ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه http://tarjomaan.com/philosophy_and_science Mon, 17 Jun 2019 07:33:58 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://tarjomaan.com/skins/default/fa/fa_default_normal03_28oct_02/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان http://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Mon, 17 Jun 2019 07:33:58 GMT علم‌وفلسفه 60 هراری در سیلیکون ولی: پیشگوی فاجعه به دیدار غول‌های فناوری می‌رود http://tarjomaan.com/neveshtar/9417/ تصور کنید سال‌ها مطالعه و تحقیق کرده‌اید تا به دیگران دربارۀ خطرات مهلک یک پروژه هشدار بدهید، بعد دست‌اندرکاران اصلی آن پروژه با شور و شوق شما را به محل کارشان دعوت کنند و از شما بخواهند برایشان صحبت کنید. چگونه این برخورد را تحلیل می‌کنید؟ این موقعیت دشواری است که برای یووال نوآ هراری در برابر نخبگان سیلیکون‌ولی رخ داده است. این گزارش شرح سفر چند روزۀ هراری به سیلیکون‌ولی در پاییز سال گذشته است. ]]> نلی بولز علم‌وفلسفه Mon, 03 Jun 2019 04:29:25 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9417/ آیا «دنیای سوفی» فلسفه را به ابتذال می‌کشاند؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/9408/ این روزها، همه دوست دارند فلسفه را عامه‌پسند و ساده‌فهم کنند. یکسری به‌دنبال بازی فکری‌اند، و عده‌ای هم می‌خواهند زخم‌های روحی‌شان را با آن تسکین بدهند. اما هیچ‌چیز فیلسوفان کلاسیک را به این اندازه عصبانی نمی‌کند. آن‌ها می‌گویند فلسفه به شما احساس زیرکی و نشاط نمی‌دهد، بلکه کاری می‌کند فکر کنید احمق‌تر شده‌اید: با فلسفه‌ورزیدن کشف می‌کنید که حتی امور بسیار ابتدایی را نیز نمی‌دانید. اگر مواجهه‌تان با مسائل فلسفی طوری نباشد که خواب را از چشمتان بدزدد، پس آن‌ها را فقط به سخره گرفته‌اید و بس. ]]> اگنس کالارد علم‌وفلسفه Sat, 25 May 2019 05:55:41 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9408/ فلسفه باشگاه مشت‌زنی است http://tarjomaan.com/neveshtar/9402/ تاحالا دعوا کرده‌اید؟ آن‌قدر که زیر مشت‌ولگد کسی کشته شوید؟ لابد نه، چون زنده‌اید و دارید این متن را می‌خوانید. دعوای فلسفی چه؟ در مناظره‌ای فلسفی طوری شکست خورده‌اید که تلخیِ شکست را زیر زبانتان حس کنید؟ اگر این شکست را نچشیده‌اید، بد به حالتان. چون، در این صورت، اصلاً نمی‌دانید فلسفه چیست. سقراط می‌گفت فلسفه مشق مرگ است. اما اگر در گفت‌وگویی فلسفی آنچنان ببازید که چیزی برای گفتن نداشته باشید، آن وقت اعتراف می‌کنید که فلسفه نه مشق مرگ، که خودِ مرگ است. ]]> اگنس کالارد علم‌وفلسفه Sun, 19 May 2019 04:47:34 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9402/ سایمون کریچلی: اگر از گذشته فرار کنید، در آینده نابود می‌شوید http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9400/ به نظر ارسطو، داستان «ادیپ‌شاه» بهترین تراژدیِ تاریخ است. در این نمایشنامه، دست سرنوشت ادیپ را محکوم کرده تا پدرش را بکشد و با مادر خود ازدواج کند. ادیپ این تقدیر شوم را از پیرمردی غیب‌گو می‌شنود و ازآن‌پس شبانه‌روز به فکر فرار از این لکۀ ننگ می‌افتد. اما دست‌آخر اتفاقی می‌افتد که نباید. در نگاه اول و طبق تصوری که از تراژدی داریم، به نظر می‌رسد ادیپ قهرمانی است که بازیچۀ خیمه‌شب‌بازیِ تقدیر است. اما سایمون کریچلی در کتاب جدیدش می‌گوید اتفاقاً آزادی و اختیار خود قهرمانِ داستان است که او را دچار مصیبت می‌کند. ]]> سایمون کریچلی علم‌وفلسفه Wed, 15 May 2019 04:37:18 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9400/ پلیس احساسات http://tarjomaan.com/neveshtar/9389/ چه کسی روی آن را دارد تا به کلِ بشریت بگوید باید چه احساسی داشته یا نداشته باشند؟ بله، فلاسفه. آنها از زمان رواقیون در حال قانون‌گذاری برای زندگی احساسی بوده‌اند. کافی است احساسی در دلتان به وجود بیاید تا سروکلۀ فیلسوفی پیدا شود و مچتان را بگیرد. یکی می‌گوید «خشمگین» نباش، دیگری «همدلی»تان را احمقانه می‌داند و بسیاری هم می‌گویند «پشیمانی» اصلاً به درد نمی‌خورد. اما این‌بار نوبت اگنس کالارد استاد دانشگاه شیکاگوست. او می‌گوید هریک از این احساسات نهایتاً نشانه‌ای از سلامتی‌اند، اما تنها یک احساس است که هیچ منفعتی ندارد: «نفرت». ]]> اگنس کالارد علم‌وفلسفه Sat, 11 May 2019 04:30:47 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9389/ کیرکگور به‌خاطر فلسفه‌اش از نامزد خود جدا شد http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9388/ ویتگنشتاین زمانی گفته بود «کیرکگور با اختلاف عمیق‌ترین متفکر قرن نوزدهم است. او قدیس بود». عمیق‌بودن وظیفۀ فیلسوف است، اما «قدیس»بودن چطور؟ منظور ویتگنشتاین بی‌ربط به ماجرای عاشقی کیرکگور نیست: چهار سال پس از آن لحظه‌ای که سورنِ جوان فهمید عاشق رگینه اولسن شده است، تصمیم گرفت از او جدا شود، گرچه همچنان دلبستۀ عشقِ او بود. کلر کارلایل در کتاب جدیدش توضیح می‌دهد قربانی‌کردن عشق رگینه چگونه سرمشق دین‌داری و فلسفۀ کیرکگور شده بود. ]]> ری مانک علم‌وفلسفه Mon, 06 May 2019 04:10:37 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9388/ مرگ با تشریفات پزشکی: آنچه پزشکی دربارهٔ مردن نمی‌داند http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9376/ روزهای واپسین عمرِ سالمندان و بیماران لاعلاج اغلب در آسایشگاه‌ها و بخش مراقبت‌های ویژهٔ بیمارستان‌ها می‌گذرد. پزشکان در این اوضاع درمان‌هایی را پیش می‌برند که مغزهایمان را گیج و منگ می‌کنند و شیرهٔ بدن‌هایمان را می‌کشند تا مگر شانس نصفه‌ونیمه‌ای برای زنده‌ماندن به ما بدهند؛ و در آخر افسوس می‌خوریم که همان اتفاقی افتاد که نباید. پزشکی مدرن به چیزی جز درمان فکر نمی‌کند، اما مرگ درمان ندارد. آتول گاواندی، جراح و نویسندهٔ آمریکایی، در پی این است تا ریشهٔ ناتوانی پزشکی مدرن در مواجهه با مرگ را بیابد و راه‌هایی را به بیماران و پزشکان پیشنهاد دهد که چگونه نگاهی تازه به وظیفهٔ پزشکی داشته باشند و روزهای واپسین را بگذرانند. ]]> آتول گاواندی علم‌وفلسفه Tue, 23 Apr 2019 03:55:36 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9376/ وقت خداحافظی با حشرات است http://tarjomaan.com/neveshtar/9366/ «کسی نیست دربارهٔ حشرات با او حرف بزنم، و به همین خاطر دارم دق می‌کنم». این حرف را داروین در زمانی زد که کسی آنچنان به حشرات اهمیت نمی‌داد. صحبت دربارهٔ حشرات و نقش مهم آن‌ها در حفظ زندگی جانداران کرهٔ زمین چند سالی است بر سر زبان‌ها افتاده. اما اواخر ۲۰۱۷، پژوهشی در آلمان انجام شد که می‌گفت، طی سی سال اخیر، جمعیت گونه‌های بسیاری از حشرات هشتاد درصد کاهش یافته است. گویا وقتش است کمی برای آن‌ها نگران شویم. ]]> اد یانگ علم‌وفلسفه Tue, 16 Apr 2019 04:02:41 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9366/ حرف‌های فیلسوف فرانسوی را بشنو، ولی به آن‌ها عمل نکن http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9364/ یکی از مهم‌ترین دوران‌هایی که دیدرو از سر گذراند، ایام مشورت‌دادن به ملکۀ روسیه بود. به‌رغم توصیه‌های گاه‌وبی‌گاه دیدرو، و محبت کاترین کبیر به او، هیچ‌کدام از آن مشورت‌ها عملی نمی‌شد. کاترین به او نوشت: «نتیجۀ اصول والای شما کتاب‌هایی خوب است و اقداماتی بد». در چشم ملکه، خیالات روشنفکرانۀ او به‌هیچ‌وجه با واقعیت نمی‌ساخت و نتایج شومی به بار می‌آورد، مثل عصر وحشت که پس از انقلاب فرانسه رخ داد. اگر حق با ملکۀ روس باشد، پس چرا امروز باید به دیدرو اهمیت بدهیم؟ ]]> جان گری علم‌وفلسفه Sun, 14 Apr 2019 03:52:31 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9364/ پرونده: آینشتاین چطور سلبریتی شد؟ http://tarjomaan.com/report/9365/ دو روز پیش، دانشمندان به‌کمک شبکه‌ای از هشت رادیوتلسکوپ عکسی را منتشر کردند که احتمالاً برای همیشه در تاریخ بماند: تصویر یک سیاه‌چاله، چیزی که حدود صدسال پیش با نظریۀ نسبیت عام توسط آلبرت آینشتاین پیش‌بینی شد و اهمیت پیدا کرد. این روزها، البته مثل همیشه، نام آلبرت آینشتاین با روایت‌هایی رازآمیز دربارۀ نبوغ او دهان به دهان می‌چرخد، به‌طوری که انگار این نابغه از دنیایی دیگر آمده باشد. در این پرونده، چند نوشتۀ کوتاه از سرگذشت شهرت او را می‌خوانیم. ]]> ویژه‌نامه‌های ترجمان علم‌وفلسفه Fri, 12 Apr 2019 05:22:27 GMT http://tarjomaan.com/report/9365/