ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه http://tarjomaan.com/philosophy_and_science Tue, 26 Sep 2017 08:44:01 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://tarjomaan.com/skins/default/fa/{CURRENT_THEME}/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان http://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Tue, 26 Sep 2017 08:44:01 GMT علم‌وفلسفه 60 دکارت مشهورترین فکرش را از یک زن وام گرفته بود http://tarjomaan.com/vdcd.n0j2yt09na26y.html دکارت مشهور است به فیلسوف بنیان‌گذار. پدرِ فلسفۀ مدرن. کسی که افکاری کاملاً متمایز از هم‌عصران خود پرورید و پایۀ فکر جدید را ساخت. اما این تصویر از دکارت، ده‌ها سال پس از مرگ او ساخته شده است. در زمان دکارت کسی او را متفکری یکسره متفاوت نمی‌دانست. او تحت تأثیر متفکران عصر خود بود و شاید بیش از همه، وام‌دار راهبه‌ای عارف به نام ترزا که نوشته‌هایش در آن دوران بسیار محبوب بودند. ]]> اولیویا گلدهیل علم‌وفلسفه Tue, 26 Sep 2017 05:06:10 GMT http://tarjomaan.com/vdcd.n0j2yt09na26y.html شکاکان به «جزم‌اندیش‌ها» مدیون‌اند http://tarjomaan.com/vdcc.4q4a2bqeola82.html پیرهون، شکاک کلاسیک یونان، آن‌قدر در همه‌چیز شک می‌کرد که همیشه باید کسی همراهش بود تا مراقبش باشد. تا او می‌خواست فکر کند «آیا این ارابه وجود دارد یا نه؟»، ممکن بود همان ارابه او را زیر بگیرد. البته پیرهون نمایندۀ افراطی‌ترین نوع شکاکیت است. شکاکان معتدل‌تری هستند که به برخی چیزها یقین دارند؛ اما گاه آن‌قدر همان «برخی چیزها» متنوع می‌شود که بین خودشان نیز درگیری به وجود می‌آید. ]]> پیتر آدامسون علم‌وفلسفه Sat, 23 Sep 2017 10:05:12 GMT http://tarjomaan.com/vdcc.4q4a2bqeola82.html از پشیمانی چه حاصل؟ http://tarjomaan.com/vdcg.y97rak93xpr4a.html بالاخره هر کسی در زندگی‌اش اشتباهاتی می‌کند. معمولاً بعدها که همه چیز گذشته و تمام شده، وقتی اشتباهاتمان را به یاد می‌آوریم، حس عمیقی از پشیمانی وجودمان را پر می‌کند. «کاش آن کار را نکرده بودم»، «کاش آن حرف را نزده بودم». فهرستی بلندبالا. پشیمانی فقط برای کارهایی که با اختیار انجام داده‌ایم سراغمان نمی‌آید، بلکه حتی از اشتباهات سهوی‌مان هم پشیمان می‌شویم. پشیمانی به چه دردی می‌خورد و چرا انقدر همدم تنهایی‌های ماست. ]]> گوردون مارینو علم‌وفلسفه Wed, 20 Sep 2017 04:51:09 GMT http://tarjomaan.com/vdcg.y97rak93xpr4a.html معمای ساده‌ای که نشان می‌دهد شناختن چیزها چقدر دشوار است http://tarjomaan.com/vdcb.wbwurhb0wiupr.html پس از اینکه افلاطون معرفت را تعریف کرد، این تعریف نسبتاً ثابت ماند و تغییر زیادی نکرد. درست هم به نظر می‌رسید؛ برای معرفت‌داشتن به چیزی، اولاً نباید در آن شک کنید، ثانیاً آن معرفت باید درست باشد و ثالثاً بدانید چرا آن معرفت درست است. اما به‌یک‌باره گتیه ظهور کرد و همه‌چیز را به هم ریخت. او پرسید: «اگر شناخت ما از سرِ شانس درست باشد، آن وقت چه؟». پنجاه سال می‌گذرد و متفکران همچنان درگیر مسئلۀ گتیه‌اند. ]]> برایان گلیگر علم‌وفلسفه Tue, 19 Sep 2017 10:23:59 GMT http://tarjomaan.com/vdcb.wbwurhb0wiupr.html کتاب جدید پیتر آدامسون نشانۀ انقلاب در تاریخ فلسفه است http://tarjomaan.com/vdcc.eq4a2bqesla82.html از ۱۸۰۰ صفحۀ تاریخ فلسفۀ هگل، تنها یک صفحه دربارۀ اندیشمندان مسلمان است، یعنی چیزی در حد یک پاورقی بلند. حاشیه‌نشینیِ فلسفۀ اسلامی در سراسر تاریخ فلسفه به چشم می‌خورَد، اما وقتی، بیست سال پیش، پژوهشگران نظریۀ «برخورد تمدن‌ها» را از زبان هانتینگتون شنیدند، موجی از مطالعات فلسفۀ اسلامی به راه افتاد که ثمرات زیادی داشت، آن‌قدر که وقتی پیتر آدامسون یک دوره تاریخ فلسفه می‌نویسد، ترجیح می‌دهد آن یک صفحه را به «یک جلد» تبدیل کند. ]]> کارلوس فرانکل علم‌وفلسفه Tue, 05 Sep 2017 04:57:43 GMT http://tarjomaan.com/vdcc.eq4a2bqesla82.html نظریۀ انتخاب عقلانی؛ فلسفۀ پنهان آمریکا در دوران جنگ سرد http://tarjomaan.com/vdcd.k0j2yt09sa26y.html در دهۀ پنجاه میلادی، دانشگاه یو.سی.اِل.اِی، که «دانشگاه سرخ کوچک» نامیده می‌شد، نمونۀ بارزی از نفوذ کمونیسم در دانشگاه‌های آمریکا بود. رئیس دانشگاه، که از این بابت نگران بود، طرحی تصویب کرد که می‌گفت اگر کسی به سازمان خاصی وابسته باشد نمی‌تواند در دانشگاه تدریس کند، چون وابستگیْ نمی‌گذارد دانشمند بی‌طرف بماند. اما او به چیزی بیش از این فرمول نیاز داشت تا کارش را توجیه کند. چیزی نگذشت که «نظریۀ انتخاب عقلانی» به یاری‌اش آمد. ]]> جان مک‌کامبر علم‌وفلسفه Sat, 02 Sep 2017 05:07:59 GMT http://tarjomaan.com/vdcd.k0j2yt09sa26y.html همۀ متفکرانِ مدرن از مدرنیته بیزارند http://tarjomaan.com/vdcc.pq4a2bqeila82.html آیزایا برلین جنبش رمانتیسم را، که دشمن سرسخت روشنگری بود، چنین توصیف می‌کند: «وحدت و کثرت، زیبایی و زشتی، اصالت فرد و جمع، پاکدامنی و فساد، انقلاب و ارتجاع، صلح و جنگ، و زندگی و مرگ». رمانتیسمِ ناهمگن و روشنگریِ به‌همان‌قدر پرتناقض، هر دو، فرزندان یک دوره‌اند که انتظار داریم آن را یکنواخت بفهمیم. اسمیت، نویسندۀ «مدرنیته و گله‌مندانش»، به ما می‌گوید اصولاً توقعمان از مدرنیته بی‌جاست. مدرنیته یکپارچه نیست. «انسان ماشین‌وارِ» دکارت و «وحشی نجیبِ» روسو زیر یک سقف زندگی می‌کنند. ]]> آورلیان کِرِیِه‌تو علم‌وفلسفه Tue, 29 Aug 2017 04:55:02 GMT http://tarjomaan.com/vdcc.pq4a2bqeila82.html آیا انسانیت رو به زوال است؟ http://tarjomaan.com/vdcf.jdciw6dvvgiaw.html توأمان با جنبش‌هایی که منجر به لغو برده‌داری شد، نویسندگان مختلفی از خطرِ نوعی برده‌داری پنهان خبر می‌دادند: برده‌داری‌ای که نه به‌مثابۀ یک واقعیتِ بیرونی، بلکه همچون قابلیتی درونی در ذهن ما جاخوش می‌کرد و نمی‌گذاشت به معنای واقعیِ کلمه آزاد شویم. مفهوم انسانیت از قرن هجدهم به بعد، در موقعیت‌های گوناگون مداوماً وارد چنین چرخه‌های پیچیده‌ای شده است. انسان بودن گام به گام به هدفی دست‌نیافتنی‌تر مبدل شده است، اما چرا؟ ]]> کلر کلبروک علم‌وفلسفه Sat, 26 Aug 2017 10:26:35 GMT http://tarjomaan.com/vdcf.jdciw6dvvgiaw.html شکست مقدمۀ پیروزی نیست، مقدمۀ شکستی دیگر است http://tarjomaan.com/vdca.ynak49ni65k14.html شنیدن این ضرب‌المثل قدیمی که «هر شکست مقدمۀ پیروزی است» ما را کسل می‌کند؛ یا باورش نمی‌کنیم یا اگر آن را درست بدانیم، فکر می‌کنیم برای نابغه‌هایی است که ناگهان نیروهایی ماورایی به کمکشان آمده. اما کسانی که این ضرب‌المثل را ساخته‌اند از بُن اشتباه می‌کردند. تاریخ انسان‌ها، تاریخ شکست‌هایی یکی پس از دیگری است. هیچ وقت نبوده که این شکست‌ها انسان را تهدید نکنند، آن‌قدر که به آن عادت کرده‌ایم. اما می‌شود دیگر شکست نخوریم؟ ]]> کاستیکا براداتان علم‌وفلسفه Sat, 26 Aug 2017 05:13:04 GMT http://tarjomaan.com/vdca.ynak49ni65k14.html فیلسوف باید شومن باشد، مثل ریچارد پِرِشت http://tarjomaan.com/vdcf.mdciw6dvegiaw.html دیدن فیلسوفان در تلویزیون چیز عجیبی نیست. فقط یک میز و یک مجری لازم است تا آن‌ها سخنرانی خود را شروع کنند و دیگران هم چیزی نفهمند. اما این روزها آلمانی‌ها، وقتی تلویزیون را روشن می‌کنند، فیلسوفی را می‌بینند که از قضا هم مجری است و هم به زبان ساده سخن می‌گوید: ریچارد دیوید پرشت. هرچقدر این صحنه برای مردم جذاب است، همان‌قدر فلسفه‌خوانده‌های دانشگاهی را عصبانی می‌کند. اما این اصلاً برای پرشت مهم نیست؛ او یک میلیون مخاطب دارد. ]]> استوارت جفریز علم‌وفلسفه Mon, 21 Aug 2017 04:55:51 GMT http://tarjomaan.com/vdcf.mdciw6dvegiaw.html