ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه http://tarjomaan.com/philosophy_and_science Sat, 17 Feb 2018 16:00:42 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://tarjomaan.com/skins/default/fa/{CURRENT_THEME}/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان http://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Sat, 17 Feb 2018 16:00:42 GMT علم‌وفلسفه 60 چیزهای زیادی هست که فلسفه می‌تواند از فیلم بیاموزد http://tarjomaan.com/neveshtar/8871/ برخی از فیلسوفان می‌گویند فلسفه میدانِ برهان‌آوری عقلی است، نه بازی با احساسات و هیجانات، و به همین دلیل نباید فیلم‌ها را وارد بحث‌های فلسفی کرد. اما واقعیت آن است که سردرگمی‌ها، شعف‌ها و غم‌ها بخشی جدانشدنی و پراهمیت از حیات انسانی‌اند، مسائلی که جایشان در بحث‌های فلسفی معمولاً خالی است. اینجاست که اتفاقاً یک فیلم می‌تواند به ما نشان دهد، به‌عنوان یک موجود بشری، قرارگرفتن در موقعیتی فلسفی چه حال و هوایی دارد. ]]> کاستیکا براداتان علم‌وفلسفه Tue, 13 Feb 2018 04:32:27 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8871/ پیتر آدامسون: گزیده‌ای از مطالب پراکنده http://tarjomaan.com/report/8865/ فلسفۀ غرب، فلسفۀ چینی، فلسفۀ هندی، و فلسفۀ اسلامی. وقتی به یکی‌شان علاقه‌مند می‌شویم، هزار دلیل می‌تراشیم تا آن یکی را از اعتبار بیندازیم. آنگاه آنچنان قلمروِ تفکر را محدود می‌کنیم تا ناخواسته اعتراف کنیم: «فقط فلان فیلسوف چیز می‌فهمید!». پیتر آدامسون، استاد فلسفۀ دانشگاه ماکسیمیلین مونیخ، تمام عمرش را به‌پای مبارزه با این نوع نگاه گذاشته و پروژۀ خود را «تاریخ فلسفه بدون شکاف» نامیده، شکافی که مرزهای ذهن‌ساختۀ ما بر فلسفه تحمیل کرده‌ و باعث شده برخی تفکرهای اصیل حاشیه‌نشین شوند. ]]> ویژه‌نامه‌های ترجمان علم‌وفلسفه Fri, 09 Feb 2018 06:22:32 GMT http://tarjomaan.com/report/8865/ آیا فلسفۀ غرب ذاتاً نژادپرست است؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/8860/ وقتی از دیوگنس، فیلسوف دوران باستان، پرسیدند «اهل کجایی؟»، در پاسخ گفت «اهل جهانم». با گذشت زمان و ظهور کانت و شاگردانش، آن جهان دو پاره شد: در یک سو غرب قرار گرفت و در سوی دیگر «هر آنچه غرب نبود». قدرتِ فلسفۀ کانت غربی‌ها را به این سمت کشاند که آن جهانِ دیگر، یعنی شرق، نه‌تنها از فلسفه بی‌بهره است، بلکه به‌طور مادرزادی نمی‌تواند بدان دست یابد. ]]> برایان فان نوردِن علم‌وفلسفه Mon, 05 Feb 2018 05:08:45 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8860/ مدرنیسم مبارزه علیه کلیشه‌ها بود، اما خود کلیشه شد http://tarjomaan.com/neveshtar/8857/ جان کیج، موسیقی‌دان آمریکایی، قطعۀ بسیار مشهوری دارد که در آن یک پیانیست، دقیقاً به مدت ۴دقیقه و ۳۳ثانیه پشت پیانو می‌نشیند، بدون آنکه دست به چیزی بزند. اگر پیگیرِ هنر مدرن باشید، این قبیل شیرین‌کاری‌ها برایتان ناآشنا نیست. خب، وقتی همۀ منتقدین دارند به‌به و چه‌چه می‌کنند، چه کسی جرئت دارد به این‌جور نوآوری‌ها بتازد؟ احتمالاً راجر اسکروتن. فیلسوفی که هنوز مدافع سرسخت فرهنگ والا و منتقد سرسخت فرهنگِ تقلب و بسیاری از متفکران و هنرمندان معاصر است. ]]> راجر اسکروتن علم‌وفلسفه Tue, 30 Jan 2018 05:25:24 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8857/ آیا صنعت انتشار مقالات علمی به ضرر علم است؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/8734/ این روزها میزان کار علمی هر کس با تعداد مقاله‌هایی‌ سنجیده می‌شود که از او به چاپ رسیده است. اما ماجرا همیشه این‌طور نبوده است؛ یعنی ممکن بود سرشناس‌ترین دانشمندان یک رشتهٔ علمی حتی تا بیست ‌سال هیچ چیزی منتشر نکنند و به پیگیری تحقیقاتشان ادامه دهند. اما یک کارآفرین جاه‌طلب و دست‌ودل‌باز این قاعده را به هم زد؛ او شرکتی انتشاراتی تأسیس کرد که مسیر علم را برای همیشه تغییر داد. ]]> استفن بورانی علم‌وفلسفه Sat, 27 Jan 2018 04:45:13 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8734/ تجارتِ فکری دو دوست اسکاتلندی http://tarjomaan.com/barresi_ketab/8674/ هیوم بی‌تکلف بود و به خیلی از پرسش‌های پیش رویش پاسخ «نمی‌دانم» می‌داد. مرگ هم، آن‌چنان‌که باید، برایش هول‌انگیز نبود. همین شخصیتِ او روایت‌های پرپیچ‌وخمی از زندگی‌اش خلق کرده است. شنیدن روایت زندگیِ او از زبان دوست و متفکر هم‌ترازش، آدام اسمیت، می‌تواند افق جدید و جالبی را در نگاه ما به هیوم شکل دهد، نگاهی که نه توقع آتش‌گرفتنِ قبر او را دارد و نه منتظر است تا هاله‌ای از نور او را فرابگیرد. ]]> جیکُب هایلبرون علم‌وفلسفه Tue, 23 Jan 2018 05:06:52 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/8674/ بهشت‌هایی که زشت‌تر از جهنم از آب در آمد http://tarjomaan.com/barresi_ketab/8848/ دانشمندان و مهندسان در کنفرانس‌های خبری‌شان مدام از تکنولوژی‌های جدیدی که ساخته‌اند حرف می‌زنند و وعده می‌دهند که محصول جدیدشان دنیا را جای بهتری خواهد کرد. در مقابل آن‌ها فیلسوفان و ادیبانی هم پیدا می‌شوند که بپرسند جای بهتری برای چه کسانی؟ احتمالاً جواب این سؤال چنین است: ثروتمندان، قدرتمندان و از همه بیشتر، دیکتاتورها. مهندسان به آینده خوش‌بین‌اند، فیلسوفان بدبین. اما بالاخره حق با کیست؟ ]]> جان گری علم‌وفلسفه Sun, 21 Jan 2018 10:10:40 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/8848/ فلسفۀ شوپنهاور در ژرف‌ترین لایه‌اش «مشق مرگ» است http://tarjomaan.com/neveshtar/8675/ در بحبوحهٔ دورانی که اختراعات یکی پس از دیگری زندگی انسان را تکان می‌داد، فیلسوف بدبینی پیدا شد که می‌کوشید حقیقت زندگی را برملا کند. او می‌گفت حقیقت زندگی در دایره‌ای محصور شده که در یک طرفش لذت ایستاده و در سوی دیگرش حسرت. آدمی، مادامی‌که در جهان است، بین این دو می‌رود و می‌آید و این رفت‌وآمد حاصلش چیزی نخواهد بود جز ملال. آرتور شوپنهاور، در سراسر عمرش، به‌دنبال راه فرار از این ملال بود. ]]> جولیان یانگ علم‌وفلسفه Sun, 14 Jan 2018 04:59:37 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8675/ نعره‌های تماشاگران نشانۀ چیست؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/8835/ نعره‌های تماشاگران در کنار زمین حاکی از یک جنگ تمام‌عیار است. سلاح چنین نبردی نه نیزه و شمشیر، بلکه شوت‌هایی است که مهاجمان به قلب دروازۀ حریف شلیک می‌کنند. دراین‌میان، یکی جان می‌دهد و یکی قهرمانانه فریاد می‌کشد. حکایت زمین چمن، مثل میدان‌های جنگ، حکایت مرگ و زندگی است. اگر بازیکن‌ها کاری بی‌همتا نکنند تا خود و هواداران تیمشان را در تاریخ ماندگار کنند، به مرگ محکوم خواهند شد؛ و همین هراس از مرگ است که عقل از سر تماشاگران می‌پراند. ]]> مری پایلون علم‌وفلسفه Mon, 08 Jan 2018 04:19:54 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8835/ دو فهم ناسازگار از «آزادی بیان» http://tarjomaan.com/neveshtar/8834/ در این چند سال الگویی تکرارشونده در دانشگاه‌های آمریکا به راه افتاده است: وقتی برای یک برنامه یا همایش سخنرانی دعوت می‌شود که مواضعی خلاف دانشجویان دارد، مثلاً ضدفمینیسم است، یا با همجنس‌گرایی مخالف است، دانشجویان با فریادزدن، شلوغ‌کاری، قطع برق سالن یا دیگر شیوه‌ها جلوی حرف‌زدن او را می‌گیرند. اما همین دانشجویان در عین‌حال خودشان را رادیکال‌ترین مدافعان آزادی بیان می‌دانند. چطور چنین چیزی ممکن است؟ شاید یک بررسی تاریخی و مفهومی به ما کمک کند. ]]> ترزا بیجان علم‌وفلسفه Sat, 06 Jan 2018 05:05:50 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/8834/