جمعه ۹ شهريور ۱۳۹۷ ۰۸:۱۳
 
زمانی، اقلیم‌شناس بزرگی هشدار داد: «سیستم آب‌وهواییِ جهان شبیه حیوان خشمگینی شده که انگار داریم با ترکه او را کتک می‌زنیم». تا بیست سال دیگر، مقدار دی‌اکسیدکربنِ زمین به دوبرابر حد مجاز می‌رسد و این یعنی یخ‌های قطب‌ها زودتر از روند الآنشان ذوب می‌شوند: برخی شهرها زیر آب می‌روند، برخی خشکسالی سراغشان می‌آید و انسان‌ها طوفان و آتشفشان‌های بیشتری را باید تجربه کنند. سطح آلودگی هوا و آب‌های اقیانوس‌ها هم از همیشه بدتر می‌شود. چطور می‌شود جلوِ رسیدن آن روز را گرفت؟
تخمین زمان مطالعه : ۸ دقيقه
 
 

گرمایش زمین؟ این‌طورها هم نیست
تاجران تردید افشاگری‌ای هولناک دربارۀ دانشمندانی است که مصمّم‌اند محیط‌زیست‌گرایی را نابود کنند


دونالد ترامپ، اندکی پس از رئیس‌جمهور شدن، در یکی از آن توییت‌های معروفش نوشت: «بیرون یخبندان است، پس این گرمایش جهانی لامصب کجاست؟» حرف ترامپ اگرچه مسخره‌بازی به نظر می‌آید، اما جمع شومی از دانشمندان برجستۀ راست‌گرا، با حمایت مالی شرکت‌های بزرگ انرژی، سال‌هاست به طور سیستماتیک مخاطرات زیست‌محیطی را با تردیدافکنی بی‌اهمیت جلوه می‌دهند. کتاب تاجران تردید برخی از لایه‌های این پروپاگاندای عظیم را کاویده است.


سرمایه‌داری علیه آب و هوا
بررسی کتاب سرمایه‌داری در برابر آب‌و‌هوا: همه چیز تغییر می‌کند نوشتۀ نائومی کلاین

روند اقتصاد جهانی با تغییراتی که در سبک زندگی انسان ایجاد کرده است، سبب بحران در محیط زیست شده است. برخی برای حل این بحران تغییرات سیاستی هوشمندانه را پیشنهاد می‌کنند. نائومی کلاین معتقد است اگرچه تغییرات آب و هوایی خطری بالفعل تلقی می‌شود اما فرصتی است برای اصلاح سبک زندگی.


بگذار غرق شوند
سخنرانی نائومی کلاین در همایش ادوارد سعید در لندن، دربارۀ بحران زیست‌محیطی و جنگ بر سر نفت، آب و خاک


توجه به تغییرات آب‌و‌هوایی، دیگر به هیچ‌روی مسئله‌ای برای عاشقان گل و گیاه نیست، بلکه امری است کاملاً ژئوپلیتیک. جنگ‌های اخیر خاورمیانه، بحران آوارگان و خیزشِ امواج نفرت‌انگیز تروریسم، در سراسر جهان، رویِ دیگر سکۀ خشک‌سالی‌ها، جداسازی‌های اقلیمی و دخالت‌های زیست‌محیطی است. اما نکته این است که بدونِ درکی از فرایندِ امپریالیسم و استعمار نمی‌توان جهانِ امروز را فهمید. شاید وقتی داریم غرق می‌شویم، ادوارد سعید دست ما را بگیرد.


در تغییرات آب‌وهوایی چه کاری از دستمان برمی‌آید؟
گفت‌وگوی گری گاتینگ با دیل جیمیسون دربارۀ بحران‌های زیست‌محیطی


مناقشه دربارۀ پیامدهای گرم‌شدنِ زمین، به اوج خود رسیده است. از یک سو برخی از مختصصان محیط‌زیست معتقدند فاجعه‌ای مهیب در انتظارِ کرۀ زمین است، از سوی دیگر عده‌ای می‌گویند نباید دربارۀ این تغییرات اغراق کرد. گری گاتینگ دربارۀ اهمیت تغییرات آب‌وهوایی با فیلسوفی که دغدغۀ این مسئله را دارد، گفت‌وگو کرده است.


دانشمندی که نمی‌خواهد زمین به دوزخ تبدیل شود
دربارۀ جیمز هنسن، پدرِ علم تغییرات آب‌وهوایی و کسی که ما را از فاجعۀ پیش رویمان مطلع کرد


در فیلم‌های علمی-تخیلی همیشه وقتی جهان با فاجعه‌ای مرگبار مواجه می‌شود، دانشمندانی ازجان‌گذشته و همه‌چیزتمام از راه می‌رسند و جهان را از نابودی نجات می‌دهند. اما آیا در دنیای واقعی هم چنین دانشمندانی پیدا می‌شوند؟ احتمالاً جیمز هنسن، «پدرِ علمِ تغییراتِ آب‌و‌هوایی» یکی از آن‌هاست. دانشمند پرآوازه‌ای که همه‌چیز خود را در راه نجات زمین در مقابله با بحران جهانی محیط زیست گذاشته است.


آیا تغییرات اقلیمی بچه‌دارشدن را غیراخلاقی کرده است؟
محیط زیست در حال فروپاشی قبلاً یک نگرانی نظری بود، اما اکنون یک ترس کاملاً واقعی است


تصمیم به بچه‌دارشدن، یکی از بزرگترین تصمیم‌های هر فرد در زندگی اوست. ما اغلب در این شرایط به خواستِ خودمان توجه می‌کنیم اما شخص بالقوۀ دیگری هم هست که باید درنظر گرفته شود؛ یعنی همان زندگی جدیدی که بدون هیچ پرسشی به دنیا می‌آوریمش. آیا انصاف است فرزندمان را به جهان دهشتناک بمب اتم، بحران آب و ریزگردها بیاوریم؟ این کار غیراخلاقی نیست؟ چگونه قرار است در چنین جهانی از فرزندانمان محافظت کنیم؟


رابطۀ ظهور داعش با تغییرات آب‌وهوایی خاورمیانه
آیا خشکسالی و فقر در سوریه در پیدایش داعش و افراطی‌گری مؤثر بود؟


برخی معتقدند یکی از عوامل ظهور داعش، تغییرات آب‌وهوایی و خشکسالی گستردۀ سوریه است. عده‌ای دیگر اما می‌گویند که تغییرات آب‌وهوایی ممکن است در خیلی جاهای دیگر رخ دهد ولی هرگز به جنگ منتهی نمی‌شود؛ بنابراین نسبت دادن جنگ به تغییرات آب‌وهوایی غلط است. خوان کول استاد دانشگاه میشیگان و کارشناس مسائل خاورمیانه بررسی می‌کند.


بیابان، منظره‌ای محکوم به متروک‌شدن
آبادی‌های کویری چه نقشی در بقا و تکامل انسان ایفا کرده‌اند؟


روزگاری واحه‌ها و آبادی‌ها تکامل انسان را تضمین می‌کردند. اما اکنون اعتیاد ما به فواره‌ها، استخرها و نخل‌ها بقایمان را تهدید می‌کند. ما اخیراً عادت به زیستن در واحه را به درون محیط ساختمانی خود کشانده‌ایم و آب را با تلمبه به درون واحه‌های مصنوعی کشیده‌ایم. رانۀ انسانی ما برای تغییر دادن بیابان باعث بحران شدیدی شده است.


آیا تبلیغاتِ مربوط به بازیافت صادقانه‌اند؟
هزینۀ بازیافتِ زباله‌های خانگی از هزینۀ انتقال آن‌ها به محل دفنِ زباله بیشتر است


شهردار نیویورک بیل دی‌بلاسیو اعلام کرد که تا سال ۲۰۳۰، شهر نیویورک دیگر هیچ زباله‌ای را به محل دفن زباله نخواهد فرستاد. او اظهار کرد «اگر می‌خواهیم زمین را حفظ کنیم، راهش این است». در نگاهِ اول این گامی بزرگ برای حفظِ محیط‌زیست و کاهش آلاینده‌ها به نظر می‌رسد. اما آیا واقعاً صنعتِ بازیافت زباله، آن‌قدری که در تبلیغات می‌گویند، سودمند است؟ احتمالاً نه.


بیشتر مصرف کن تا بیشتر بازیافت کنی
جمع‌آوری زباله حاصلِ نیازهای صنعت بود، نه دغدغه‌های زیست محیطی

حجم تولید زباله را نمی‌توان لزوماً معادل مصرف‌گرایی دانست؛ اما این دو موضوع بی‌ارتباط هم نیستند. شعار «کمتر اسراف کن تا کمتر محتاج شوی» این روزها جای خود را به شعار جدیدی داده است: «بیشتر مصرف کن و بیشتر بازیافت کن.» بازیافت به هم‌پیمان خوبی برای مصرفِ همه‌جانبه تبدیل شده است: آیینی دروغینْ که مصرف‌کنندگان را تطهیر می‌کند. امروزه بازیافتْ سلسله‌مراتبِ ارزشیِ قدیم را جابه‌جا کرده است و فقیر و غنی مثل هم دستانشان را آلوده می‌کنند.


تا ۲۰۵۰ زیر پلاستیک دفن خواهیم شد
از دهۀ ۱۹۵۰، ۸.۳ میلیارد تُن پلاستیکْ تولید کرده‌ایم که تقریباً نیمی از آن برای ۲۰۰۴ به بعد است


کوچه و خیابان و جنگل و دریا پر شده است از زباله‌هایی که بیشترشان پلاستیکی‌اند و آن‌قدر این منظره‌ها را خراب کرده‌اند که دلمان می‌خواهد تنهایی دست‌به‌کار شویم و جمعشان کنیم. اما تا وقتی ندانیم چقدر از این پلاستیک‌ها در طبیعت رها شده، نمی‌توانیم برایش چاره‌ای بیندیشیم. تحقیق جدیدی به ما می‌گوید، در طی هفتاد سال گذشته، حدود هشت میلیارد تُن پلاستیک تولید شده که سهم بازیافت و سوزاندن به یک‌پنجم آن هم نمی‌رسد. واقعاً با باقیِ آن چه می‌توان کرد؟


همه می‌میرند: تاریخِ آلودگیِ هوا
انگار دیگر هیچکس تهران را خانۀ خود نمی‌داند


«تهران دیگر جای زندگی نیست». برای رسیدن به چنین نتیجه‌ای، کافیست نگاهی به بالای سرمان بیاندازیم. به آسمانِ تیره‌ای که کمر به قتلِ‌عام ما بسته است. آسمانی که از دست رفته است. انگار دیگر هیچکس تهران را خانۀ خود نمی‌داند. اما آلودگی هوا تاریخی به درازای تاریخِ خانه‌سازی دارد.


اگر شکارچیان طبیعی حیوانات را می‌کشند، چرا ما چنین نکنیم؟
الیزابت کولبرت معتقد است تغییرات اقلیمی، نشانه‌ای است از تحولاتی بسیار بزرگ‌تر


چرا باید انقراض یک گونه برای ما مهم باشد؟ وقتی جان خود انسان‌ها در خطر است، این‌همه تلاش برای حفظ مثلاً یک گونۀ خاص وزغ چه اهمیتی دارد؟ الیزابت کولبرت این مسئله را با یک مثال توضیح می‌دهد: انقراض گونه‌ها، مثل آتش‌زدن کتابخانه‌هاست. هر گونهْ شیوه‌های منحصربه‌فرد خود را برای بقا دارد، شیوه‌هایی که چه بسا برای حفظ جان خود ما حیاتی باشد. پس وقتی حذف شوند، توانایی بالقوۀ ما برای زنده‌ماندن کاهش می‌یابد.


ده بخش کلیدی از نامه پاپ دربارهٔ محیط زیست
گفتگوی اکولوژیک پاپ فرانسیس با مومنان جهان


پاپ فرانسیس در نامۀ سرگشاده‌اش دربارۀ محیط زیست، مومنان را به «گفتگوی اکولوژیک» فراخوانده است. او در این نامه، با عنوان «ستایش از آن توست / laudati si » ، همگان را دربارۀ نابودی پرندگان و مسالۀ زباله‌های صنعتی بیم داده و خواستار بهره‌وری در مصرف انرژی و یارانه برای انرژی‌های تجدیدپذیر شده است. در ادامه برخی از بخش‌های کلیدی این نامه از جمله تغییرات آب و هوایی، گرمایش زمین، سقط جنین و کنترل موالید را خواهید خواند.


سفرنامهٔ نائومی کلاین به واتیکان
بخش‌نامهٔ محیط‌زیستی پاپ؛ فقط یک نامه یا چرخشی رادیکال از کاتولیسیسم سنتی


کلاین در این سفرنامه از دعوت غیرمنتظره‌اش به واتیکان بعنوان یک یهودی فمینیست سکولار می‌گوید. از چرخش‌های رادیکال واتیکان: به چالش کشیدن انسان‌محوری، جایگزین شدن زمین مادر با خدای پدر، واژگونی قرن‌ها سنت تفسیری که آشکارا با طبیعت دشمنی می‌کرد، جدی شدن تلقی‌های سوسیالیستی از آموزه‌های مسیح و تغییر جغرافیای قدرتِ کلیسا.

کد مطلب: 9117