علی کوچکی
نمایش خبر در روز :  
ماه :  
سال :  
نوع مطلب :  
بخش :  
۱۲
تصویرساز: اریک یوهانسن.
۱۳ شهريور ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۱۹

خداناباور‌ها ارزش‌هایشان را از کجا می‌آورند؟

ریچارد داوکینز، استیون پینکر، سم هریس، دنیل دنت و چند نفر دیگر از همفکرانشان که معمولاً آن‌ها را «خداناباوران نو» می‌خوانند، این روزها جار و جنجال زیادی دارند. خداناباوران نو معتقدند ریشۀ همۀ خشونت‌ها و تعصبات بشری افکار دینی است و مبارزه با دین، نه‌تنها تلاشی علمی بلکه رسالتی اخلاقی است. اما جان گری،...

 
رنه ژیرار: متفکر ژرفاهای تیرۀ بشر
۵ شهريور ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۱۶

رنه ژیرار: متفکر ژرفاهای تیرۀ بشر

یک‌بار الاهی‌دانی ناامید از رنه ژیرار پرسید: برای لحظۀ رستاخیز چه باید کرد؟ نویسندۀ کم‌حرف و پرشور فرانسوی، پاسخ داد: «می‌توانیم از پرهیزگاری شخصی آغاز کنیم». این پاسخ، به شکلی نمادین، مسیر زندگی آرام و درعین‌حال پرآشوب ژیرار در تفکر را نشان می‌دهد. ژیرار دربارۀ بسیاری چیزها اندیشیده است، از لایه‌های ...

 
عکاس: رافائل گایارد.
۲۱ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۱۷

تاریخ‌فلسفه‌ای که اسم دکارت و کانت در نمایه‌اش هم پیدا نمی‌شود

اگر کسی بخواهد تاریخ‌فلسفۀ کوتاهی بنویسد، لابد فصل‌های دکارت و کانت مهم‌ترین بخش‌های کتاب او خواهد بود. اما ریموند گوس تاریخ‌فلسفه‌ای نوشته که اسم امثال دکارت و کانت حتی در نمایۀ کتابش هم پیدا نمی‌شود. او ایام جوانی‌اش در پرینستون همکار رورتی بوده، اما بعدتر به جرم سطحی‌نگریِ رورتی خیلی جسورانه با او ...

 
نسخۀ صوتی: زیست‌فناوری و هوش مصنوعی سلسله‌مراتب طبقاتی جدیدی ایجاد می‌کنند
۸ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۰۳

نسخۀ صوتی: زیست‌فناوری و هوش مصنوعی سلسله‌مراتب طبقاتی جدیدی ایجاد می‌کنند

زندگی انسان‌ها پیش از انقلاب کشاورزی زندگی‌ای بسیار برابرتر از امروز بود. اما آغاز کشاورزی و یکجانشینی نابرابری‌های هرچه بیشتری میان انسان‌ها به وجود آورد. رفته‌رفته نابرابری به چیزی طبیعی و بدیهی تبدیل شد، تا آنکه با آغاز انقلاب‌های دوران مدرن بار دیگر جوامع تلاش برای برابری را پی گرفتند. مدرنیته می‌گفت ...

 
نسخۀ صوتی: حسرت برای گذشته‌ای که هرگز نبوده
۲۵ تير ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۰۰

نسخۀ صوتی: حسرت برای گذشته‌ای که هرگز نبوده

نوستالژی حسرتی غم‌بار و توأمان لذت‌بخش برای گذشته است. در فرهنگ مدرن معمولاً نوستالژی را نکوهش می‌کنند و بازگشت به گذشته را نامطلوب یا نادرست می‌شمارند. اما گذشته‌گرایی این روزها دامان خود مدرنیته را نیز گرفته است. زیگمونت باومن در آخرین کتاب خود چهار دسته از نوستالژی‌های مدرن را برشمرده است: «بازگشت ...

 
عکاس: اریک فان درلیندن.
۲۹ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۰۴

انعام دادن تشکر است یا توهین؟

آدم‌های مؤدب و متشخص در توکیو هیچ‌گاه انعام نمی‌دهند. در نیویورک میزان تشخص افراد را می‌توانی از مقداری که انعام می‌دهند بفهمی. نگاه مثبت یا منفی به انعام در جوامع مختلف به مولفه‌های فرهنگی، اقتصادی و تاریخی متعددی بستگی دارد، اما به هر ترتیب شاید انسانی‌ترین بخش رستوران‌رَوی در دنیای امروز ما همین ...

 
عکاس: استیون بونس.
۶ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۴۷

مارکسی برای قرن بیست‌ویکم

در صد سال گذشته هیچ متفکری به اندازۀ مارکس دست‌مایۀ تفاسیر رنگارنگ نبوده است. مدت‌ها طول کشید تا اندیشه‌های او در دانشگاه‌ها جایی برای خود بیاید، اما بعد او قدم به قدم دانشگاه‌ها و فضای عمومی را فتح کرد، چه در مقام اندیشمندی بی‌بدیل، و چه به‌منزلۀ نمادی برای سازش‌ناپذیری. کشف دست‌نوشته‌های ۱۸۴۴ او نقطۀ ...

 
عکس: کریستوفر اندرسون.
۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۰۶:۴۲

انسان چیست؟ انبوهی از دیوانگی، با اندکی عقل

خیال کنید صبح از خواب بیدار شده‌اید و ناگهان همه‌چیز به بهترین شکلِ ممکن خود تبدیل شده؛ در عصر طلایی به سر می‌برید و حالا دیگر وقت خوشگذرانی است. اما چند روز که می‌گذرد، کسی بی‌مقدمه فریاد می‌کشد: «خب، حالا که چی؟». اینجاست که همه با پیدانکردن یک جواب قانع‌کننده جا می‌خورند، لذت آن چند روزِ شیرین به ...

 
تصویرساز: دام مک‌کنزی.
۲۸ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۱۱

مسیر تحقیقات علمی با وصله‌پینه‌ها جلو می‌رود

یک روش واحد برای دوختن کت‌وشلوار وجود ندارد. همانطور که یک روش واحد برای سرودن شعر هم وجود ندارد. تقریباً در تمام فعالیت‌های انسانی، هر کسی کار خود را به شیوۀ منحصربه‌فردی انجام می‌دهد که در اثر تجربه و تکرار آموخته است. پس چرا دربارۀ علم چنین نباشد؟ چرا در علم مسیر تحقیقات بسته به واقعیت‌ها و موقعیت‌ها ...

 
تصویرسازی: ورپیکسیز.
۱۶ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۰۷

هدیه‌ات غافلگیرم نکرد

هدیه‌گرفتن خوشایند است، مخصوصاً وقتی درباره‌اش خیال‌بافی می‌کنیم. چون در واقعیت، خیلی وقت‌ها هدیه‌ای که گرفته‌ایم چندان خوشحالمان نمی‌کند. یا با سلیقه‌مان جور نیست، یا احساس نیازی به آن نمی‌کنیم. ماجرا وقتی بدتر می‌شود که منت‌ها و انتظارات هدیه‌دهنده برای قدردانی را هم اضافه کنید. شاید اصلاً بهتر باشد ...

 
نسخۀ صوتی: نظر هر کسی محترم است؟ اصلاً و ابداً
۱۴ دی ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۵۶

نسخۀ صوتی: نظر هر کسی محترم است؟ اصلاً و ابداً

نزدیک به سه‌سال پیش، در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، یکی از گفت‌وگوهای به‌یادماندنیِ این سال‌ها بین یک استاد جامعه‌شناسی و چندتا از دانشجویان درگرفت. آن استاد جامعه‌شناسی در سخنرانی‌اش موسیقیِ یکی از خوانندگان فوق‌محبوب عامه‌پسند را که به تازگی فوت کرده بود، شدیداً به باد نقد گرفت. اما دانشجویانی ...

 
چرا به جنگ پیری می‌رویم؟
۱۱ دی ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۲۸

چرا به جنگ پیری می‌رویم؟

تا زمانی که کودکیم، آنچنان که باید، معنای پیرشدن را نمی‌فهمیم. پس از اینکه کمی پا به سن می‌گذاریم، رفته‌رفته، پیرشدن برایمان به کابوس تبدیل می‌شود. شاید این بدشگونی نه امری طبیعی، بلکه ساختۀ دست خودمان باشد. وقتی انواع رفاه اجتماعی را در جامعه منحصر می‌کنیم به دوران کودکی و جوانی، و عشق را به یک دهۀ ...

 
عکاس: پیتر پارکس.
۲ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۰۷

زیست‌فناوری و هوش مصنوعی سلسله‌مراتب طبقاتی جدیدی ایجاد می‌کنند

زندگی انسان‌ها پیش از انقلاب کشاورزی زندگی‌ای بسیار برابرتر از امروز بود. اما آغاز کشاورزی و یکجانشینی نابرابری‌های هرچه بیشتری میان انسان‌ها به وجود آورد. رفته‌رفته نابرابری به چیزی طبیعی و بدیهی تبدیل شد، تا آنکه با آغاز انقلاب‌های دوران مدرن بار دیگر جوامع تلاش برای برابری را پی گرفتند. مدرنیته می‌گفت ...

 
حقیقت برابر با واقعیت‌ها نیست
۲۴ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۱۶

حقیقت برابر با واقعیت‌ها نیست

کمتر پیش می‌آید که دغدغۀ حقیقت این‌چنین عمومی شود. اگرچه فیلسوفان بیش از هر طایفۀ دیگری به چیستیِ حقیقت اندیشیده‌اند، اما انگار نظریه‌پردازی‌های آن‌ها نیز گرهی از کلافِ امروز باز نمی‌کند. به نظر می‌رسد آنچه ما در این دورۀ «پساحقیقت» با آن مواجهیم، بی‌اعتبارشدنِ مراجعِ گویندۀ حقیقت است، نه از میان رفتنِ ...

 
اشکال «در لحظه زیستن» چیست؟
۱۵ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۵۰

اشکال «در لحظه زیستن» چیست؟

برای برخی هدف‌ها یک نقطۀ پایان متصور است. مثلاً قبول‌شدن در دانشگاه، یا خریدن یک خانه. اما دستۀ دومی از اهداف هم وجود دارند که ماهیتاً تمام‌نشدنی هستند. آن‌ها نه در نقطه‌ای از زندگی که در کلِ فرایند زندگی ما حضور دارند. مثلاً وقت‌گذراندن با خانواده یا دوستان. بسیاری از ما فکر می‌کنیم زندگی باید وقف ...

 
نظر هر کسی محترم است؟ اصلاً و ابداً
۱۱ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۳۹

نظر هر کسی محترم است؟ اصلاً و ابداً

نزدیک به سه‌سال پیش، در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، یکی از گفت‌وگوهای به‌یادماندنیِ این سال‌ها بین یک استاد جامعه‌شناسی و چندتا از دانشجویان درگرفت. آن استاد جامعه‌شناسی در سخنرانی‌اش موسیقیِ یکی از خوانندگان فوق‌محبوب عامه‌پسند را که به تازگی فوت کرده بود، شدیداً به باد نقد گرفت. اما دانشجویانی ...

 
موج‌سواری با کانت و سارتر
۱۰ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۳۰

موج‌سواری با کانت و سارتر

اخلاق پروتستانی که وبر آن را روحِ سرمایه‌داری می‌دانست، بسیار بر کارکردن تأکید می‌کرد. همکار مارکس و منتقد بزرگ سرمایه‌داری، فردریش انگلس نیز معتقد بود که آنچه میمون را به انسان تبدیل کرد، کار بود. دیگران نیز، از کانت تا سارتر، هر کدام به نوعی بر اهمیت و فضیلتِ کار صحه می‌گذاشتند. کارکردن به‌مثابۀ جوهر ...

 
ابداع سلبریتی: تاریخی متفاوت از عرصۀ عمومی مدرن
۲۰ شهريور ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۶

ابداع سلبریتی: تاریخی متفاوت از عرصۀ عمومی مدرن

کتاب جدید آنتونی لیلتی، مورخ فرانسوی، کاوشی عمیق برای یافتنِ ریشه‌های چیزی است که گاهی فکر می‌کنیم فقط مختص زمانۀ ماست: سلبریتی‌ها. لیلتی ما را به اروپای قرون ۱۸ و ۱۹ می‌برد، تا به تماشای هیاهوی آدم‌هایی بنشینیم که گاهی واقعاً بی‌دلیل، به کانون توجهات تبدیل شده بودند. بازار داغ شایعات، مدهای عجیب و ...

 
ابرثروتمندان چطور طبقۀ جدیدی از روشنفکران را خلق کردند؟
۳۱ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۵۹

ابرثروتمندان چطور طبقۀ جدیدی از روشنفکران را خلق کردند؟

اوایل قرن بیستم، روشنفکران نقش پیامبران آگاهی‌بخش را برای جامعه بازی می‌کردند، اما هرچه گذشت، این نقش آن‌قدر کم‌رنگ شد که تماماً به دست فراموشی سپرده شد. برخی این مصیبت را تقصیر دانشگاه و تخصص‌گرایی‌اش می‌اندازند. اما نویسندۀ کتاب «صنعت ایده‌ها» معتقد است این سرنوشت را ابرسرمایه‌دارانی رقم زده‌اند که ...

 
حسرت برای گذشته‌ای که هرگز نبوده
۲۱ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۳۷

حسرت برای گذشته‌ای که هرگز نبوده

نوستالژی حسرتی غم‌بار و توأمان لذت‌بخش برای گذشته است. در فرهنگ مدرن معمولاً نوستالژی را نکوهش می‌کنند و بازگشت به گذشته را نامطلوب یا نادرست می‌شمارند. اما گذشته‌گرایی این روزها دامان خود مدرنیته را نیز گرفته است. زیگمونت باومن در آخرین کتاب خود چهار دسته از نوستالژی‌های مدرن را برشمرده است: «بازگشت ...

 
۱۲