نمایش خبر در روز :  
ماه :  
سال :  
بخش :  
عفو شورشیان توسط ناپلئون در قاهره. اثر پی‌یر نارسیس گِرَن. سال ۱۸۰۸
۵ شهريور ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۳۶

دنیای اسلام و غرب: از جدال سرنیزه‌ها تا بازی واژه‌ها

وقتی ناپلئون مصر را اشغال کرد، در قاهره ستون بلندی ساخت که نامش را «درخت آزادی» گذاشته بود. اما مصریان آن ستون را «سرنیزۀ اشغال» می‌نامیدند، نمادِ هجوم سبعانۀ فرانسویان به کشورشان. این تعبیر دوگانه از ستونی سنگی، در هزاران مسئلۀ دیگر هم نمود می‌یافت. مسلمانان غرب را دیدند، بسیاری از پیشرفت‌های آن را ...

 
ابرثروتمندان چطور طبقۀ جدیدی از روشنفکران را خلق کردند؟
۳۱ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۵۹

ابرثروتمندان چطور طبقۀ جدیدی از روشنفکران را خلق کردند؟

اوایل قرن بیستم، روشنفکران نقش پیامبران آگاهی‌بخش را برای جامعه بازی می‌کردند، اما هرچه گذشت، این نقش آن‌قدر کم‌رنگ شد که تماماً به دست فراموشی سپرده شد. برخی این مصیبت را تقصیر دانشگاه و تخصص‌گرایی‌اش می‌اندازند. اما نویسندۀ کتاب «صنعت ایده‌ها» معتقد است این سرنوشت را ابرسرمایه‌دارانی رقم زده‌اند که ...

 
پرونده کتاب: پروژۀ خنثی‌سازی؛ رفاقتی که ذهن ما را دگرگون کرد
۲۷ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۰۶

پرونده کتاب: پروژۀ خنثی‌سازی؛ رفاقتی که ذهن ما را دگرگون کرد

مایکل لوئیس در کتاب جدیدش، داستان رفاقتی را روایت کرده است که دنیای پیرامونِ ما را تغییر داد: رفاقت دنیل کانمن و آموس تورسکی. کانمن و تورسکی، شخصیت‌هایی بسیار متضاد با هم داشتند. یکی خوش‌بین و دیگری بدبین، یکی نگران و وسواسی و دیگری مغرور و سرخوش بود. اما دوستی عمیق و هم‌فکری این دو به کشف قوانین شناختی ...

 
آیا ایموجی‌ها فایده‌ای دارند؟
۲۵ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۳۱

آیا ایموجی‌ها فایده‌ای دارند؟

هنوز پیدا می‌شوند کسانی که دوست ندارند در پیام‌های دیجیتالشان از ایموجی‌ها استفاده کنند، اما به‌هرحال، مردم تصمیم خودشان را گرفته‌اند. روزانه بیش از ۶ میلیارد ایموجی میان انسان‌ها رد و بدل می‌شود. تحقیقات و سرمایه‌گذاری‌های گسترده روی آن‌ها انجام می‌شود و نفوذ آن‌ها از نفوذ زبان انگلیسی در جهان بیشتر ...

 
پس چه کسی نگهبان‌ها را نگهبانی کند؟
۲۴ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۲۵

پس چه کسی نگهبان‌ها را نگهبانی کند؟

گفته می‌شود که در دورۀ «پساحقیقت» زندگی می‌کنیم: امواج توجیه، دروغ و مزخرفات از همه جهت بر ما حمله‌ورند. باید در خودمان شکاکیت بپروریم و هر حرفی را صحت‌سنجی کنیم، حتی صحت‌سنج‌ها را هم صحت‌سنجی کنیم. ولی فیلسوف بریتانیایی، سیمون بلک‌برن، با تردید به این ادعا می‌نگرد و می‌گوید این گمان که ما «پسا-»فلان ...

 
رستگاری با ملال
۲۴ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۳۵

رستگاری با ملال

بیش از صد سال پیش، زیمل، جامعه‌شناس آلمانی، در مقاله‌ای هشدار داد که انسان‌ها در کلان‌شهرها توانایی توجه و تمرکز خود را از دست می‌دهند و نگاهی خاکستری بر آن‌ها چیره می‌شود، اما هیاهوی بی‌پایان زندگی، در قرن اخیر، مداوماً رو به افزایش بوده است. چنانکه گاهی حس می‌کنیم دنیا دارد به یک ویران‌شهر عظیمِ تکنولوژیک ...

 
قدرت چطور از فاجعه سود می‌برد؟
۲۳ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۲۳

قدرت چطور از فاجعه سود می‌برد؟

مشهورترین کتاب نائومی کلاین، «دکترین شوک»، روزنامه‌نگاری تحقیقیِ بی‌نظیری است دربارۀ طوفان کاترینا. یکی از بازیگران اصلی آن طوفان، مایکل پنس، به لطفِ انتصابات عجیب و غریبِ ترامپ، امروز برای جهان نامی آشناست. پنس از بزرگترین رهبران چیزی است که کلاین «سرمایه‌داری فاجعه‌مدار» می‌نامد. سرمایه‌داری‌ای که ...

 
روایتی از خلق «دنیای اسلام» به‌عنوان یک کلّ یکدست
۲۲ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۰۲

روایتی از خلق «دنیای اسلام» به‌عنوان یک کلّ یکدست

تا اوایل قرن نوزدهم متفکران اروپایی همچنان ارزیابی‌های مثبتی از اسلام داشتند. مثلاً گوته از پیامبر اسلام به‌عنوان سومین منبع الهام خود یاد می‌کرد. اما، در نیمۀ دوم قرن نوزدهم، دیدگاهی بسیار متفاوت ظهور می‌کند، نگرشی که اسلام را مخالف خرد می‌دانست و پیشرفت‌های اعراب را به تأثیر آریایی‌ها و غیرمسلمانان ...

 
استوارت هال: متفکر فرهنگ عامه‌پسند
۱۸ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۵۲

استوارت هال: متفکر فرهنگ عامه‌پسند

این روزها که بحث دربارۀ جایگاه و تأثیر هنرمندان عامه‌پسند در کشورمان داغ است، بهتر است استوارت هال را جدی بگیریم. هال در سال ۱۹۸۳، سلسله‌ای از سخنرانی‌ها را در دانشگاه ایلینوی ارائه کرد که توضیح و تبیینی بودند از مفهومِ جدیدی که از «فرهنگ» ساخته بود. او ده‌ها سال اجازۀ انتشار آن‌ها را نداده بود زیرا ...

 
چطور اقتصاد به دین تبدیل شد؟
۱۶ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۳

چطور اقتصاد به دین تبدیل شد؟

اقتصادان‌ها می‌گویند اقتصاد علمی تمام‌عیار است: بی‌طرف و مبتنی بر شواهد عینی. اما به‌سختی می‌توان این ادعا را پذیرفت، بیش از همه به دلیلِ اختلافاتی که بینِ مکتب‌های مختلف اقتصادی در جریان است. هر مجموعه‌ای از داده‌ها، مجموعۀ رقیبی دارد که صحتش را به خطر می‌اندازد و شانه‌به‌شانۀ هر نظریه‌ای، نظریه‌ای ...

 
دربارۀ شِکر، با عشق و نفرت
۱۱ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۱

دربارۀ شِکر، با عشق و نفرت

شیرینی شگفت‌انگیزترین مزه‌ای است که ما انسان‌ها تجربه می‌کنیم. زندگی ما با شیرینیِ شیر مادر آغاز می‌شود و با شیرینی‌هایی که در مراسم ترحیممان مصرف می‌شود به پایان می‌رسد. به همین خاطر است که فراهم‌شدن امکان تولید انبوه شکر در دوران مدرنْ زندگیِ روزمرۀ ما را نیز تغییر داده است. امروزه عامۀ مردم چنان ...

 
زندگی پس از آرماگدون: اثر روانی عمیق جنگ جهانی دوم
۱۰ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۱۳

زندگی پس از آرماگدون: اثر روانی عمیق جنگ جهانی دوم

شاید فقط برخورد یک شهاب‌سنگ غول‌آسا، یا هجوم زامبی‌ها و آدم‌فضایی‌ها بتواند زندگیِ بشر را بیش از جنگ جهانی دوم تغییر دهد. جنگی که در آن صدمیلیون سرباز جنگیدند و بیش از هر ستیزِ دیگری در طول تاریخ کشته و زخمی بر جای گذاشت. اما این‌ها سطحی‌ترین تأثیرات این جنگ است. ترس‌ها، امیدها، آرمان‌شهرها و ویران‌شهرهایی ...

 
به دوران خشم خوش‌آمدید
۱۰ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۳۸

به دوران خشم خوش‌آمدید

جرمی بنتام جایی گفته: «انساِن بهنجارْ مغازه‌دار مدرن است، به‌ویژه مغازه‌دار انگلیسی.» در آستانۀ قرن بیستم، پاره‌ای از موشکاف‌ترین ذهن‌های دورانْ مخالف این سخن بودند. مارکس، داستایوسکی، نیچه، فروید و دیگران تصویری از انسان به دست می‌دادند که علاوه‌بر سویه‌های عقلانی، رانه‌ها و غریزه‌های غیرعقلانی دارد....

 
فیلسوف ۷۹ساله دربارۀ «جوانی» سخن می‌گوید
۸ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۱۰

فیلسوف ۷۹ساله دربارۀ «جوانی» سخن می‌گوید

هر چه بیشتر با اندیشه‌های آلن بدیو آشنا باشید، از موضوع کتاب جدید او بیشتر تعجب خواهید کرد. بدیو در نوشتۀ تازه‌اش برای پسران و دخترانِ امروزی سخن گفته است. از اهمیت جشن‌های بلوغی نوشته است که طی آن‌ها پسران به مرد تبدیل می‌شدند و به فواید ازدواج و مادری برای دختران پرداخته است و ورای این‌ها، به لیبرالیسمی ...

 
اکسل هونت و نسخۀ جدیدی از سوسیالیسم
۷ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۳۸

اکسل هونت و نسخۀ جدیدی از سوسیالیسم

اکسل هونت، فیلسوف آلمانی، برای علاقه‌مندان به مکتب فرانکفورت نامی آشناست. هونت که سال‌هاست جانشین یورگن هابرماس شده است، نظام پیچیدۀ فکری خود را با ترکیب اندیشه‌های هگل با جورج هربرت مید و دیگران ساخته است. او در آخرین اثر خود، «ایدۀ سوسیالیسم» از خود پرسیده است: چرا دیگر سوسیالیسم برای مردم خشمگین ...

 
ماکس هورکهایمر (سمت چپ)، تئودور آدورنو (سمت راست) و یورگن هابرماس پشت تصویر (سمت راست). هایدلبرگ. ۱۹۶۵
۶ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۲۰

پرونده کتاب: هتل بزرگ پرتگاه: زندگانی متفکران مکتب فرانکفورت

تابستان ۱۹۲۳، جاسوسی از شوروی به شکل‌گیری کتابخانۀ اندیشکده‌ای جدید در فرانکفورت کمک کرد. ماجرای این اندیشکده عجیب‌وغریب بود: به پژوهش مارکسیستی اختصاص داشت، بودجه‌اش را فردی سرمایه‌دار می‌داد و ساختمانش را یکی از نازی‌ها تخصیص داده بود. این مؤسسه، جمعی از ستارگان نظریه‌پردازی چپ را در خود جای داده ...

 
قرمز هشدار می‌دهد، بر حذر می‌دارد و تنبیه می‌کند
۴ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۰۸

قرمز هشدار می‌دهد، بر حذر می‌دارد و تنبیه می‌کند

کتاب «قرمز»، اثر میشل پاستورو، قسمت چهارم از مجموعه‌ای است که در سال ۲۰۰۱ با «آبی» شروع شد و پس از آن به «سیاه» و «سبز» رسید. برخلاف گوته در مشاجره‌اش با نیوتن پیرامون طیف رنگ، پاستورو اثرات ذهنی رنگ‌های خاص را تحلیل نمی‌کند. مسئلۀ او این نیست که آیا مثلاً آبی یک رنگ سرد است یا یادآور فاصله؛ در واقع،...

 
عشق کوکائین است
۳۱ تير ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۲۴

عشق کوکائین است

عشق تجربه‌ای است بی‌همتا، شور و لذتی وصف‌ناشدنی و درد و حرمانی تسلی‌ناپذیر. عشق بر ما هجوم می‌آورد و ذهن و ضمیرمان را تسخیر می‌کند. گویی چیزی است غریزی، نه ارادی. عشق چیست و چه بر سر ما می‌آورد؟ احتمالاً نزدیک‌ترین تجربۀ انسانی به عشقْ اعتیاد است. آزمایش‌های متعددی بر یکسانی این دو تجربه در فعالیت‌های ...

 
دوگانۀ دینی و سکولار را سکولارها ساخته‌اند
۲۸ تير ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۲۶

دوگانۀ دینی و سکولار را سکولارها ساخته‌اند

الیزابت شیکمن هرد تحصیلاتش را در دو حوزۀ به‌ظاهر بی‌ربط ادامه داده است: دین و روابط بین‌الملل. همین نگاه بین‌رشته‌ای او را متوجه تغییری جالب‌توجه در مواجهۀ پارادایم‌های روابط بین‌الملل با مسئلۀ دین کرد. روابط بین‌الملل پیش‌تر هیچ نامی از دین به میان نمی‌آورد، اما حالا دین را به‌مثابۀ مؤلفه‌ای تأثیرگذار ...

 
درآمدی بر فلسفۀ چینی
۲۷ تير ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۵۵

درآمدی بر فلسفۀ چینی

چندی پیش یک استاد دانشگاه هاروارد کلاسی برگزار کرد که دانشجویان مشتاق را جذب کرد و به سومین کلاس محبوب این دانشگاه تبدیل شد. اما چه ایده‌ای توجه این جوانان را برانگیخت؟ ایده‌های کنفوسیوسی که همچون راحت‌الحلقوم فلسفی از نو گردآوری شده بود. این ماجرا کریستین گروس-لو، روزنامه‌نگاری که قبلاً در هاروارد ...