علی حاتمیان
نمایش خبر در روز :  
ماه :  
سال :  
نوع مطلب :  
بخش :  
۱۲۳۴
دانش‌آموزان از زنجیر مدرسه آزاد می‌شوند
۲۲ شهريور ۱۳۹۹ ساعت ۰۸:۲۳

دانش‌آموزان از زنجیر مدرسه آزاد می‌شوند

طی سیصد سال اخیر، آموزش رسمی تبدیل شده است به یادگیری زیر سقف، نشستن پشت میز، گوش‌دادن به معلمان، و عطشِ گرفتن نمرۀ بیست. ژان‌ژاک روسو می‌گفت این محدودیت‌های اجتماعی طینت دست‌نخوردۀ انسان‌ها را فاسد می‌کند. او برای آموزش کودکان به‌دنبال محیطی بود که آزادیِ تمام‌عیاری را برایشان رقم بزند و آن‌‌ها را ...

 
در ستایش گزین‌گویه‌ها
۱۷ تير ۱۳۹۹ ساعت ۰۹:۱۷

در ستایش گزین‌گویه‌ها

گاهی به نظر می‌رسد گزین‌گویه‌ها هیچ فایده‌ای برای تفکر جدی ندارند و فقط به درد صفحه‌های اینستاگرامی‌ای می‌خورند که با جمله‌های قصار لایک جمع می‌کنند. گزین‌گویه‌ها اغلب با ابهامی برطرف‌نشدنی دست به گریبانند و اگرچه عمیق و حکمت‌آمیز به نظر می‌رسند، اما در نهایت، انگار هیچکس نمی‌داند چه می‌خواهد بگویند....

 
نسخۀ صوتی: چرا از بچه‌پولدارها بدمان می‌آید؟
۲۹ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۰۹:۰۳

نسخۀ صوتی: چرا از بچه‌پولدارها بدمان می‌آید؟

چرا از بچه‌پول‌دارهای نازپرورده بدمان می‌آید؟ چرا حتی وقتی آرزوی پولدار شدن می‌کنیم، همیشه به خودمان وعده می‌دهیم که پولدارهایی خواهیم شد که شبیه این بچه‌پولدارها نخواهند بود؟ در مقابل، به همان اندازه که از پولدارها بدمان می‌آید، نگاه مثبتی هم به فرودستان داریم. یعنی آدم‌های فقیر را، حتی وقتی هیچ‌چیز ...

 
عکاس: جاش نیوفلد.
۲۴ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۶:۴۰

برای پشیمانیِ لحظۀ مرگ چه باید کرد؟

«ای کاش شبانه‌روز کار نمی‌کردم»، «ای کاش دوستانم را از دست نمی‌دادم»، «ای کاش آنطور که دوست داشتم زندگی می‌کردم». این‌ها و هزاران ای‌کاشِ دیگر لحظۀ مرگ به سراغ آدم‌ها می‌آیند. اما نه، شاید یک بیماری هم کافی باشد تا تلنگری بزند و قدری حسرت به جان افراد بیندازد و به آن‌ها بقبولاند که نباید ارزش زندگی ...

 
واحد حملۀ ویژه در حال ترک پایگاه، دهۀ ۱۹۴۰، ژاپن. نقاش: سِنتارو ایواتا.
۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۰۹:۲۲

فیلسوفی که خلبانان کامی‌کازه را تا پای مرگ همراهی می‌کرد

در آخرین مرحلۀ نبرد آمریکا و ژاپن در جنگ جهانی دوم، ژاپنی‌ها استراتژیِ نظامی عجیبی رو کردند: هواپیماهای نظامی را پر از سوخت و مواد منفجره می‌کردند، به سمت ناوهای جنگی آمریکایی به پرواز درمی‌آمدند و خودشان را به آن‌ها می‌کوبیدند. خلبانان این عملیات که به کامی‌کازه مشهور شده بود، در راه ژاپن خودشان را ...

 
عکاس: بن زنک.
۳ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۰۹:۲۰

علم درنهایت انسان‌ها را آزاد می‌داند یا مجبور؟

شما مجبورید این نوشته را بخوانید. می‌پرسید چرا؟ جری کوین، زیست‌شناس معاصر، می‌گوید چون کار دیگری نمی‌توانید بکنید: اینکه نشسته‌اید و این متن را می‌خوانید تصمیم خودتان نیست، بلکه محصول یکسری تغییرات در تکه‌ای گوشت، یعنی مغزِ شماست. برخی دانشمندان مثل کوین معتقدند ایدۀ «اختیار» ابداً علمی نیست و باید ...

 
تصویرساز: آندرا یوسینی.
۵ اسفند ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۳۹

آیا نشان‌دادن کارهای خوب را همیشه باید به حساب ریاکاری گذاشت؟

یکسری از کارهای خوب را نمی‌شود در پستوی خانه انجام داد. باید به‌ناچار در برابر چشم دیگران دست‌به‌کارشان شد. اینجاست که بلافاصله حمله‌ها شروع می‌شود: «ادای آدم‌خوب‌ها را درنیاور»، «بس است این‌همه تظاهر»، «فکر می‌کنی کسی این ریاکاری‌ها را باور می‌کند؟» و هزاران نیش و کنایۀ دیگر. از طرفی، همیشه پیدا می‌شوند ...

 
عکس: آی‌اِم.
۲۲ دی ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۵۴

در دنیای امروز لذت‌‌گرایی اخلاقی‌تر از مصرف‌گرایی است

خوشبختی چیست؟ هر کسی پاسخ خاص خودش را دارد. بعضی آن را در ثروت و قدرت می‌جویند و برخی می‌گویند تنها از مسیر زندگی اخلاقی است که می‌توان به آن رسید. در میان مکتب‌های فلسفی باستانی، جنجالی‌ترین پاسخ را اپیکور و پیروان او داشتند. پاسخی که در نگاه عموم مردم به لذت‌پرستی و خوش‌باشی معروف شده است، اما اگر ...

 
شفای بیمار فلج به‌دست عیسی(ع) در نزدیکی تالاب بیت‌حسدا. نقاش: کارل هنریک بلاخ.
۱۷ آذر ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۰۷

سکولاریسم در نهایت چیزی جز حاشیه‌نویسی بر کتاب مقدس نیست

سکولارها داستان عامه‌پسندی برای تعریف‌کردن دارند: از نظر آن‌ها با رواج ادیان ابراهیمی همۀ خوبی‌های جهانِ پاگانی از میان رفت و دنیای تیره‌ای از تحمیل عقاید، تعصب و خشونت دینی به وجود آمد. اما کتاب جدید تام هولاند، مورخ برجستۀ دوران باستان، چیز دیگری می‌گوید. هولاند نشان می‌دهد که اصلی‌ترین ارزش‌های انسان‌گرایی ...

 
بحران محیط زیست ادامۀ داستانی است که با برده‌داری و استعمار آغاز شد
۶ آذر ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۲۱

بحران محیط زیست ادامۀ داستانی است که با برده‌داری و استعمار آغاز شد

چه چیز باعث می‌شود رهبران جهان اهمیت چندانی برای بحران‌های محیط زیستی قائل نباشند؟ نائومی کلاین، روزنامه‌نگار مشهور کانادایی، در کتاب جدیدش می‌گوید برای فهمیدن این مسئله باید جهان‌بینی‌ای را بشناسیم که در پس این بی‌تفاوتی نهفته است. نگرشی که طبیعت و مردم را مادۀ خامی می‌داند که باید آن را استخراج کرد ...

 
چرا از بچه‌پولدارها بدمان می‌آید؟
۱۱ آبان ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۱۸

چرا از بچه‌پولدارها بدمان می‌آید؟

چرا از بچه‌پول‌دارهای نازپرورده بدمان می‌آید؟ چرا حتی وقتی آرزوی پولدار شدن می‌کنیم، همیشه به خودمان وعده می‌دهیم که پولدارهایی خواهیم شد که شبیه این بچه‌پولدارها نخواهند بود؟ در مقابل، به همان اندازه که از پولدارها بدمان می‌آید، نگاه مثبتی هم به فرودستان داریم. یعنی آدم‌های فقیر را، حتی وقتی هیچ‌چیز ...

 
عکاس: رائول کاچو.
۲۰ مهر ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۵۵

چرا هیچکس به هیچ نصیحتی گوش نمی‌دهد؟

ما دوست نداریم کسی نصیحتمان کند. حتی به نصحیت آن‌هایی که خودمان ازشان می‌خواهیم که نصیحتمان کنند گوش نمی‌دهیم. بااین‌حال پیگیرانه به این کار ادامه می‌دهیم. پدر و مادرها هر روز بچه‌هایشان را با نصیحت‌ بمباران می‌کنند. معلم‌‌ها و دوستان هم همین‌طور. حتی آدم‌هایی که در خیابان می‌بینیم، کمتر فرصتی را برای ...

 
مارتین هایدگر.
۱۶ مهر ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۲۸

مارتین هایدگر می‌پرسید: چطور می‌توان در جهان سکونت کرد؟

هایدگر را در کنار ویتگنشتاین از بزرگترین فیلسوفان قرن بیستم دانسته‌اند. هایدگر زادۀ منطقۀ روستایی «جنگل سیاه» در آلمان بود و تا انتهای عمر دلبستگی شدیدی به زادگاه خود داشت. برخلاف زندگی نسبتاً بی‌ماجرای این فیلسوف آلمانی، که جز همکاری رسوایی‌آمیز او با نازی‌ها، داستانی برای تعریف‌کردن ندارد، راه طولانی ...

 
تصویر جلد شمارۀ ژانویۀ ۲۰۱۹ مجلۀ نیویورکر. تصویرساز: آنا پرینی.
۴ مهر ۱۳۹۸ ساعت ۰۹:۵۸

نسخۀ صوتی: رولف دوبلی: کمتر بخوانید ولی دوباره بخوانید

پس از مدتی سر وقت کتابخانه و کتاب‌هایمان که می‌رویم اکثرشان دیگر با هم تفاوت زیادی نمی‌کنند، چون تقریباً چیز زیادی از آن‌ها یادمان نمی‌آید؛ محتوای هر کتاب صرفاً به‌صورتی مبهم و آشفته از ذهن ما عبور می‌کند. در چنین مواقعی ابتدا پریشان می‌شویم که مشکل از حافظۀ ضعیف خودمان است یا شاید کتاب‌ها تأثیر اندکی ...

 
تصویرساز: جان هولکرافت.
۱۳ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۱۲

اجاره‌نشینی چه حسی دارد؟

ظاهراً اجاره‌نشین‌ها اجاره‌نشینی می‌کنند چون پول ندارند خانه‌ بخرند. اما در واقعیت، محدودیت‌هایشان بیشتر از این حرف‌هاست. آن‌ها مجبورند مرتباً زندگی خودشان را با معیارهای دلبخواهانه‌ای تنظیم کنند که صاحب‌خانه‌ها وضع کرده‌اند: اگر بچۀ کوچک دارید، یا مادری مجرد هستید، یا هر چیز دیگری که به مذاقشان خوش ...

 
نمایی از فیلم سینمایی «ذهن زیبا».
۱۸ تير ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۱۲

انسان اینقدر هم ابله نیست

در طول تاریخ، اغلبِ اندیشمندانْ «عقلانیت» را عامل تمایز انسان و حیوان می‌دانستند و آن را، صرف‌نظر از ماهیت و محدودیت‌هایش، جنبه‌ای ضروری از نوع بشر می‌دانستند. اما در سال‌های اخیر گروهی از پژوهشگران تلاش می‌کنند به کمک یافته‌های جدید روان‌شناسی و عصب‌شناسی نشان دهند عقلانیت چیزی شبیه توهم است. پژوهشگرانی ...

 
تصویر جلد شمارۀ ژانویۀ ۲۰۱۹ مجلۀ نیویورکر. تصویرساز: آنا پرینی.
۴ تير ۱۳۹۸ ساعت ۰۸:۲۲

رولف دوبلی: کمتر بخوانید ولی دوباره بخوانید

پس از مدتی سر وقت کتابخانه و کتاب‌هایمان که می‌رویم اکثرشان دیگر با هم تفاوت زیادی نمی‌کنند، چون تقریباً چیز زیادی از آن‌ها یادمان نمی‌آید؛ محتوای هر کتاب صرفاً به‌صورتی مبهم و آشفته از ذهن ما عبور می‌کند. در چنین مواقعی ابتدا پریشان می‌شویم که مشکل از حافظۀ ضعیف خودمان است یا شاید کتاب‌ها تأثیر اندکی ...

 
نسخۀ صوتی: هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است
۷ تير ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۲۰

نسخۀ صوتی: هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است

هوش به چه کاری می‌آید؟ پاسخ این سؤال از افلاطون تا امروز این بوده است: سلطه. در این تفکر همواره سلسله‌مراتبی ناگسستنی از نظر هوشی میان انسان‌ها برقرار بوده است. باهوش‌ترین‌ها، از نظر طبیعی، حق یا حتی وظیفه داشته‌اند که بر دیگران فرمان برانند، آن‌ها را به بیگاری بکشند، قتل ‌عام کنند، یا فقیر و مطیع خود ...

 
نسخهٔ صوتی: پرنفوذترین فیلسوف چینی که احتمالاً چیزی دربارۀ او نشنیده‌اید
۲۴ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۰۵

نسخهٔ صوتی: پرنفوذترین فیلسوف چینی که احتمالاً چیزی دربارۀ او نشنیده‌اید

آیا می‌توانیم با تک‌تک انسان‌ها دقیقاً همان‌طوری رفتار کنیم که با فرزند یا مادرمان رفتار می‌کنیم؟ کسانی که در فلسفۀ اخلاق معتقدند انسان باید همگان را به یک چشم بنگرد، گویا چنین انتظاری از ما دارند. اما منگ‌زی، حکیم باستانی چین، که از پیروان کنفوسیوس بود، معتقد بود مردم نمی‌توانند چنین قانون‌های دشواری ...

 
هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است
۲۴ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۰۲

هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است

هوش به چه کاری می‌آید؟ پاسخ این سؤال از افلاطون تا امروز این بوده است: سلطه. در این تفکر همواره سلسله‌مراتبی ناگسستنی از نظر هوشی میان انسان‌ها برقرار بوده است. باهوش‌ترین‌ها، از نظر طبیعی، حق یا حتی وظیفه داشته‌اند که بر دیگران فرمان برانند، آن‌ها را به بیگاری بکشند، قتل ‌عام کنند، یا فقیر و مطیع خود ...

 
۱۲۳۴