ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه http://tarjomaan.com/philosophy_and_science Sat, 24 Oct 2020 00:49:03 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://tarjomaan.com/skins/default/fa/fa_default_normal03_28oct_02/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان http://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Sat, 24 Oct 2020 00:49:03 GMT علم‌وفلسفه 60 ناگهان دردهایم آرام گرفت، از بدنم جدا شدم و پرواز کردم http://tarjomaan.com/neveshtar/9932/ مرگ سرزمینی است که تا به حال هیچ‌یک از مسافرانش بازنگشته‌اند تا چیزی از آنجا برایمان تعریف کنند. اما آدم‌های زیادی هستند که از دیوارهای این سرزمین سرک کشیده‌اند و آنچه دیده‌اند را شرح داده‌اند. بسیاری از آن‌ها توصیف مشابهی از تجربه‌شان دارند: احساس کرده‌اند در تونلی هستند که انتهای آن روشن و نورانی است، در هوا معلق‌اند، از بدنشان جدا شده‌اند و آرامش و لذتی عمیق وجودشان را پر کرده است. یک عصب‌شناس کوشیده است این تجربه را با زیست‌شناسی توضیح دهد. ]]> کریستوف کخ علم‌وفلسفه Wed, 21 Oct 2020 05:05:14 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9932/ رسیدن به خوشبختی به‌سبک استاد بدبینی http://tarjomaan.com/neveshtar/9928/ پس از آنکه پدر آرتور شوپنهاور خودکشی کرد، مادرش تصمیم به مهاجرت گرفت. چندی بعد که آرتور تصمیم گرفت هامبورگ را ترک کند، مادرش موافقت کرد، اما شرطی گذاشت: اینکه فکرِ آمدن به خانۀ او را از سرش بیرون کند و بی‌پرده به او گفت: «خیلی آزاردهنده‌ای». او نچسب و بدقلق بود، چون زندگی را سیاه و رنج‌آلود می‌دید. در نظر او، «زندگی‌کردن کسب‌وکاری بود که دخلش به خرجش نمی‌ارزید». اما آیا آموزه‌های شوپنهاور سراسر بدبینی است؟ دیوید باتروودز توضیح می‌دهد که چگونه می‌توان سراغ «خوشبختیِ نیمه‌رضایت‌بخشی» را در اندیشه‌های او گرفت. ]]> دیوید باتروودز علم‌وفلسفه Mon, 19 Oct 2020 04:46:27 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9928/ ستایش راسل از بطالت حالا بیش از همیشه به دردمان می‌خورد http://tarjomaan.com/neveshtar/9918/ در ستایش بطالت، یکی از رساله‌های مشهور برتراند راسل است که در اوج رکود بزرگ نوشته شد. در آن دوران، کسب‌و‌کارهای فراوانی از میان رفته بود و هر روز بر تعداد بیکاران افزوده می‌شد. اما مشکل فقط فقر نبود، آدمی که کار نداشت، گویی مهم‌ترین عنصر معنابخشی به زندگی‌اش را از دست می‌داد. راسل می‌گفت تا وقتی چنین باشد، معنای فراغت را درک نخواهیم کرد. حالا که جهان دوباره در آستانۀ بحران اقتصادی بزرگی قرار گرفته، ایده‌های راسل دوباره موضوعیت پیدا کرده‌اند. ]]> مکس هی‌وارد علم‌وفلسفه Tue, 06 Oct 2020 04:57:42 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9918/ ارسطو طرفدار برده‌داری و نابرابری بود، آیا باید او را کنار بگذاریم؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/9912/ آیا می‌توانیم با دیگران اختلاف‌نظر داشته باشیم، بدون آنکه با آن‌ها خصومت بورزیم؟ معمولاً وقتی موضوع اختلاف ‌چندان حیاتی نباشد، ایستادن در موضعِ «بی‌طرفی» آسان‌ است، اما اگر بحث از برده‌داری، تبعیض جنیستی یا نژادپرستی در میان باشد چطور؟ آنجا هم می‌توانیم صرفاً بحث علمی کنیم و نظر مخالف را محترم بدانیم؟ اگنس کالارد، این چالش را در مواجهه با ارسطو پیدا کرد، فیلسوفی که نه‌تنها زنان را پست می‌شمرد، که مدافع برده‌داری نیز بود. اما در نهایت، راهی پیدا کرد. ]]> اگنس کالارد علم‌وفلسفه Tue, 29 Sep 2020 05:01:53 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9912/ عدم‌قطعیت تنها چیز قطعی در «سیستم‌های پیچیده» است http://tarjomaan.com/neveshtar/9908/ جوامع انسانی وقتی با بحران‌های بی‌سابقه روبه‌رو می‌شوند، چه می‌کنند؟ همه‌گیری کووید-۱۹ را در نظر بگیرید: دولت‌ها ابتدا دست به قرنطینۀ سراسری زدند. اما این تصمیم زنجیرۀ هراسناکی از آسیب‌های اقتصادی، اجتماعی و روانی به وجود آورد، پس مجبور شدند با سیاست‌های ثانویه‌ای مثل بسته‌های حمایتی از فروپاشی اقتصاد جلوگیری کنند. این کار به‌خودی خود موانع تازه‌ای پیش پای دولت‌ها گذاشت و این سلسله همین‌طور ادامه دارد. نظریۀ «پیچیدگی» می‌گوید برای بیرون آمدن از این چرخۀ معیوب باید نگاه‌مان به سیستم‌های اجتماعی را تغییر دهیم. ]]> جسیکا فلک و ملانی میچل علم‌وفلسفه Sun, 27 Sep 2020 04:46:17 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9908/ چه ایرادی دارد که به نظریۀ جهان‌های موازی معتقد باشیم؟ http://tarjomaan.com/neveshtar/9903/ چه چیز معرفت علمی را از شبه‌علم، جادو یا خرافات بی‌پایه متمایز می‌کند؟ دهه‌ها پیش کارل پوپر، فیلسوف اتریشی، «ابطال‌پذیری» را مبنای این تفاوت دانست. او می‌گفت علم چیزی است که بتوان آن را به محکِ آزمایش گذاشت. اما حالا می‌دانیم که معیارِ ابطال‌ناپذیری کاستی‌های جبران‌ناپذیری دارد و برخی از بهترین نظریه‌های علمی عملاً آزمون‌پذیر نیستند. اما آیا می‌توان به این بهانه، راحت گفت که فرقی میان علم و اسطوره و خرافه نیست؟ جیم بگات با بررسی نظریۀ جهان‌های موازی می‌کوشد راه‌حلی ارائه دهد. ]]> جیم بگات علم‌وفلسفه Mon, 21 Sep 2020 05:47:32 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9903/ باورهای اشتباه ما به کسی مربوط نیست؟ http://tarjomaan.com/report/9880/ «آیا نظر هر کسی محترم است؟» حتی آن‌هایی که باورهایشان را دلبخواهی پذیرفته‌اند و برایش به‌دنبال هیچ استدلال موجهی نگشته‌اند؟ برخی می‌گویند اینکه «هر کسی حق دارد نظری داشته باشد و آن را اظهار کند» معنایش این است که هر نظری محترم است. اما گروهی دیگرمعتقدند، باورهای ما بی‌چون‌وچرا محترم نیستند و احترام شرط و شروطی دارد. چگونه می‌شود به نتیجۀ قانع‌کننده‌ای رسید؟ ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Fri, 04 Sep 2020 04:46:26 GMT http://tarjomaan.com/report/9880/ مغزِ عاشق http://tarjomaan.com/neveshtar/9878/ هلن فیشر، احتمالاً بیش از هر انسان‌شناس زیستیِ دیگری، تصور ما را دربارۀ خودمان عوض کرده است. او عمیق‌ترین و انتزاعی‌ترین احساساتمان را با هورمون‌ها و عصب‌هایمان پیوند زده و دم به دم، یادآوری کرده که انسان‌ها، قبل از هر چیز دیگر، موجوداتی زیستی هستند. تحقیقات او دربارۀ عشق که به کمک علوم عصب‌شناختی انجام شده است، بر نیازِ وجودی ما انسان‌ها به تشکیلِ پیوندهای احساسیِ دونفره و عمیقی تأکید دارد که لازمۀ تداوم نسل بشر بوده است. ]]> کوین برگر علم‌وفلسفه Wed, 26 Aug 2020 04:33:33 GMT http://tarjomaan.com/neveshtar/9878/ چطور چیزی همه‌گیر می‌شود؟ http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9875/ به لطف شبکه‌های اجتماعی، بیشتر ما تجربه‌های دستِ اولی داریم از اینکه چطور ناگهان چیزی فراگیر می‌شود. یک توییت، یک کلیپ، یا موضوعی جدید در عرض چند ساعت کلِ فضا را پر می‌کند و همه دربارۀ آن حرف می‌زنند. حالا که چندماه از همه‌گیری کرونا گذشته است، منطقِ سرایت در بیماری‌ها نیز موضوع بحث‌های همگانی شده است. کتابی جدید می‌خواهد توضیح بدهد که چطور این موج‌های فراگیری در جوامع انسانی ظاهر و سپس ناپدید می‌شوند. ]]> مارک هونیگزبام علم‌وفلسفه Sun, 23 Aug 2020 04:37:23 GMT http://tarjomaan.com/barresi_ketab/9875/ بندبازی روی لحظه‌های زمان http://tarjomaan.com/report/9799/ خطی صاف و مستقیم که از ازل آغاز می‌شود و به‌سوی ابد می‌رود، یا شاید هم دایره‌ای که آینده‌اش همان گذشته‌اش است و ما در چرخشی بی‌پایان گیر افتاده‌ایم. واقعاً زمان چیست؟ گاهی یک دقیقه به‌اندازۀ صد سال می‌گذرد، و گاهی یک سال در چشم‌برهم‌زدنی تمام می‌شود. آن‌قدر ذهنی است که بدون کمک ساعت‌ها گمش می‌کنیم و آن‌قدر عینی است که می‌شود آن را بفروشیم و بابتش پول بگیریم. آیا بالأخره می‌فهمیم زمان چیست و چه نسبتی با ما دارد؟ ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Fri, 10 Jul 2020 06:04:30 GMT http://tarjomaan.com/report/9799/