مهدی رعنایی
نمایش خبر در روز :  
ماه :  
سال :  
نوع مطلب :  
بخش :  
۱۲
ناباوری سنت توماس. مسیح دست توماس را بر روی زخم خود می‌گذارد تا شک او را برطرف کند. نقاش: کاراواجو (۱۶۰۱).
۷ شهريور ۱۳۹۷ ساعت ۰۸:۲۷

به خدای فلسفه اعتقاد ندارم، اما دلم برایش تنگ می‌شود

افلاطون باور داشت آن‌که فلسفه می‌ورزد به خدا شبیه می‌شود. ارسطو نیز در پایان کتاب اخلاقش هدف آدمی را در «خدمت به خدا و تعمق در او» تعریف می‌کرد و اسپینوزا آن هدف را «عشق عقلانی به خدا» می‌دانست. از سوی دیگر، کانت نیز عقل را نقد می‌کرد تا جایی برای ایمان باز کند و هگل دین و فلسفه را کاملاً در یک خط سیر ...

 
امروز از میراث هایدگر چه باقی مانده؟
۱۸ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۱۹

امروز از میراث هایدگر چه باقی مانده؟

مارتین هایدگر بی‌تردید جنجالی‌ترین فیلسوف قرن بیستم است. تحلیل‌های او از موقعیت انسان در عصر جدید و چالش‌های او در مواجهه با فیلسوفان بزرگی مثل ارسطو و نیچه، جایگاه رفیعی میان فیلسوفان کلاسیک به او بخشیده است. اما بدنامی نازی‌گری و یهودستیزی چنان میراث او را تخریب کرده است که در چهلمین سال درگذشت او،...

 
ایگلتون خیره‌کننده‌ترین منتقد سرمایه‌داری پوپولیستی است
۱۸ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۳۸

ایگلتون خیره‌کننده‌ترین منتقد سرمایه‌داری پوپولیستی است

کتاب جدید تری ایگلتون، با عنوان «فرهنگ»، همچون آثار دیگر او عمیق و چالش‌برانگیز است. پیش از این بریده‌ای از این کتاب را که به نقدِ ایگلتون از وضعیت امروز دانشگاه‌ها اختصاص داشت، در ترجمان خواندید. یکی دیگر از مضامینِ اصلی کتاب، هماوردی‌های دیدنی او با میراثِ متفکرانی است که تعریفی از فرهنگ ارائه کرده‌اند....

 
چه کسی می‌گوید جهان وجود دارد؟
۹ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۲۰

چه کسی می‌گوید جهان وجود دارد؟

واقع‌گرایی نوین، واقع‌گرایی بدون جهان است چون می‌گوید ما به جهان، آنگونه که واقعاً هست، دسترسی مستقیم نداریم. این جنبش نوپا را مارکوس گابریل به‌همراه ماوریتسیو فِرّاریس بنا نهاده‌اند. مارکوس گابریل، استاد فلسفۀ دانشگاه بُن، در جدیدترین اثر خویش درباب «چرا جهان وجود ندارد»، ایده‌های رادیکال خویش را درخصوص ...

 
رؤیای دانشگاه­‌های ما محیطی بدون کتاب و کاغذ است
۲۷ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۴۷

رؤیای دانشگاه­‌های ما محیطی بدون کتاب و کاغذ است

تری ایگلتون از سرشناس‌ترین منتقدان ادبی دنیاست. او در کتاب جدید خود که عنوانِ کوتاه و جاه‌طلبانهٔ «فرهنگ» را برایش انتخاب کرده است، از تحولاتِ این مفهوم وسیع و چند لایه در سال‌های اخیر نوشته است. او می‌گوید فرهنگ برای زنده‌ماندن در عصری که سرمایه‌داری همه‌جا را فتح کرده است، به امر روزمره روی آورد، ...

 
جنگ و پیامدهای آن کسب‌و‌کاری سودآور است
۱۸ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۲۴

جنگ و پیامدهای آن کسب‌و‌کاری سودآور است

دو موسسۀ تحقیقاتی ضد جنگ در اروپا، جدیداً گزارشی را منتشر کردند از فعالیت‌ کمپانی‌های اسلحه‌سازی در طول جنگ‌ سوریه و عراق و بحرانِ پناه‌جویان در اروپا. این گزارش حاکی از آن است که این کمپانی‌ها یکی از جدی‌‌ترین گروه‌هایی هستند که تلاش می‌کنند مرزهای اروپا را در خطر امنیتی شدید نشان دهند. چرا که «حفاظت ...

 
ادعای تقلب چه چیزهایی دربارۀ دمکراسی به ما می‌آموزد؟
۳۰ تير ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۲۸

ادعای تقلب چه چیزهایی دربارۀ دمکراسی به ما می‌آموزد؟

از نظر برخی نظامِ آتنی مثالی است درخشان از اینکه چگونه مردم می‌توانند حکومت شهر را با همه‌پرسی و رأی‌دادنِ مستقیم به دست بگیرند؛ اگرچه این روزها ماجرای خروج بریتانیا از اتحادیۀ اروپا مجدداً موجب تردید دربارۀ دمکراسی مستقیم و میزان اثربخشیِ آن شده است. شواهد تاریخی نشان می‌دهد دمکراسیِ آتنی این‌قدر که ...

 
آیا هرچه نظریۀ علمی ساده‌تر باشد بهتر است؟
۱۵ تير ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۰۳

آیا هرچه نظریۀ علمی ساده‌تر باشد بهتر است؟

اینشتین زمانی گفته بود: «هدف اصلی نظریۀ علمی این است که عناصر پایه را تا جایی که ممکن است، ساده و کم کند»؛ امروزه اغلب اندیشمندان این حرف او را تأیید می‌کنند. بنابراین با پیچیده‌شدنِ نظریه‌ها، دانشمندان دست‌به‌دامان تیغ اوکام یا اصل صرفه‌جویی می‌شوند تا آن‌ها را اصلاح کنند. این اصل می‌گوید نظریه‌ای ...

 
نسخهٔ صوتی: «تربیت فرزند به کمک همۀ اهالی روستا نیاز دارد»
۳ تير ۱۳۹۵ ساعت ۰۵:۵۰

نسخهٔ صوتی: «تربیت فرزند به کمک همۀ اهالی روستا نیاز دارد»

شتاب و فشار زندگی مدرن، رابطۀ والدین و کودکان را دچار مشکل و تنش ساخته است. امروزه زن و مرد هر دو کار می‌کنند و با مشکلات زندگی دست و پنجه نرم می‌کنند. این باعث می‌شود بسیاری از آن‌ها زیر چنین فشاری کمر خم کنند یا اساساً از وظیفۀ تربیت فرزندانشان شانه خالی کنند. اما آیا واقعاً مقصر، زندگی مدرن است یا ...

 
انقلاب در برج‌عاج رخ نمی‌دهد
۹ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۵۴

انقلاب در برج‌عاج رخ نمی‌دهد

واقع‌گرایی نوین فلسفه‌ای نوپا و بین‌المللی است که قصد دارد همچون پست‌مدرنیسم، هرمنوتیک و ساخت‌شکنی از حصار تنگ دانشگاه فراتر رود و بر فضای اجتماع اثرگذار باشد. ماوریتسیو فِرّاریس، استاد دانشگاه تورین، از شارحان برجستۀ نظریۀ واقع‌گرایی نوین و نویسندۀ کتاب «مقدمه‌ای به واقع‌گرایی نوین» است.او در مصاحبۀ ...

 
دولت بدون عشق شکست می‌خورد
۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۱۲

دولت بدون عشق شکست می‌خورد

فیلسوف آمریکایی، مارتا نوسباوم، معتقد است دولت بدون عشق شکست می‌خورد. به این دلیل که بدون عشق، رنج دیگران تأثیری بر ما ندارد. طبق خوانش نوسباوم، فلسفۀ سیاسی از زمان رالز بیش‌ازحد بر پشتیبانیِ خشکِ عقلانی از اصول لیبرال تمرکز کرده است. از نظر او فیلسوفان سیاسی لیبرال «تربیت سیاسیِ احساسات» را نادیده ...

 
تربیت فرزند به کمک همۀ اهالی روستا نیاز دارد
۱ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۲۴

تربیت فرزند به کمک همۀ اهالی روستا نیاز دارد

شتاب و فشار زندگی مدرن، رابطۀ والدین و کودکان را دچار مشکل و تنش ساخته است. امروزه زن و مرد هر دو کار می‌کنند و با مشکلات زندگی دست و پنجه نرم می‌کنند. این باعث می‌شود بسیاری از آن‌ها زیر چنین فشاری کمر خم کنند یا اساساً از وظیفۀ تربیت فرزندانشان شانه خالی کنند. اما آیا واقعاً مقصر، زندگی مدرن است یا ...

 
در دفاع از فلسفه؛ هیلاری پاتنم ۲۰۱۶-۱۹۲۶
۲۵ اسفند ۱۳۹۴ ساعت ۰۹:۱۹

در دفاع از فلسفه؛ هیلاری پاتنم ۲۰۱۶-۱۹۲۶

پریروز، یکی از بزرگ‌ترین فیلسوفان امریکایی درگذشت. هیلاری پاتنم در ۸۹ سالگی از سرطان مرد. مارتا نوسباوم دربارۀ او می‌گوید: کسانی از ما که این شانس را داشته‌اند که پاتنم را به عنوان استاد، همکار یا دوست بشناسند، زندگی او را با حق‌شناسی و عشق به یاد می‌آورند، زیرا هیلاری نه تنها فیلسوف بزرگی بود، بلکه ...

 
یک شیء در چه صورتی جزء شیء دیگری است؟
۵ اسفند ۱۳۹۴ ساعت ۱۴:۳۱

یک شیء در چه صورتی جزء شیء دیگری است؟

کشتی معروف تسئوس را در نظر بگیرید. فرض کنید برای تعمیر این کشتی برخی از اجزاء آن را برمی‌دارند و با چیزهای دیگری جایگزین می‌کنند، به نحوی که در طول زمان تمام اجزاء آن جایگزین شده است. فرد دیگری با همان اجزاءِ کهنهٔ کشتیِ اولیه، کشتی دیگری، دقیقاً شبیه کشتیِ اولیه می‌سازد. حال پرسش این است که کشتی تسئوس ...

 
گناهان پدر: هایدگر و دانشجویان یهودی‌اش
۲۸ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۳:۱۵

گناهان پدر: هایدگر و دانشجویان یهودی‌اش

هایدگر، پیش‌ازاینکه رئیسِ نازیِ دانشگاه فرایبورگ شود، استاد و مراد چهار دانشجوی بااستعداد با پیش‌زمینۀ آلمانی‌یهودی شده بود: هانا آرنت، هربرت مارکوزه، هانس یوناس و کارل لویت. ریچارد ولین، استاد تاریخ و سیاست سیتی‌یونیورستیِ نیویورک، در کتابش، فرزندان هایدگر، ادعا می‌کند که کار این دانشجویان، نشان‌دهندۀ ...

 
نقاش در این تصویر تلاش می‌کند واقعیت را ورای علوم تجربی و علوم ریاضی به تصویر بکشد.
۲۶ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۰۸:۵۰

متااُنتولوژی

متاانتولوژی مطالعۀ ماهیتِ پرسش‌هایی است که دربارۀ آنچه هست مطرح می‌شود. متی اِکلاند، استاد فلسفۀ دانشگاه اوپسالا سوئد، در این مقاله تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد که آیا دلیلی وجود دارد که رویکردی شکاکانه یا انقباضی نسبت به مدعیات انتولوژیک داشته باشیم یا نه. موضوع دیگر این است که آیا رویکردهای فرگه‌ای ...

 
آیا فلسفه درمان است یا جست‌وجویی برای حقیقت؟
۲۴ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۳:۳۰

آیا فلسفه درمان است یا جست‌وجویی برای حقیقت؟

نیگل واربورتون و جولز اِوَنز دربارۀ امکان استفادۀ درمانی از فلسفه گفت‌وگو کرده‌اند. از نظر واربورتون فلسفه اندیشیدن دربارۀ حقیقت است و هیچ تضمینی نیست که کشفِ حقیقت، برای ما به‌لحاظ روانی مفید باشد. اما اونز فلسفه را نوعی عمل‌گرایی می‌داند و معتقد است می‌توانیم با ترکیب فلسفه‌های باستانی با روان‌شناسی ...

 
«هگل». اثر دیوید ناواس
۱۹ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۳:۲۳

تاریخِ فلسفه فقط ۲۵ سال طول کشیده است

در سال ۱۷۸۱، کانت گفت پیش از فلسفۀ خودِ او، فلسفۀ واقعی وجود نداشته و در سال ۱۸۰۶، هگل گفت فلسفه اکنون به پایان رسیده است. بنابراین از نظر کانت و هگل، تاریخِ فلسفه فقط ۲۵ سال طول کشیده است. حال فلسفه در این ۲۵ سال چه کرده؟ کتاب فورستر پاسخی به این پرسش است.

 
منحنی‌کردنِ هستی‌شناسیِ صاف
۲۸ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۱۵:۳۸

منحنی‌کردنِ هستی‌شناسیِ صاف

مارکوس گابریل، فیلسوفِ جوان و پرآوازه‌ای است که پیش‌تر کتاب «چرا جهان وجود ندارد» را از او معرفی کرده بودیم. در این مطلب، با کتابِ اخیر او آشنا خواهید شد. گابریل در این کتابِ دقیق و خواندنی، «واقع‌گراییِ نوین» خود را بیشتر توضیح داده است.

 
سفرهای گالیور، نسخۀ دهۀ ۱۸۶۰ میلادی
۱۶ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۱۳:۲۲

ساخت‌وپاختِ پول‌دارها

نشان دادن آینده در زبان امروزی ممکن است خیانت به آن باشد. جامعۀ کامل چیست و بهترین نوع آرمان‌شهرگرایی کدام است؟ تری ایگلتون با نگاهی به کتاب اتوپیای توماس مور موضوع اندیشه‌ورزیِ دربارۀ آینده را بررسی می‌کند و نتیجه می‌گیرد که جهان ما با رویاپردازانی اداره می‌شود که خود را واقع‌گرا می‌خوانند.

 
۱۲