ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه http://tarjomaan.com/philosophy_and_science Tue, 07 Jul 2020 16:47:38 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://tarjomaan.com/skins/default/fa/fa_default_normal03_28oct_02/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان http://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Tue, 07 Jul 2020 16:47:38 GMT علم‌وفلسفه 60 در ستایش گزین‌گویه‌ها http://tarjomaan.com/neveshtar/9800/ گاهی به نظر می‌رسد گزین‌گویه‌ها هیچ فایده‌ای برای تفکر جدی ندارند و فقط به درد صفحه‌های اینستاگرامی‌ای می‌خورند که با جمله‌های قصار لایک جمع می‌کنند. گزین‌گویه‌ها اغلب با ابهامی برطرف‌نشدنی دست به گریبانند و اگرچه عمیق و حکمت‌آمیز به نظر می‌رسند، اما در نهایت، انگار هیچکس نمی‌داند چه می‌خواهد بگویند. یک استاد فلسفه که سال‌هاست دربارۀ گزین‌گویه‌ها تحقیق می‌کند توضیح می‌دهد که گزین‌گویه‌ها، نه طبع‌آزمایی‌های ادبی، بلکه حمله‌ای مؤثر به شکلی از فلسفه بوده‌اند که همواره در پی نظام‌مند کردن اندیشه بوده است. ]]> اندرو هوی علم‌وفلسفه Tue, 07 Jul 2020 04:47:16 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9800/ کورت گودل، فیلسوفی که پای معنا را به ریاضیات باز کرد http://tarjomaan.com/neveshtar/9779/ پس از روش صوری کانت در تبیین ریاضیات، می‌شد مطمئن بود اگر واحدهای ریاضی را با یکسری ضابطه به کامپیوترها بدهیم، آن‌ها هم می‌توانند مثل بهترین ریاضی‌دا‌ن‌ها آن‌ها را به هزاران صورت تجزیه و ترکیب کنند. اما کورت گودل عنصری را وارد این معادله کرد که زمین بازی را به هم می‌ریخت: معنا. آیا اگر پای معنا، و درنتیجه ناتمامیت، به اعمال ریاضی باز شود، آیا باز هم می‌توان از مکانیکی‌بودن آن‌ها حرف زد؟ ماشین‌ها معنا نمی‌فهمند و همین ما را مجبور می‌کند به سادگیِ تبیین سنتی از ریاضیات قانع نشویم. ]]> ژولیت کندی علم‌وفلسفه Wed, 24 Jun 2020 11:33:20 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9779/ شیطنت‌کردن‌‌های بی‌دلیل چگونه ما را وسوسه می‌کنند؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/9780/ شما هم وقتی دندانتان لق می‌شود، آن‌قدر با آن بازی می‌کنید تا بیفتد؟ یا مثلاً قندیل بلند می‌بینید، تحریک می‌شوید آن را بشکنید؟ راز چه؟ واقعاً برملاکردن راز هم خیلی وسوسه‌انگیز است. بچه‌ها و نوجوان‌ها ازاین‌جور کارها زیاد می‌کنند. مثلاً با اینکه جواب صحیح را می‌دانند، یکریز پاسخ‌های ابلهانه می‌دهند تا مزه بریزند و دست بیندازند. همۀ این‌ها یک‌جور لجبازیِ لذت‌بخش است. می‌دانید چه کار بیهوده یا بدی می‌کنید، اما برای اینکه ثابت کنید «آزادید»، همان را مرتکب می‌شوید. پل بلوم این شیطنت‌های لذت‌بخش را سرکشی از قواعد بازی می‌داند و از فایده‌شان می‌پرسد. ]]> پُل بلوم علم‌وفلسفه Wed, 24 Jun 2020 03:56:16 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9780/ استیو جابز هم می‌خواست روزش را با سقراط بگذراند http://tarjomaan.com/neveshtar/9775/ از استیون هاوکینگ نقل شده که «فلسفه مرده است». شاید راست می‌گفت، واقعاً فلسفۀ قرن بیستم جایی در جامعه نداشت؛ حرف‌های فیلسوفان، برای مردم، مجموعاً مشتی اصطلاحات نفهمیدنی بود. اما امروزه چه؟ لای کتاب‌های خودیاری را باز کنید تا نقل‌قول‌های هایدگر و سارتر خودنمایی کنند. افراد سرشناس مردم را به خواندن کتاب‌های فلسفی ترغیب می‌کنند. جک دورسی، بنیان‌گذار توییتر، خود را رواقی می‌داند و جابز هم حاضر بود همۀ فناوری‌هایش را در ازای فرصت ملاقات با سقراط ببخشد. اما این‌همه عامه‌پسندی برای فلسفه چه معنایی دارد؟ ]]> نیل آرمسترانگ علم‌وفلسفه Sun, 21 Jun 2020 05:12:06 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9775/ سفر در زمان ممکن است؟ با مغز انسان، شاید http://tarjomaan.com/neveshtar/9773/ پس از یک روز پرهیاهو، بالأخره روی کاناپه می‌خوابی تا مغزت خنک شود. اما این ذهنِ لعنتی تازه راه می‌افتد. یک‌بار می‌پرد به دعوای دیروز؛ نگران خانۀ آینده می‌شود؛ باز می‌رود به جلسۀ ماه پیش؛ و آخرسر هم چیدنِ برنامۀ فردا. دانشمندان می‌گویند همان‌وقتی که می‌خواهید هیچ کاری نکنید، فعالیت ذهنتان به حداکثر ممکن می‌رسد. این فعالیت نوعی سفر در زمان است و به ما قدرتِ رفتن به آینده را می‌دهد. استیون جانسون می‌گوید باید تاریخ تکنولوژی را با «انسان آینده‌پرداز» فهمید، انسانی که به‌شکل سنتی کشاورزی می‌کرد و حالا دارد برای پیشگویی آینده الگوریتم طراحی می‌کند. ]]> استیون جانسون علم‌وفلسفه Sat, 20 Jun 2020 04:57:03 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9773/ چگونه بر سر دوراهی‌های اخلاقی گیج و گمراه نشویم؟ http://tarjomaan.com/report/9757/ اگر روی لبۀ پرتگاه مجبور باشید فقط جان یک نفر را نجات دهید، چه کسی را انتخاب می‌کنید؟ پیرزن سالخورده را یا مرد جوان را؟ دانشجوی نخبه را یا آن کارگر ساده را؟ این پرسش‌های اخلاقی برخی را سرگرم می‌کند و برای یکسری هم می‌شود سوهان روح. بگذریم از اینکه در نظر اغلب افراد این سؤال‌ها بحث‌هایی بی‌سروته‌اند. واقعاً تکلیفمان با این تناقضات دشوار چیست و چگونه می‌توانیم از میان آن‌ها با سربلندی بیرون بیاییم؟ ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Fri, 19 Jun 2020 05:35:23 GMT http://tarjomaan.com/report/9757/ با خشم می‌توان بر پا خاست، اما نمی‌توان ایستاد http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9764/ مارتین لوترکینگ، رهبر مبارزۀ سیاهپوستان در آمریکا، همچنان منبع الهام بزرگی برای مقاومت علیه ظلم و تبعیض است. رؤیای او، اگرچه هنوز محقق نشده، در جان معترضان زنده است. مارتا نوسبام در کتاب «سلطنت ترس» که ناظر به آمریکای دوران ترامپ نوشته شده است، از خشم پالودۀ مارتین لوتر کینگ نوشته است. خشمی که نه برای از میان بردن که برای ساختن به میدان می‌آید، نیرویی که به‌جای آنکه در سوگ گذشته بنشیند، چشم به آینده دوخته است. ]]> مارتا نوسبام علم‌وفلسفه Wed, 10 Jun 2020 04:56:16 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9764/ غذا و دارو به صرف «طبیعی» بودن، سالم و بی‌ضرر نمی‌شود http://tarjomaan.com/interview/9740/ عقیدۀ رایجی است که هر چه طبیعی‌تر زندگی کنیم، سالم‌تر خواهیم بود و اگر هم بیمار شدیم، داروی‌های طبیعی کم‌خطرترین راه درمانند. در مقابل، قرص‌ها و آمپول‌هایی که نمی‌دانیم چطور ساخته شده‌اند، و دکترهایی که اصطلاحات و حرف‌هایشان را نمی‌فهمیم خطرناکند. یک متخصص دین‌پژوهی معتقد است این وسواس ما به «طبیعی‌ بودن»، نوع جدیدی از اعتقاد دینی است: مذهبِ خداانگاریِ طبیعت. مذهبی که البته رواج‌ یافتنش بی‌ربط به فاصله گرفتنِ افراطی پزشکی و داروسازی از دغدغه‌های مردم معمولی نبوده است. ]]> آلن لِوینوویتز علم‌وفلسفه Sat, 30 May 2020 04:25:02 GMT http://tarjomaan.com/interview/9740/ علم، با اتحاد مخالفان، پیشرفت می‌کند http://tarjomaan.com/neveshtar/9727/ اگر قرار باشد مقاله‌ای علمی بنویسید، ترجیح می‌دهید با دوستتان این کار را انجام بدهید یا دشمنتان؟ یافته‌های محققان نشان می‌دهد اگر برای بررسی پدیده‌ای با مخالف خود حرف بزنید، به پیشرفت‌های چشمگیری دست پیدا می‌کنید. پنج محقق دانشگاه پرینستون خود را به‌مدت یک هفته در هتلی قرنطینه کردند تا دربارۀ مشکلی علمی تصمیم بگیرند. جالب اینکه هر یک نظر متفاوت خودش را داشت. اتاقشان لابد باید شبیه میدان جنگ می‌شد، اما نتیجه چیز دیگری بود: آن‌ها، آخر هفته، با یک نظریۀ مشترک از هتل بیرون آمدند. ]]> رز هیوبر علم‌وفلسفه Tue, 12 May 2020 04:55:02 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9727/ چرا جیغ‌‌کشیدن را دوست داریم و از آن متنفریم؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/9719/ فیلم‌های ترسناک، بدون جیغ‌های بموقع و ناگهانی بازیگرانش، هیجان ندارند. با شنیدن آن‌ها، برق از چشممان می‌پرد و، در کسری از ثانیه، قندمان می‌افتد. کمتر صوتی بتواند این‌گونه واکنش طبیعی افراد را تحریک کند. این صدای زبر و زمخت فقط به‌معنای وحشت‌زدگی نیست. شادی، درد و تعجب هم خودشان را از همین راه بیرون می‌ریزند. اما آنچه عجیب است مهارت ما در تشخیص معنای جیغ‌هاست: ما می‌فهمیم کدام جیغ به‌خاطر شادی است و کدام به‌دلیل وحشت یا درد. گویا آن‌ها دستور زبان مخصوص خودشان را دارند. ]]> فرانک مک‌اندرو علم‌وفلسفه Mon, 04 May 2020 04:42:48 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9719/