافت
آیا تبلیغاتِ مربوط به بازیافت صادقانه‌اند؟
هزینۀ بازیافتِ زباله‌های خانگی از هزینۀ انتقال آن‌ها به محل دفنِ زباله بیشتر است

شهردار نیویورک بیل دی‌بلاسیو اعلام کرد که تا سال ۲۰۳۰، شهر نیویورک دیگر هیچ زباله‌ای را به محل دفن زباله نخواهد فرستاد. او اظهار کرد «اگر می‌خواهیم زمین را حفظ کنیم، راهش این است». در نگاهِ اول این گامی بزرگ برای حفظِ محیط‌زیست و کاهش آلاینده‌ها به نظر می‌رسد. اما آیا واقعاً صنعتِ بازیافت زباله، آن‌قدری که در تبلیغات می‌گویند، سودمند است؟ احتمالاً نه.