ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه http://tarjomaan.com/philosophy_and_science Mon, 22 Apr 2019 08:59:35 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://tarjomaan.com/skins/default/fa/fa_default_normal03_28oct_02/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان http://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Mon, 22 Apr 2019 08:59:35 GMT علم‌وفلسفه 60 وقت خداحافظی با حشرات است http://tarjomaan.com/neveshtar/9366/ «کسی نیست دربارهٔ حشرات با او حرف بزنم، و به همین خاطر دارم دق می‌کنم». این حرف را داروین در زمانی زد که کسی آنچنان به حشرات اهمیت نمی‌داد. صحبت دربارهٔ حشرات و نقش مهم آن‌ها در حفظ زندگی جانداران کرهٔ زمین چند سالی است بر سر زبان‌ها افتاده. اما اواخر ۲۰۱۷، پژوهشی در آلمان انجام شد که می‌گفت، طی سی سال اخیر، جمعیت گونه‌های بسیاری از حشرات هشتاد درصد کاهش یافته است. گویا وقتش است کمی برای آن‌ها نگران شویم. ]]> اد یانگ علم‌وفلسفه Tue, 16 Apr 2019 04:02:41 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9366/ حرف‌های فیلسوف فرانسوی را بشنو، ولی به آن‌ها عمل نکن http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9364/ یکی از مهم‌ترین دوران‌هایی که دیدرو از سر گذراند، ایام مشورت‌دادن به ملکۀ روسیه بود. به‌رغم توصیه‌های گاه‌وبی‌گاه دیدرو، و محبت کاترین کبیر به او، هیچ‌کدام از آن مشورت‌ها عملی نمی‌شد. کاترین به او نوشت: «نتیجۀ اصول والای شما کتاب‌هایی خوب است و اقداماتی بد». در چشم ملکه، خیالات روشنفکرانۀ او به‌هیچ‌وجه با واقعیت نمی‌ساخت و نتایج شومی به بار می‌آورد، مثل عصر وحشت که پس از انقلاب فرانسه رخ داد. اگر حق با ملکۀ روس باشد، پس چرا امروز باید به دیدرو اهمیت بدهیم؟ ]]> جان گری علم‌وفلسفه Sun, 14 Apr 2019 03:52:31 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9364/ پرونده: آینشتاین چطور سلبریتی شد؟ http://tarjomaan.com/report/9365/ دو روز پیش، دانشمندان به‌کمک شبکه‌ای از هشت رادیوتلسکوپ عکسی را منتشر کردند که احتمالاً برای همیشه در تاریخ بماند: تصویر یک سیاه‌چاله، چیزی که حدود صدسال پیش با نظریۀ نسبیت عام توسط آلبرت آینشتاین پیش‌بینی شد و اهمیت پیدا کرد. این روزها، البته مثل همیشه، نام آلبرت آینشتاین با روایت‌هایی رازآمیز دربارۀ نبوغ او دهان به دهان می‌چرخد، به‌طوری که انگار این نابغه از دنیایی دیگر آمده باشد. در این پرونده، چند نوشتۀ کوتاه از سرگذشت شهرت او را می‌خوانیم. ]]> ویژه‌نامه‌های ترجمان علم‌وفلسفه Fri, 12 Apr 2019 05:22:27 GMT http://tarjomaan.com/report/9365/ لطفاً کمی غیربهداشتی باشید http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9359/ زندگی روزمرۀ ما دارد در صابون‌ غرق می‌شود. آداب و رسوم بهداشتی از ما می‌خواهند مدام خودمان را بشوییم و از هر چیزی که شاید آلوده باشد بگریزیم. مت ریکتل، گزارشگر برندۀ جایزۀ پولیتزر، در کتاب جدید خود، می‌پرسد آیا این حد از تمیزی بیش از آنکه نتیجۀ علم باشد، حاصل تبلیغات کمپانی‌های شوینده نیست؟ این سؤال وقتی جدی‌تر می‌شود که بدانیم در دهه‌های اخیر آلرژی‌ها و بیماری‌های خودایمنی که احتمالاً به تمیزیِ افراطی ربط دارند، سر به فلک کشیده‌اند. ]]> مت ریکتل علم‌وفلسفه Mon, 08 Apr 2019 03:52:05 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9359/ گزیده‌های فلسفه در سال ۱۳۹۷ http://tarjomaan.com/report/9317/ معلوم نیست چرا ما آدم‌ها، برای عمل به برنامه‌هایمان، دوست داریم از ابتدای هفته، ماه، یا سال دست به کار شویم. انگار، با شروع سال نو، می‌شود دست‌ها را به هم بزنیم، گردوخاک سال گذشته را بتکانیم و بعد هم با سرخوشیِ بیشتری به‌سراغ اهدافمان برویم. در این صورت، حتماً «خواندن» را هم جزو برنامه‌های سال آینده‌تان گذاشته‌اید. پس برای اینکه خُلف وعده نکرده باشید، این شما و این بهارنامۀ ترجمان در سال ۱۳۹۸. ]]> ویژه‌نامه‌های ترجمان علم‌وفلسفه Fri, 22 Mar 2019 08:17:11 GMT http://tarjomaan.com/report/9317/ گزیده‌های علم در سال ۱۳۹۷ http://tarjomaan.com/report/9321/ معلوم نیست چرا ما آدم‌ها، برای عمل به برنامه‌هایمان، دوست داریم از ابتدای هفته، ماه، یا سال دست به کار شویم. انگار، با شروع سال نو، می‌شود دست‌ها را به هم بزنیم، گردوخاک سال گذشته را بتکانیم و بعد هم با سرخوشیِ بیشتری به‌سراغ اهدافمان برویم. در این صورت، حتماً «خواندن» را هم جزو برنامه‌های سال آینده‌تان گذاشته‌اید. پس برای اینکه خُلف وعده نکرده باشید، این شما و این بهارنامۀ ترجمان در سال ۱۳۹۸. ]]> ویژه‌نامه‌های ترجمان علم‌وفلسفه Fri, 22 Mar 2019 08:16:49 GMT http://tarjomaan.com/report/9321/ تکنولوژی چگونه تصور انسان از خودش را تغییر داد؟ http://tarjomaan.com/interview/9341/ سال‌هاست که پیتر گالیسون همزمان مشغول فلسفه و فیلم و فیزیک است و به تکنولوژی نیز فکر می‌کند. گالیسون می‌گوید تا وقتی چیزی را در فیلم نبینم، نمی‌توانم درباره‌اش فلسفه‌ورزی کنم. پس وقتی دربارۀ تاریخ تکنولوژی حرف می‌زند، نباید توقع داشته باشیم کلمات عجیب‌وغریب فلسفی از او بشنویم. او به‌دنبال اتفاقات جزئی و ملموسی است که در ابتدای قرن بیستم رخ داد و تکلیف انسان را با تکنولوژی و خودش معلوم کرد: از مأموران سانسور روسی گرفته، تا ضدهوایی ارتش انگلستان. ]]> پیتر گالیسون علم‌وفلسفه Sun, 17 Mar 2019 03:42:51 GMT http://tarjomaan.com/interview/9341/ مرگ حقیقت؛ آیا پراگماتیسم به شکاکیت می‌رسد؟ http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9335/ همیشه دعوا بوده که آیا پراگماتیسم ربطی به حقیقت دارد یا نه. فیلسوفان بسیاری بی‌تعارف می‌گویند هیچ ربطی ندارد. مثلاً راسل می‌گفت اگر پراگماتیسم درست باشد، تعیین‌کنندۀ نهاییِ مباحثِ متافیزیکی توپ و خودروهای زرهی خواهد بود. این یعنی پراگماتیسم اصلاً فلسفه نیست، یا صریح‌تر بگوییم: شکاکیت و سفسطه است. اما دیو مایر ادعای بزرگی دارد. او می‌گوید می‌توان خوانشی از پراگماتیسم داشت که هیچ واقع‌گرایی‌ای بدون آن کامل نیست. ]]> دیو مایر علم‌وفلسفه Sun, 10 Mar 2019 04:25:17 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9335/ همبرگر افسردگی http://tarjomaan.com/neveshtar/9329/ رولان بارت در سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۶ مجموعه‌ای از یادداشت‌های کوتاه دربارۀ ابعاد گوناگون زندگی روزمره می‌نوشت که بعدها با نام «اسطوره‌شناسی‌ها» به شهرت رسید. در این نوشته‌ها او از پودر ماشین لباس‌شویی تا برج ایفل یا اسباب‌بازی‌های رایج آن روز را به شیوه‌ای بسیار استادانه تجزیه و تحلیل می‌کرد. مگان اوگبلین در ستون ماهانۀ جدیدش با الهام از اسطوره‌شناسی‌های بارتی سراغ موضوعات زندگی امروز ما رفته است. اولین نوشتۀ او دربارۀ «گوشت قلابی» است. ]]> مگان اوگبلین علم‌وفلسفه Wed, 06 Mar 2019 03:55:11 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9329/ پرونده: همیشه کسی مقصر است http://tarjomaan.com/report/9328/ رفتارهای عجیب آدم‌ها را نمی‌شود شمرد. یک موردش همین میل به سرزنش دیگران: «چرا حواست به فرزندت نبود؟»، «چرا، قبل از انتخاب، درست مشورت نکردی؟»، «چرا گذاشتی دزدها فرار کنند؟». بله، این سؤال‌ها منتظر پاسخ نیستند. ما دائماً دربارۀ دیگران قضاوت می‌کنیم و حتی توقع نتیجۀ مشخصی از آن نداریم: گاهی پشیمان‌کردن دیگران، یک‌بار دشمنی، دفعۀ دیگر لجبازی. شاید هم می‌خواهیم بگوییم سرنوشت همه‌چیز در دست ماست و هیچ‌وقت مرتکب چنین اشتباهاتی نمی‌شویم. واقعاً ریشۀ این‌همه سرزنش پایان‌ناپذیر در کجاست؟ ]]> ویژه‌نامه‌های ترجمان علم‌وفلسفه Fri, 01 Mar 2019 05:18:48 GMT http://tarjomaan.com/report/9328/