تابستان ۱۳۹۶
شمارۀ چهارم فصلنامۀ ترجمان علوم انسانی منتشر شد
با آثار و گفتارهایی از ۴۹ نویسنده که از ۲۳ منبع مختلف گردآوری شده‌اند

چهارمین شمارۀ فصلنامۀ ترجمان علوم انسانی، در ۳۶۰ صفحه منتشر شد. این شماره از فصلنامۀ ترجمان شامل مطالب وب‌سایت ترجمان علوم انسانی در بهار ۱۳۹۶ به‌علاوۀ ۱۲ مطلب جدید است و در چهار بخش منتشر شده است. در این شماره نوشتار‌ها و گفتارهایی را از دیوید هیکی، پی‌یر بایار، گری گاتینگ، مایکل والتسر، دنیل دنت، طارق علی، الیور استون و دیگران می‌خوانید.


نمونۀ کلاسیک از پاکسازی قومیتی
در میانمار چه می‌گذرد؟
تقاضا برای اینکه سو چی در دفاع از مردم روهینگیا موضع بگیرد، هر روز بیشتر می‌شود

آنگ سان سو چی، فعال و کنشگر دموکراسی، که روزگاری به‌خاطر مقاومتِ خاموشش در مقابل یک حزب نظامی بی‌رحم شهرتی جهانی کسب کرد، دوباره سر زبان‌ها افتاده است. البته سو چی این روزها دیگر با مهاتما گاندی و نلسون ماندلا مقایسه نمی‌شود، زیرا هزاران نفر از مردم میانمار از اقلیت قومی روهینگیا در حال گریختن به‌سوی بنگلادش‌اند ولی آنگ سان سو چی گویا حرف چندانی دربارۀ این فاجعۀ انسانی ندارد.


فناوری و جهانی‌سازی
هاجون چنگ و چامسکی از افسانه‌های جهانی‌سازی می‌گویند
گفت‌وگو با نوام چامسکی و هاجون چنگ

جهانی‌سازی، اگر به معنای روابط گستردۀ اقتصادی بین کشورهای دنیا باشد، چیز جدیدی نیست. اما از این نکته نباید در جهتِ تطهیر سبک امروزی جهانی‌سازی در دنیا سوءاستفاده کرد. جهانی‌سازی قدیمی است، همانطور که استثمار و ستمگری و نابرابری قدیمی است. بنابراین نباید در برابر جریان‌هایی که جهانی‌سازی را گریزناپذیر و محتوم معرفی می‌کنند، وجهِ سیاسیِ عمیق آن را نادیده گرفت. جهانی‌سازی می‌تواند بهتر شود و برای این بهترشدن باید مبارزه کرد.


گوشه‌ای از تاریخ بستنی
زندگی را از من بگیر، بستنی را نه
بستنی در تاریخ نظامی آمریکا جایگاهی بی‌بدیل دارد، اما اهمیت آن بیش از این است

جرج واشنگتن علاقه‌ای جنون‌آمیز به بستنی داشت، توماس جفرسون نیز پیش از آنکه به سیاست روی آورد، در حال یادگیریِ بستنی‌سازی بود. همین مصداق‌ها کافی است برای دانستنِ اهمیت بی‌مثال بستنی در فرهنگ آمریکایی. در هماوردی‌های نظامی ایالات متحده نیز بستنی حضوری همیشگی داشته است. شاید سربازان آمریکایی، با مزه‌مزه‌کردنِ بستنی‌هایشان می‌خواستند به یاد بیاورند که صلح چگونه است، و خانه چه شکلی است.


فهم مسکو
رازِ ذهنیت روسی
کریستین نف که سه دهه در روسیه روزنامه‌نگار بوده است، در آستانۀ بازنشستگی و خروج از مسکو، دربارۀ ذهنیت یکتای روسی نوشته است

پس از فروپاشی اتحاد شوروی، جاده‌های اندکی در روسیه ساخته شده است. اما به تازگی طرح ساخت بزرگراهی مدرن میان مسکو و سن‌پترزبورگ در دست اقدام است. چندی پیش فاز اول این بزرگراه افتتاح شد، اما باوجوداین، رانندگان روسی ترجیح می‌دهند از همان جادۀ قدیمیِ پرترافیک رفت‌وآمد کنند، زیرا فکر می‌کنند اخذ عوارض، اگرچه با نرخی ناچیز، یک‌جور کلاهبرداریِ بی‌شرمانۀ دولتی است. این داستان روسیه است. سرزمینِ تضاد دولت و ملت.


داستان‌های خیالی، واقعیت‌های آماری
کمک وارونه: چطور کشورهای فقیر کشورهای غنی را توسعه می‌دهند
پژوهشی جدید می‌گوید جریان پولی کشورهای در حال توسعه به سوی غرب تریلیون‌ها دلار بیش از جریان عکس آن است

کشورهای توسعه‌یافته همیشه با ظاهری حق‌به‌جانب از کمک‌های بدون چشم‌داشت خود به کشورهای در حال توسعه گفته‌اند. بسیاری از ما این ادعا را آن‌قدر شنیده‌ایم که بی‌چون و چرا قبولش می‌کنیم. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که کشورهای در حال توسعه به ازای هر ۱ دلاری که دریافت می‌کنند، ۲۴ دلار، اکثراً در قالب فرار سرمایه، از دست می‌دهند. متهمان ردیف اول این فرار نیز، بهشت‌های مالیاتی‌ای هستند که توسط کشورهای توسعه‌یافته اداره می‌شوند.


این تفکر که سبک زندگی‌مان موجه است در ما تقویت شده
داستان‌هایی که دربارۀ خودمان تعریف می‌کنیم
بیشتر ما در گروه‌هایی زندگی می‌کنیم که طرز فکرشان با ما مشابه باشد و شیوۀ زندگی‌مان را تأیید کند

داستان‌هایی که آدم‌ها دربارۀ خودشان تعریف می‌کنند، با هم فرق دارد. بعضی‌ها دوست دارند مداوم از موفقیت‌هایشان حرف بزنند، بعضی‌ها همیشه از ناکامی‌هایشان می‌گویند، بعضی اتفاقات خنده‌دار و برخی مصیبت‌ها و مشکلاتشان را دست‌مایۀ داستان‌هایشان می‌کنند. به‌هرحال، این داستان‌ها چیزهایی برای گفتن دارند، نه‌فقط برای دیگران، بلکه اغلب برای خودمان. به‌همین دلیل است که اگر به داستان‌های خودمان فکر کنیم، تصویر صاف و ساده‌ای که خودمان و دیگران داریم، تغییر می‌کند.


تونی جات: گزیده‌ای از مطالب پراکنده

تونی جات، استاد پرآوازۀ تاریخ و مقاله‌نویس مشهور مجلۀ «نیویورک ریویو آو بوکز» است. او در جوانی پیرویِ پرشور مارکسیسم-صهیونیسم بود، اما بعد از مدتی زندگی در فلسطین اشغالی، ایمانش را به صهیونیسم از دست داد و به یکی از بلندترین صداهای منتقدِ رژیم اسرائیل تبدیل شد. «گذشتۀ ناقص و پس از جنگ»، «تاریخ اروپا بعد از ۱۹۴۵» از مشهورترین کتاب‌های اوست. نوشتاری دربارۀ تجربۀ ما از جنگ‌های قرن بیستم، آخرین حرف‌های او دربارۀ آیندۀ اسرائیل و دو جستار دربارۀ نقش راه‌آهن در به‌وجودآمدن شهرهای مدرن را در این ویژه‌نامه می‌خوانید.


سه‌صفحه از گتیه، در برابر ۲۵۰۰ سال معرفت‌شناسی
معمای ساده‌ای که نشان می‌دهد شناختن چیزها چقدر دشوار است
اگر تمام باورهای درست و موجه ما اتفاقی باشند، بدین معناست که ما هیچ چیزی نمی‌دانیم

پس از اینکه افلاطون معرفت را تعریف کرد، این تعریف نسبتاً ثابت ماند و تغییر زیادی نکرد. درست هم به نظر می‌رسید؛ برای معرفت‌داشتن به چیزی، اولاً نباید در آن شک کنید، ثانیاً آن معرفت باید درست باشد و ثالثاً بدانید چرا آن معرفت درست است. اما به‌یک‌باره گتیه ظهور کرد و همه‌چیز را به هم ریخت. او پرسید: «اگر شناخت ما از سرِ شانس درست باشد، آن وقت چه؟». پنجاه سال می‌گذرد و متفکران همچنان درگیر مسئلۀ گتیه‌اند.


افسوس‌ها و امیدها
از پشیمانی چه حاصل؟
پشیمانی به ما اجازه می‌دهد تا دوباره متولد شویم

بالاخره هر کسی در زندگی‌اش اشتباهاتی می‌کند. معمولاً بعدها که همه چیز گذشته و تمام شده، وقتی اشتباهاتمان را به یاد می‌آوریم، حس عمیقی از پشیمانی وجودمان را پر می‌کند. «کاش آن کار را نکرده بودم»، «کاش آن حرف را نزده بودم». فهرستی بلندبالا. پشیمانی فقط برای کارهایی که با اختیار انجام داده‌ایم سراغمان نمی‌آید، بلکه حتی از اشتباهات سهوی‌مان هم پشیمان می‌شویم. پشیمانی به چه دردی می‌خورد و چرا انقدر همدم تنهایی‌های ماست.


تربیت در عصر دیجیتال
کودکان رفتار والدینشان در شبکه‌های اجتماعی را تقلید می‌کنند
اگر مداوماً عکس کودکتان را بدون رضایت او منتشر می‌کنید، منتظر باشید تا او نیز با دیگران چنین کند

اکثر کودکان امروز، طعم به‌اشتراک‌گذاری عکس‌هایشان را در صفحۀ شبکه‌های اجتماعی والدین چشیده‌اند. اما کمتر به این مسئله از نگاه کودکان توجه شده است. ممکن است مادری عکس کودکش را بدون آنکه نیت بدی داشته باشد، در وضعیتی مضحک و نامناسب منتشر کند، ولی این‌کار چندسال بعد، بچه‌اش را خجالت‌زده و غمگین کند. اما مسئله به اینجا ختم نمی‌شود، چرا که بچه‌ها خیلی وقت‌ها در شبکه‌های اجتماعی به همان شیوۀ والدینشان عمل می‌کنند.


گونه‌شناسیِ کاربران فیس‌بوک
فقط چهار نوع کاربر در فیس‌بوک وجود دارد
پژوهشگران دریافتند می‌توان کاربران را به‌سادگی در چهار دستۀ کلی جای داد: رابطه‌سازها، گذری‌ها، جارچی‌ها و سلفی‌ها

رفتار کسانی که در اینستاگرام، توئیتر، یا فیس‌بوک دنبالشان می‌کنیم خیلی با هم متفاوت است: برخی هر روز ده تا مطلب می‌گذارند، برخی سالی یک‌بار. یک‌سری دائم در کنج رستوران‌های مشهور در حال غذاخوردن سلفی می‌گیرند، جماعت خاصی اوضاع و احوال جامعه را رصد می‌کنند، عده‌ای هم پست‌های اخلاقی یا غیراخلاقی می‌گذارند. پژوهشگران دانشگاه بریگم یانگ کوشیده‌اند تا این افراد را دسته‌بندی کنند و چارچوب‌های شخصیتی‌شان را برایمان توضیح دهند. شاید این دسته‌بندی کمک کند، وقتی وارد این شبکه‌ها می‌شویم، سرگیجه نگیریم.