علی حاتمیان
نمایش خبر در روز :  
ماه :  
سال :  
نوع مطلب :  
بخش :  
۱۲۳
نسخهٔ صوتی: پرنفوذترین فیلسوف چینی که احتمالاً چیزی دربارۀ او نشنیده‌اید
۲۴ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۰۵

نسخهٔ صوتی: پرنفوذترین فیلسوف چینی که احتمالاً چیزی دربارۀ او نشنیده‌اید

آیا می‌توانیم با تک‌تک انسان‌ها دقیقاً همان‌طوری رفتار کنیم که با فرزند یا مادرمان رفتار می‌کنیم؟ کسانی که در فلسفۀ اخلاق معتقدند انسان باید همگان را به یک چشم بنگرد، گویا چنین انتظاری از ما دارند. اما منگ‌زی، حکیم باستانی چین، که از پیروان کنفوسیوس بود، معتقد بود مردم نمی‌توانند چنین قانون‌های دشواری ...

 
هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است
۲۴ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۰۲

هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است

هوش به چه کاری می‌آید؟ پاسخ این سؤال از افلاطون تا امروز این بوده است: سلطه. در این تفکر همواره سلسله‌مراتبی ناگسستنی از نظر هوشی میان انسان‌ها برقرار بوده است. باهوش‌ترین‌ها، از نظر طبیعی، حق یا حتی وظیفه داشته‌اند که بر دیگران فرمان برانند، آن‌ها را به بیگاری بکشند، قتل ‌عام کنند، یا فقیر و مطیع خود ...

 
نمایی از فیلم «ممنتو»
۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۲۷

نسخهٔ صوتی: هفت فیلسوف از فیلم‌های محبوبشان می‌نویسند

این روزها آمدنِ نام فیلم‌ها در کتاب‌های فلسفی نامعمول نیست. سینما به مادۀ خام پرقدرتی برای طرح بسیاری از مسائل فلسفی تبدیل شده است. البته در این زمینه فیلسوفان جنجالی‌ای مثل اسلاوی ژیژک شناخته‌شده‌تر از بقیه‌اند. در این گزارش، ژیژک و شش فیلسوف دیگر، در یادداشت‌هایی کوتاه فیلم‌هایی را معرفی کرده‌اند ...

 
فرهنگ مثبت‌اندیشی ما را به بردگانی خسته تبدیل کرده است
۲۶ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۳۵

فرهنگ مثبت‌اندیشی ما را به بردگانی خسته تبدیل کرده است

ما در زمانه‌ای از خستگی و فرسودگی زندگی می‌کنیم که با اجبار مداوم به انجام‌دادن ایجاد شده است. این یکی از مضامین اصلی کتاب «جامعۀ فرسوده» نوشتۀ فیلسوف آلمانی، «بیونگ چول هان» است. هان استاد دانشگاه هنر برلین و یکی از فیلسوفانی است که آثارش با اقبال گسترده‌ای مواجه شده است. انتشار «جامعۀ فرسوده» او رابه ...

 
آیندگان ما را به‌سبب کدام خطای اخلاقی ملامت خواهند کرد؟
۱۳ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۴۳

آیندگان ما را به‌سبب کدام خطای اخلاقی ملامت خواهند کرد؟

چشمانتان را ببندید و سوار بر ماشین زمان به سال ۲۱۱۵ سفر کنید. چه می‌بینید؟ قطعاً تغییرات تکنولوژیکِ بسیاری را در ذهنتان مجسم می‌کنید: از ماشین‌های پرنده گرفته تا گوشی‌های هوشمندی که صفحۀ نمایش آن‌ها پوست بدن انسان است. اما آیا به همین سادگی که تغییرات تکنولوژیک را مجسم می‌کنید می‌توانید پیش‌بینی کنید ...

 
قحطیِ جهانی مسئله‌ای سیاسی است نه اقتصادی
۹ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۰۸

قحطیِ جهانی مسئله‌ای سیاسی است نه اقتصادی

مطابق اجماعِ متخصصان توسعه، سال‌های ابتدایی قرن بیست‌ویکم را می‌توان پایان فقر شدید دانست. اما دیوید ریف در کتاب «مواخذۀ گرسنگی: غذا، عدالت و پول در قرن بیست‌ویکم‌»، نشان می‌دهد که آنچه این اجماع می‌گوید، صرفاً رویکردی ایدئولوژیک به مسائل است که علل فقر را ساده‌سازی می‌کند. جان گری، فیلسوف سیاسیِ انگلیسی،...

 
ارزش کالای‌ تجملی فراتر از کاربرد آن‌ است
۲ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۱۴

ارزش کالای‌ تجملی فراتر از کاربرد آن‌ است

روان‌شناسی و تحلیل سیاسیِ کالاهای لوکس و بی‌فایده، صرفاً بر امیال میلیونرها متمرکز نیست؛ چراکه همۀ افراد، اشتیاقی عجیب برای خرید کالاهای تجملی دارند. پُل بلوم، استاد روانشناسی و علوم‌شناختی دانشگاه ییل معتقد است فریبندگیِ چنین کالاهایی به کاربرد، زیبایی یا منزلت اجتماعی محدود نیست؛ بلکه بخشی از جذابیتشان ...

 
امروز آزادیِ تفکر چه معنایی دارد؟
۲۹ دی ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۱۱

امروز آزادیِ تفکر چه معنایی دارد؟

نمی‌توان به‌سادگی به آزادی تفکر دست یافت. آزادی تفکر نیازمند دانش تاریخی موشکافی است که به ما نشان دهد چارچوب‌های تفکرمان چطور و چگونه شکل گرفته‌اند و تا کجا اندیشه‌های ما را زیر نفوذ خود می‌گیرند. سانتاگو زابالا، فیلسوف جنجالی معاصر، برای توضیحِ آزادی تفکر سراغ سه شخصیت فرهنگی تازه‌درگذشته رفته است:...

 
پرنفوذترین فیلسوف چینی که احتمالاً چیزی دربارۀ او نشنیده‌اید
۲۷ دی ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۳۴

پرنفوذترین فیلسوف چینی که احتمالاً چیزی دربارۀ او نشنیده‌اید

آیا می‌توانیم با تک‌تک انسان‌ها دقیقاً همان‌طوری رفتار کنیم که با فرزند یا مادرمان رفتار می‌کنیم؟ کسانی که در فلسفۀ اخلاق معتقدند انسان باید همگان را به یک چشم بنگرد، گویا چنین انتظاری از ما دارند. اما منگ‌زی، حکیم باستانی چین، که از پیروان کنفوسیوس بود، معتقد بود مردم نمی‌توانند چنین قانون‌های دشواری ...

 
کارل مارکس و فردریش انگلس. منبع: گتی‌ایمیجز
۲۸ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۲۳

رؤیای ازدست‌رفتۀ پیامبر

وقتی زندگی‌نامه‌هایی اختصاصی دربارۀ همسر یا دختر مارکس نیز به انتشار رسیده، دیگر نوشتنِ زندگی‌نامۀ جدیدی برای مارکس چه اهمیتی دارد؟ اما گرث استدمن، مورخ مشهور چپ‌گرا و نویسندۀ این زندگی‌نامه، معتقد است ما هنوز چهرۀ مارکس را، چنان‌که بوده است، نمی‌شناسیم: انقلابیِ خیال‌پردازِ شکست‌خورده‌ای، که هروقت ...

 
وقتی که فلسفه راهش را گم کرد
۹ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۳۶

وقتی که فلسفه راهش را گم کرد

در اواخر قرن نوزدهم، نهادینه‌سازی فلسفه آن را به قالب رشته‌ای علمی درآورد که فقط در دانشگاه می‌توانست به‌صورت جدی پی گرفته شود. این واقعیتْ به یکی از مهم‌ترین ناکامی‌های فلسفۀ معاصر تبدیل شده است. امروزه فیلسوفان به رایانه‌هایشان زنجیر شده‌اند و فلسفه به فعالیتی فنی بدل شده که تنها تفاوتش در این است ...

 
وقتی قانونْ دیگر معادل عدالت نیست
۳ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۰۹

وقتی قانونْ دیگر معادل عدالت نیست

وقتی گروه‌های مسلط دسته‌ای از مردم را «پست» می‌شمارند، تلاش می‌کنند که ثابت‌ کنند این مردم نمی‌توانند معقول و منطقی فکر کنند. بدین‌طریق فرادستان با گرفتن قوۀ فکر از فرودستان، موقعیتِ سرکوب را نهادینه می‌کنند. گایاتری اسپیواک، متفکر پرآوازۀ هندی، می‌گوید این شیوه‌ای از خشونتِ فکری است که باید با آن مبارزه ...

 
کاکاسیاه نمی‌تواند فیلسوف باشد
۲۶ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۵۵

کاکاسیاه نمی‌تواند فیلسوف باشد

جورج یانسی، فیلسوف سیاه‌پوست امریکایی، اواخر سال گذشته مقاله‌ای در نیویورک‌تایمز نوشت به نام «امریکای سفید عزیز». انتشار این مقاله، نقطۀ عطفی در زندگی او بود. صدها پیام، ایمیل و حتی نامۀ پُستیِ مملو از نفرت برایش فرستادند. نامه‌هایی که می‌گفتند باید مثلِ داعش سرت را ببرند، یا باید مثل حیوان تو را به ...

 
آموزش و پرورش باید تخریب‌کننده باشد
۳ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۵۰

آموزش و پرورش باید تخریب‌کننده باشد

وضع دانشگاه بد است. این را همه می‌دانند، اما کمتر کسی می‌تواند مانند هنری ژیرو، استاد برجستۀ تعلیم و تربیت، تبعات آن را نشان دهد. ژیرو می‌گوید ده‌ها سال است که دانشگاه‌ها مهم‌‌ترین نهاد انتقادگر در جوامع بوده‌اند، اما تجاری‌سازی بی‌محابای آن‌ها، اصلی‌ترین فایدۀ آن‌ها، یعنی توان انتقاد و اعتراض را از ...

 
نمایی از فیلم «ممنتو»
۲۷ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۲۷

هفت فیلسوف از فیلم‌های محبوبشان می‌نویسند

این روزها آمدنِ نام فیلم‌ها در کتاب‌های فلسفی نامعمول نیست. سینما به مادۀ خام پرقدرتی برای طرح بسیاری از مسائل فلسفی تبدیل شده است. البته در این زمینه فیلسوفان جنجالی‌ای مثل اسلاوی ژیژک شناخته‌شده‌تر از بقیه‌اند. در این گزارش، ژیژک و شش فیلسوف دیگر، در یادداشت‌هایی کوتاه فیلم‌هایی را معرفی کرده‌اند ...

 
نسخهٔ صوتی: «در ستایش فراغت»
۱۴ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۰:۵۷

نسخهٔ صوتی: «در ستایش فراغت»

ما در زمانه‌ای از خستگی و فرسودگی زندگی می‌کنیم که با اجبار مداوم به انجام‌دادن ایجاد شده است. این یکی از مضامین اصلی کتاب «جامعۀ فرسوده» نوشتۀ فیلسوف آلمانی، «بیونگ چول هان» است. هان استاد دانشگاه هنر برلین و یکی از فیلسوفانی است که آثارش با اقبال گسترده‌ای مواجه شده است. انتشار «جامعۀ فرسوده» او رابه ...

 
واژگان چگونه جهان ما را شکل می‌دهند؟
۲۸ تير ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۲۲

واژگان چگونه جهان ما را شکل می‌دهند؟

«زبان، بازیِ خانه‌سازی نیست که بگوییم واژگان منفرد را با یکدیگر تلفیق می‌کند و جملات، پارگراف‌ها، مقالات و کتاب‌ها را می‌سازد. زبان را تنها زمانی می‌توان فهمید که نقش قوام‌بخش آن را در زندگی بشر درک کرده باشیم.» چارلز تیلور، فیلسوف کانادایی، در آخرین اثر خویش، حیوان زبانمند، کماکان در پیِ نقدِ طبیعت‌گراییِ ...

 
در بی‌خبری‌ چه خبرهایی نهفته است؟
۲ تير ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۱۶

در بی‌خبری‌ چه خبرهایی نهفته است؟

تاکنون بسیاری از صداهای پیشروی جهان به نفع بایکوت اسرائیل موضع گرفته‌اند. در کتابِ «مسئلۀ تحریم‌ علیه اسرائیل» که انتشارات ورسو آن را منتشر کرده است، نظرات بسیاری از این متفکران گرد آمده است؛ چهره‌های سرشناسی چون نائومی کلاین، کن لوچ، ایلان پاپه و آنجلا دیویس. آنچه می‌خوانید بخشی از این کتاب به قلم ...

 
آیا احساسات و اخلاق قابل جمع هستند؟
۱۸ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۲۷

آیا احساسات و اخلاق قابل جمع هستند؟

برخی تصمیمات اخلاقی چنان ساده‌اند که در شناسایی منشا آن‌ها ناکام می‌مانیم البته برخی دیگر از این تصمیم‌ها چنان سخت و فرساینده‌‌اند که تقابل قدیمی احساس و عقل را پیش می‌کشند. روان‌شناسان اخلاق اخیراً از الگوهای تجربی برای روشن ساختن ساختار تفکر اخلاقی استفاده کرده‌اند. گفتگوی حاضر با جاشوا گرین، فیلسوف ...

 
رسالت اصلی فلسفه در خیابان نیست
۱۲ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۴۱

رسالت اصلی فلسفه در خیابان نیست

همۀ ما این بحث را شنیده‌ایم که فلسفه دانشی منزوی است و فیلسوفان، نشسته در برج عاجِ خویش، ارتباط خود را با علوم ریاضی، طبیعی و دغدغه‌های روزمرۀ بشری گسسته‌اند. هرچند دلایل چنین باوری دربارۀ فلسفه بسیار است، اما این ایده بخش عمده‌ای از تاریخ را نیز نادیده می‌گیرد. زیرا شواهد زیادی دردست داریم که از کمک‌های ...

 
۱۲۳