ویژه‌نامه: هانا آرنت در اورشلیم
به مناسبت ۱۴ اکتبر سالروز تولد هانا آرنت

۱۴ اکتبر سالروز تولد هانا آرنت، از مشهورترین فیلسوفان سیاسی زن در قرن بیستم است. به همین مناسبت ویژه‌نامه‌ای آماده کردیم که شامل 4 مطلب جدید و 2 مطلب قدیمی‌تر است. آنچه در این ویژه‌نامه می‌خوانید: نوشتاری از هانا آرنت، او که خود تجربۀ فرار، مهاجرت و پناهندگی را دارد در خلال روایتی شخصی ما را به عمق این مفاهیم می‌برد، از تفاوت‌هایشان می‌گوید و مسائل هویتی‌فرهنگی چنین جماعتی را می‌کاود؛ نوشتاری که در سایت ایان منتشر شده است و نویسنده نگاهی اجمالی به میراث فکری آرنت می‌اندازد و ماندگارترین تاثیر وی را اندیشه‌هایش دربارۀ جهان‌شهرگرایی می‌داند؛ سه مطلب بعدی حول و حوش تفاسیر یکی از جنجالی‌ترین کتاب‌های آرنت، «آیشمن در اورشلیم» می‌گردد. این کتاب حاصل گزارش‌های هانا آرنت برای مجلۀ نیویورکر از محاکمۀ آدولف آیشمن، یکی از معماران اصلیِ کشتار یهودیان، است. این سه مطلب عبارتند از نوشتاری که در نیویورکر منتشر شده و شرح مختصری است بر کلیت ماجرا؛ بررسی مختصر کتاب به قلم دو منتقد که در نیویورک‌تایمز منتشر شده است؛ نوشتاری از شیلا بن‌حبیب، که با اشاره به یافته‌های تازه دربارۀ زندگی آدولف آیشمن، نظرات هانا آرنت دربارۀ او را بازخوانی کرده است. آخرین مطلب این ویژه‌نامه دربارۀ تصمیم یک فمینیست برای زایمان طبیعی است و در خلال آن، دربارۀ مفاهیم زنانگی و حیطۀ خصوصی و عمومی آرنت بحث می‌شود.

ادبیات فرانسه
روشنگری مرده است، باشد که در صلح بیارامد
گفتگو با میشل ولبک دربارۀ کتاب جنجال‌برانگیزاش، «تسلیم»

سال ۲۰۲۲ است و فرانسه در وحشت زندگی می‌کند. مشکلات مرموزی فرانسه را آشفته کرده است.... درعرض چند ماه، رهبر حزبی مسلمان و تازه تأسیس، رئیس‌جمهور منتخب فرانسه می‌شود. بعد از انتخابات، زن‌ها لباس‌های غربی را کنار می‌گذارند، نرخ بیکاری مردان کاهش می‌یابد، جرم و جنایت از میان می‌رود و دانشگاه‌ها اسلامی می‌شوند. این جهانی است که میشل ولبک در رمان تسلیم به تصویر کشیده است. کتاب را باید چطور خواند؟ به‌مثابه گونه‌ای «پالپ فیکشنِ» انتخاباتی؟ یا به‌عنوان تلاش نویسنده‌ای بزرگ برای ایراد نقدی اجتماعی علیه فرانسه؟ ولبک در این گفتگو، توضیح می‌دهد که چه چیز او را به نوشتن این کتاب سوق داد.

ناباکوف: لولیتا مشهور است نه من
گفتگوی هربرت گلد با ولادیمیر ناباکوف دربارۀ آثار و زندگی حرفه‌ای و شخصی‌اش

بخش اندکی از سؤالاتِ این مصاحبه به‌صورت حضوری پرسیده شده‌اند و طبق خواست ناباکوف، مابقی سؤالات از قبل آماده شدند و به‌صورت کتبی پاسخ داده شدند. ناباکوف می‌گفت به‌خاطر ناآشنایی‌اش با زبان انگلیسی، نیاز دارد پاسخ‌هایش را بنویسد. این شوخی‌ای بیش نیست. او انگلیسی را با لهجۀ کمبریجیِ شگفتی‌انگیزی حرف می‌زند که گاه‌به‌گاه تلفظ روسی از میان لهجه‌اش بیرون می‌زند. بااین‌حال، عذرخواهی‌های مکررش درمورد فهمش از انگلیسی، به‌وضوح، به عالمِ شوخی‌های غمگینِ ناباکوفی تعلق دارند: جدی‌اند و جدی نیستند.

انسان‌ها چگونه در سراسر زمین پراکنده شدند؟
کهن-ژن‌شناسی به ما کمک می‌کند تا از رازِ بزرگِ دوران ماقبلِ تاریخ پرده برداریم.

تا قبل از جنگ جهانی دوم، عصرِ پیشاتاریخ همچون دورانی تلقی می‌شد که در آن، سلت‌های اولیه و هندوآریایی‌ها، سلسله‌ای از یورش‌ها را علیهِ مردمانِ از همه‌جابی‌خبرِ ساکن در چمنزارهای اروپا و آسیا ترتیب داده‌اند، مثلِ کاری که وایکینگ‌ها کردند. اما پس از جنگ جهانی دوم، این دیدگاه جای خود را به مکتبی فرآیندگرا داد که دگرگونی‌های فرهنگی را به سازگاری‌های درونی نسبت می‌داد. ایده‌ها و فناوری‌ها شاید از جایی به جایی انتقال یابند، اما انسان‌ها عمدتاً و عموماً یک‌جانشین بوده‌اند.

فلسفه و شهر
دشمنی فلسفه با کلان‌شهر
چرا جداییِ فلسفه از شهر، اندیشۀ‌ ما را تسخیر کرده است؟

فلسفه در شهر روییده است، اما بسیاری از فیلسوفان با شهر خوب نبوده‌اند. چهره‌های مشهوری مثلِ روسو، نیچه، هایدگر و ویتگنشتاین، آشکار شهرها را تخطئه کرده‌اند و زندگیِ آرامِ روستایی را مرجح دانسته‌اند. در حالی که پروژۀ فلسفه، اساساً در شهر ممکن شده است. شهر، ماشینِ بی‌رحم، کنایه‌آمیز، و در عین حال خیرخواهی بوده است که حس قطعیت، اهمیت فردی، و ادعای دانش غایی را از ساکنان خود می­‌ستانده است. همینجاست که فلسفه ضرورت می‌یابد.

در تغییرات آب‌وهوایی چه کاری از دستمان برمی‌آید؟
گفتگوی گری گاتینگ با دیل جیمیسون

گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، مجموعه مصاحبه‌هایی را با متخصصان فلسفۀ سیاسی ترتیب داده است که در ستون «استون» در روزنامۀ نیویورک تایمز منتشر می‌شود. او در چهارمین شماره از این مصاحبه‌ها، موضوعِ بحث را تغییرات آب‌وهوایی قرار داده است و برای گفتگو دربارۀ آن، سراغ دیل جیمیسون رفته است. استاد فلسفه و مطالعات محیط‌زیست در دانشگاه نیویورک‌سیتی و مؤلف کتاب «خرد در روزگاری تاریک: چرا تلاش برای توقف تغییرات آب‌وهوا ناکام ماند و معنای آن برای آینده ما چیست؟»


فلسفه و سیاست
محاسن اختلاف‌نظر سیاسی
گفتگوی گری گاتینگ با جری گاس

گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، مجموعه مصاحبه‌هایی را با متخصصان فلسفۀ سیاسی ترتیب داده است که در ستون «استون» در روزنامۀ نیویورک تایمز منتشر می‌شود. او در پنجمین شماره از این مصاحبه‌ها، موضوعِ بحث را اختلاف‌نظر سیاسی قرار داده است و برای گفتگو دربارۀ آن، سراغ جری گاس رفته است: استاد دانشگاه آریزونا و نویسنده کتاب «نظم خرد عمومی: نظریه‌ای دربارۀ آزادی و اخلاق در جهانی متنوع و محصور».

اَنگِس دیتون، برندۀ نوبل اقتصاد، کیست؟

دیتون در کتاب اخیرش، فرار بزرگ: سلامت، ثروت و ریشه‌های نابرابری، استدلال ‌می‌کند که تجزیه و تحلیل داده‌های اقتصادی نشان می‌دهد که گرچه اکثر مردم دنیا با افزایش درآمدهای ملی، از نظر سلامت و ثروت بهره‌مند شده‌اند، همچنان گروه‌های فراونی هستند که از این قافله جامانده‌اند.

فلسفه و سیاست
آیا در عصر داعش، می‌توانیم از «جنگ مشروع» صحبت کنیم؟
گفتگوی گری گاتینگ و سسیل فابر

گری گاتینگ، استاد فلسفۀ دانشگاه نوتردام، مجموعه مصاحبه‌هایی را با متخصصان فلسفۀ سیاسی ترتیب داده است که در ستون «استون» در روزنامۀ نیویورک تایمز منتشر می‌شود. او در هفتمین شماره از این مصاحبه‌ها، موضوعِ بحث را اخلاق جنگ قرار داده است و برای گفتگو دربارۀ آن، سراغ سسیل فابر رفته است. استاد فلسفه سیاسی دانشگاه آکسفورد و مؤلف کتاب «جنگ جهان‌گرا».

فلسفۀ هنر
هنر، قصد و گفتگو
گزارش تفصیلی کتاب ورای زیبایی‌شناسی: جستارهای فلسفی، فصل سوم، مقالۀ اول

در این مقاله تلاش می‌کنم تا پاره‌ای از بنیان‌های تمایزگذاری بین هنر و زندگی را از جانب ضد-قصدگرایان بررسی کنم و در مقابل آن، می‌کوشم تا آن دسته از پیوستگی‌هایی را میان هنر و زندگی مطرح کنم که تاکنون به آنها توجه کافی نشده است؛ پیوستگی‌هایی که ممکن است علایقی را نسبت به قصد مؤلف در تفسیر هنر و ادبیات، برانگیزد.

بیایید علوم اجتماعی را منحل کنیم
دربارۀ تفاوت بین علوم طبیعی و علوم انسانی و طرحی برای دانشگاه جدید

امید دارم در روزگار پیری، دانشگاهی جدید تأسیس کنم و آن را «دانشگاه جدید» بنامم و برای این کار از این یا آن میلیاردر بی‌تدبیر بودجه بگیرم؛ چراکه یک میلیاردر مدبر پیشنهاد مرا نمی‌پذیرد! در دانشگاه‌ها و کالج‌های معاصر غالباً بین علوم طبیعی، علوم اجتماعی و علوم انسانی فرقی هست. در «دانشگاه جدیدِ» من تنها دو دانشکده وجود خواهد داشت: دانشکدۀ علوم طبیعی و دانشکدۀ علوم انسانی. دانشکدۀ علوم اجتماعی منحل خواهد شد.