علی حاتمیان
نمایش خبر در روز :  
ماه :  
سال :  
نوع مطلب :  
بخش :  
۱۲۳
نمایی از فیلم «ممنتو»
۲۷ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۲۷

هفت فیلسوف از فیلم‌های محبوبشان می‌نویسند

این روزها آمدنِ نام فیلم‌ها در کتاب‌های فلسفی نامعمول نیست. سینما به مادۀ خام پرقدرتی برای طرح بسیاری از مسائل فلسفی تبدیل شده است. البته در این زمینه فیلسوفان جنجالی‌ای مثل اسلاوی ژیژک شناخته‌شده‌تر از بقیه‌اند. در این گزارش، ژیژک و شش فیلسوف دیگر، در یادداشت‌هایی کوتاه فیلم‌هایی را معرفی کرده‌اند ...

 
نسخهٔ صوتی: در ستایش فراغت
۱۴ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۰:۵۷

نسخهٔ صوتی: در ستایش فراغت

ما در زمانه‌ای از خستگی و فرسودگی زندگی می‌کنیم که با اجبار مداوم به انجام‌دادن ایجاد شده است. این یکی از مضامین اصلی کتاب «جامعۀ فرسوده» نوشتۀ فیلسوف آلمانی، «بیونگ چول هان» است. هان استاد دانشگاه هنر برلین و یکی از فیلسوفانی است که آثارش با اقبال گسترده‌ای مواجه شده است. انتشار «جامعۀ فرسوده» او رابه ...

 
واژگان چگونه جهان ما را شکل می‌دهند؟
۲۸ تير ۱۳۹۵ ساعت ۱۴:۲۲

واژگان چگونه جهان ما را شکل می‌دهند؟

«زبان، بازیِ خانه‌سازی نیست که بگوییم واژگان منفرد را با یکدیگر تلفیق می‌کند و جملات، پارگراف‌ها، مقالات و کتاب‌ها را می‌سازد. زبان را تنها زمانی می‌توان فهمید که نقش قوام‌بخش آن را در زندگی بشر درک کرده باشیم.» چارلز تیلور، فیلسوف کانادایی، در آخرین اثر خویش، حیوان زبانمند، کماکان در پیِ نقدِ طبیعت‌گراییِ ...

 
در بی‌خبری‌ چه خبرهایی نهفته است؟
۲ تير ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۱۶

در بی‌خبری‌ چه خبرهایی نهفته است؟

تاکنون بسیاری از صداهای پیشروی جهان به نفع بایکوت اسرائیل موضع گرفته‌اند. در کتابِ «مسئلۀ تحریم‌ علیه اسرائیل» که انتشارات ورسو آن را منتشر کرده است، نظرات بسیاری از این متفکران گرد آمده است؛ چهره‌های سرشناسی چون نائومی کلاین، کن لوچ، ایلان پاپه و آنجلا دیویس. آنچه می‌خوانید بخشی از این کتاب به قلم ...

 
آیا احساسات و اخلاق قابل جمع هستند؟
۱۸ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۲۷

آیا احساسات و اخلاق قابل جمع هستند؟

برخی تصمیمات اخلاقی چنان ساده‌اند که در شناسایی منشا آن‌ها ناکام می‌مانیم البته برخی دیگر از این تصمیم‌ها چنان سخت و فرساینده‌‌اند که تقابل قدیمی احساس و عقل را پیش می‌کشند. روان‌شناسان اخلاق اخیراً از الگوهای تجربی برای روشن ساختن ساختار تفکر اخلاقی استفاده کرده‌اند. گفتگوی حاضر با جاشوا گرین، فیلسوف ...

 
رسالت اصلی فلسفه در خیابان نیست
۱۲ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۴۱

رسالت اصلی فلسفه در خیابان نیست

همۀ ما این بحث را شنیده‌ایم که فلسفه دانشی منزوی است و فیلسوفان، نشسته در برج عاجِ خویش، ارتباط خود را با علوم ریاضی، طبیعی و دغدغه‌های روزمرۀ بشری گسسته‌اند. هرچند دلایل چنین باوری دربارۀ فلسفه بسیار است، اما این ایده بخش عمده‌ای از تاریخ را نیز نادیده می‌گیرد. زیرا شواهد زیادی دردست داریم که از کمک‌های ...

 
فرض کن همۀ اگزیستانسیالیست‌ها در کافه‌ای جمع باشند
۱۸ فروردين ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۰۵

فرض کن همۀ اگزیستانسیالیست‌ها در کافه‌ای جمع باشند

متفکرانی که زیر عنوانِ پرطمطراق اگزیستانسیالیست جمع شده‌اند، امروزه چندان پرطرفدار نیستند. اما سارتر، دوبوآر، کامو، هایدگر و جمعی دیگر روزگاری دانشگاه‌های اروپا را در تسخیر خود داشتند. زندگی، سرگذشت و ایده‌های آن‌ها دست‌مایۀ کتابِ جدید سارا بیک‌ول شده است و دوباره آن‌ها را سر زبان‌ها انداخته است؛ نویسنده‌ای ...

 
سرباز چینی در حال استراحت. جنگ جهانی دوم
۲۷ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۰۷:۳۰

تراژدی غرور در جنگ‌های قرن بیستم

الیستر هورن، مورخ برجستۀ بریتانیایی در کتاب جدیدش، «غرور: تراژدی جنگ در قرن بیستم»، مدعی می‌شود که در طول قرون و اعصار، جنگ‌ها اغلب به‌سبب غرور زیاد یکی از طرفین به شکست یا پیروزی انجامیده‌اند. اما آیا این داوری درست است؟ در جنگ‌هایی مانند نبرد میان هیتلر و استالین، که هر دو سوی نبرد، مغرورانه می‌جنگیدند،...

 
در ستایش فراغت
۱۷ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۴:۱۱

در ستایش فراغت

کتاب با دو استعاره از علم پزشکی برای توصیف قرن بیستم و بیست‌ویکم آغاز می‌شود. از دید هان قرن بیستم دوران سیستمِ ایمنی بود. در مقابل، قرن بیست‌ویکم دورانی از اختلالات روانی است. در بیماری‌های عصرِ سیستم ایمنی، تمایز روشنی میان دشمنان خارجی و خودی‌ها وجود داشت. برخلاف این بیماری‌ها، امراض روانی تشخیص ...

 
درسگفتارهای نیچه دربارۀ آموزش عالی
۱۴ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۴:۲۷

درسگفتارهای نیچه دربارۀ آموزش عالی

نیچه در سال ۱۸۷۲ در دانشگاه بازل پنج سخنرانی دربارۀ آموزش عالی ایراد کرد. او در سخنرانی‌هایش به دانشگاهِ مدرن تاخت و گفت که تشویقِ بی‌مهابای فردیت در دانشگاه‌ها «نشانه‌ای از بربریت» است که باعث می‌شود تا روحِ آموزش آزاد از بین برود. گویی وضعِ دانشگاه‌ها در آن دوران بی‌شباهت به امروز نبوده است.

 
ارتش آمریکا در جستجوی چی‌توز
۱۰ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۰۸:۲۸

ارتش آمریکا در جستجوی چی‌توز

یک روز صبح وقتی آناستازیا دسالسدو به ظرفِ غذای مدرسۀ دخترش نگاه کرد، دید همۀ موادِ غذایی‌ای که برایش گذاشته است، به نوعی محصولِ آزمایش‌ها و پروژه‌های ارتش برای تأمین غذای سربازان در جنگ بوده است. با خودش فکر کرد: انگار همۀ ما داریم مثلِ سربازها غذا می‌خوریم. اما چطور به اینجا رسیده‌ایم؟

 
زئوس در اساطیر یونانی، پادشاه خدایان و فرمانروای تمام زیارتگاه‌های واقع در کوه المپ است.
۵ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۱:۰۹

نبرد با خدایان؛ خداناباوری در جهان باستان

خداناباوری به دوران مدرنیته محدود نمی‌شود، از همان دوران یونان باستان، انواعی از خداناباوری وجود داشته است. اما فرقی عمده در میان است، خداناباورانِ یونانی از ظلمِ خدایان گله‌مند بودند و خداناباورانِ جدید از غیراخلاقی بودنِ اعمالِ دسته‌ای از انسان‌ها زیر نامِ خدا و دین انتقاد می‌کنند.

 
کودکان در مهد کودک نابود می‌شوند
۲۳ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۴:۰۳

کودکان در مهد کودک نابود می‌شوند

بنا بود مهد کودک انتقالی آرام به مدرسه باشد. اما امروزه پیش‌دبستانی به مکانی اضطراب‌آور بدل شده است و مربیان کودکان را وادار می‌کنند تا بجای بازی کردن مهارت‌های مهم‌تری بیاموزند. شاید اکنون کودکان مهارت‌های بیشتری می‌آموزند اما کنجکاوی و اشتیاق آن‌ها نسبت به نسل‌های قبلی کمتر شده است.

 
آیا افول اقتصادهای غربی شکستِ علم اقتصاد است؟
۱۶ دی ۱۳۹۴ ساعت ۰۸:۵۸

آیا افول اقتصادهای غربی شکستِ علم اقتصاد است؟

مشکل اقتصادهای غربی چیست؟ اصلاً مشکل اقتصاد چیست؟ بستگی دارد به اینکه دربارۀ خیر حرف بزنیم یا دربارۀ عدالت. گروهی از اقتصاددانان عصر فعلی را عصرِ طلایی نابرابریِ می‌دانند. برخی از آن‌ها با اخذِ نگاهِ فایده‌گرایانۀ بنتام، بازتوزیع درآمد را توصیه می‌کنند و بعضی دیگر به آثار جان رالز، علاقه نشان می‌دهند....

 
چرا گفت‌وگو دربارۀ اختیار و ارادۀ آزاد هیچ‌گاه پایان نمی‌یابد؟
۷ دی ۱۳۹۴ ساعت ۰۹:۱۵

چرا گفت‌وگو دربارۀ اختیار و ارادۀ آزاد هیچ‌گاه پایان نمی‌یابد؟

در آوریل ۲۰۰۷، یک کره‌ای ۳۲ نفر را در آمریکا کشت. بسیاری از کره‌ای‌ها به‌خاطرِ این کار شرمسار شدند و سفیرِ کره، ۳۲ روز روزه گرفت. کره‌ای‌ها خودشان را در این اتفاق سهیم می‌دانستند. اما تصورِ غربی‌ها از اختیارِ انسان و مسئولیتِ فردیِ او در قبال کارهایش، چنین حسی را درک نمی‌کرد.

 
مهاجران در مسیر اروپا
۶ دی ۱۳۹۴ ساعت ۰۸:۳۴

اروپای پیر، مسلمانان جوان

نایل فرگوسن، استاد تاریخ دانشگاه هاروارد بر این باور است که دوران جدید مهاجرت به اروپا بر محور تناقضی اساسی آغاز شده است. اروپا در بیرون از مرزهای آن، جذاب و خواستنی به نظر می‌رسد؛ اما از درون، زشت و ترسناک است. هر چند مخالفت با یکپارچگی اروپا ناخوشایند است اما وحدت اروپا به لحاظ نهادی، پروژه‌ای ناتمام ...

 
ما چگونه موجوداتی هستیم؟
۲ دی ۱۳۹۴ ساعت ۰۹:۳۶

ما چگونه موجوداتی هستیم؟

نوام چامسکی، استاد بازنشستهِ زبان‌شناسی و فلسفه در دانشگاه ام‌آی‌تی به نحوی عمیق و وسیع در باب ماهیت زبان، محدویت‌های شناخت بشری و نقش انسان به عنوان موجودی اجتماعی در ارتقای خیر عمومی به تأمل می‌پردازد. او در کتاب اخیر خود که مجموعه‌ای از درسگفتارهای ارائه شده در دانشگاه کلمبیا است، میان دانش‌های گوناگونی ...

 
مسائل بدون راه‌حل در توافق‌نامۀ آب‌وهوایی پاریس
۲۹ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۰۸:۱۴

مسائل بدون راه‌حل در توافق‌نامۀ آب‌وهوایی پاریس

«اجلاس تغییرات آب‌وهوایی پاریس» هفتۀ گذشته برگزار شد؛ نخستین توافق‌نامۀ بین‌المللی درباره تغییرات آب‌وهوایی از دهه نود تا کنون. ظاهراً این گفتگوها به نتیجه‌ای فراتر از انتظارات اولیه دست یافت. اما کارشناسان می‌گویند این پیشرفت‌ها به این علت بوده که مسائل آسان راه‌حل خود را یافته‌اند حال آنکه اکنون زمان ...

 
کریستینا آگیلرا، خواننده و بازیگر پاپ آمریکایی، در برنامۀ جهانی غذای سازمان ملل
۲۵ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۰۸:۳۰

قحطی‌های امپریالیستی، گرسنگی‌های سوسیالیستی

مطابق اجماعِ متخصصان توسعه، سال‌های ابتدایی قرن بیست و یکم را می‌توان پایان فقر شدید دانست. اما دیوید ریف در کتاب مواخذۀ گرسنگی، نشان می‌دهد که آنچه این اجماع می‌گوید، صرفاً رویکردی ایدئولوژیک به مسائل است که علل فقر را ساده‌سازی می‌کند. جان گری، فیلسوف سیاسیِ انگلیسی، این کتاب را بررسی می‌کند.

 
من یک ضدِ «ضدِکالای‌تجملی» هستم
۲۴ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۱۲:۵۹

من یک ضدِ «ضدِکالای‌تجملی» هستم

روان‌شناسی و تحلیل سیاسیِ کالاهای لوکس و بی‌فایده، صرفاً بر امیال میلیونرها متمرکز نیست؛ چراکه همۀ افراد، اشتیاقی عجیب برای خرید کالاهای تجملی دارند. پُل بلوم، استاد روانشناسی و علوم‌شناختی دانشگاه ییل معتقد است فریبندگیِ چنین کالاهایی به کاربرد، زیبایی یا منزلت اجتماعی محدود نیست؛ بلکه بخشی از جذابیتشان ...

 
۱۲۳