ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه https://tarjomaan.com/philosophy_and_science Sat, 15 May 2021 14:53:01 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 https://tarjomaan.com/skins/default/fa/fa_default_normal03_28oct_02/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان https://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Sat, 15 May 2021 14:53:01 GMT علم‌وفلسفه 60 باورهای اشتباه و گریختن به تاریکی فلسفۀ قاره‌ای https://tarjomaan.com/report/10116/ اما هایدگر، وقتی اسم ویتگنشتاین در میان کلاس درس آمد، درباره‌اش گفت: «او مثل کسی است که می‌خواهد از این اتاق فرار کند، ولی در باز آن را نمی‌بیند». از آن سو، تنها باری که ویتگنشتاین از هایدگر نام برد، چنین گفت «می‌فهمم منظور او از وجود و نگرانی چیست». این درحالی بود که فلسفه‌ورزی‌های هایدگر در چشم فیلسوفان تحلیلی آن زمان بیشتر شبیه شوخی‌هایی پراکنده و بی‌مزه بود. آیا می‌توان فهمید هایدگر و دیگر فیلسوفان قاره‌ای چه می‌گویند؟ چرا زبان آن‌ها این‌قدر مغلق و پیچیده است؟ ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Sun, 28 Mar 2021 06:19:58 GMT https://tarjomaan.com/report/10116/ حاشیه‌هایی بر افلاطون: مجموعۀ تاریخ فلسفۀ تی‌ال‌اس https://tarjomaan.com/report/10113/ وایتهد ، فیلسوف شهیر قرن بیستم، جمله‌ای دارد که نقل زبان خیلی از استادها و دانشجویان فلسفه است: «هر فلسفه‌ای نسبت به آموزه‌های افلاطون یادداشتی است حاشیه‌ای». وب‌سایت «تایمز لیترری ساپلیمنت» به تأسی از وایتهد عنوان «حاشیه‌هایی بر افلاطون» را بر روی یادداشت‌هایی گذاشته است که، به‌شکلی مختصر و پرمغز، ایدۀ مرکزی هر یک از متفکران تاریخ فلسفه را توضیح می‌دهند. این مجموعه یادداشت‌ها هم برای مبتدی‌ها آموزنده است، هم می‌تواند الهام‌بخش کسانی باشد که در این راه مویی سفید کرده‌اند. ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Sat, 13 Mar 2021 04:01:41 GMT https://tarjomaan.com/report/10113/ انسان‌بودن یعنی بیماربودن: سرگذشت فکری چهار فیلسوف دوران‌ساز https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10026/ کاسیرر در نامه‌ای به همسرش در ۱۹۲۷ نوشت: «من می‌توانم بی هیچ مشکلی، آنچه را که لازم می‌دانم، بیان کنم». این کاری نبود که دیگر فلاسفۀ بزرگ قرن بیستم بتوانند انجام دهند. دیگران گویا به تاریکی سفر کرده بودند و شبح نیستی را به چشم دیده بودند: بنیامین خودکشی کرد، تندخویی ویتگنشتاین کار دستش داد، و هایدگر درنهایت دچار فروپاشی روانی شد. برخلاف همۀ این‌ها، کاسیرر میلی افراطی به تعادل زندگی داشت. اما آیلنبرگ این چهار فیلسوف را در عصر جادوگران کنار هم نشانده و برایشان سرگذشتی فکری و خواندنی نوشته است. ]]> کاستیکا براداتان علم‌وفلسفه Mon, 18 Jan 2021 06:16:43 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10026/ محصولات ارگانیک اصلاً وجود ندارد https://tarjomaan.com/report/10019/ امروزه، اکثر آدم‌ها دنبال دارو و غذاهای طبیعی می‌گردند. رژیم‌های غذایی از همیشه ارگانیک‌ترند و استفاده از مواد خوراکی و داروهای شیمیایی با خود نوعی احساس گناه می‌آورند. اما بررسی‌های جدید نشان می‌دهند تفاوت مواد مصنوعی و طبیعی چندان واضح نیست و شاید بتوان گفت تاحدی هیچ فرقی ندارند. این نگرانی‌ها لزوماً هراسی پزشکی نیستند، بلکه گاه نفرتی‌اند که آدم‌ها ممکن است از جامعه‌شان بیاموزند یا آن را با جهان‌بینی خود در هماهنگی ببینند. ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Fri, 08 Jan 2021 03:49:38 GMT https://tarjomaan.com/report/10019/ تنهایی ما را به کجا می‌کشاند؟ https://tarjomaan.com/neveshtar/10001/ تنهایی در عین اینکه احساس ساده‌ای به نظر می‌رسد، پیچیده است. حرف‌زدن دربارۀ آن دشوار است و خیلی وقت‌ها یا شبیه خاطره‌نویسی‌های رمانتیک می‌شود، یا شبیهِ توصیه‌های پزشکی. هانا آرنت، فیلسوف سیاسی مشهوری که بسیار به تنهایی می‌اندیشید، معتقد بود تنهایی چیزی فردی نیست، بلکه موجی فراگیر است که با به‌قدرت‌رسیدن حکومت‌های توتالیتر بر جامعه سایه می‌اندازد. اما تنهایی فقط محصولِ توتالیتاریسم نیست، بلکه سرچشمه و تقویت‌کنندۀ آن هم هست. در واقع، وقتی تنها باشیم، مستعد پذیرش تفکرات جزمی می‌شویم. ]]> سامانتا رز هیل علم‌وفلسفه Tue, 29 Dec 2020 04:40:54 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/10001/ بیمار فیزیک‌دان کارل یونگ https://tarjomaan.com/barresi_ketab/9992/ ولفگانگ پاولی فیزیکدانی پرآوازه بود، اما در عین‌حال، زندگی عاطفیِ بسیار به‌هم‌ریخته‌ای داشت. او که بعد از یک شکست عشقی، به شکل افراطی می‌نوشید و سیگار می‌کشید، به پیشنهاد پدرش قرار ملاقاتی با کارل یونگ گذاشت تا شاید بتواند درونِ ناآرامش را درمان کند. اما در عمل، این دیدار، به شکل‌گیری همفکری طولانی‌مدتی بین فیزیک‌دان کوانتومی و روان‌شناس تحلیلی انجامید و پاولی، با قدرتِ خارق‌العاده‌اش در یادآوری خواب‌ها و تحلیل مسائل انتزاعی، نقشی اساسی در تکامل روان‌شناسی یونگ ایفا کرد. ]]> پل هالپرن علم‌وفلسفه Mon, 21 Dec 2020 04:09:04 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/9992/ اگر نابغه باشم، بداخلاقی‌هایم را می‌بخشی؟ https://tarjomaan.com/neveshtar/9981/ چرا خیلی از نابغه‌ها سرنوشت تلخی دارند؟ چرا خودشان را با الکل و مواد مخدر جوان‌مرگ می‌کنند؟ فکر می‌کنیم آن‌ها چون نابغه‌اند، چون ذهنشان یا بدنشان قدرتی مهیب و مهارناپذیر دارد، درگیر مشکلاتی می‌شوند که ما آدم‌ معمولی‌ها درکش نمی‌کنیم. آن‌ها به چیزهایی می‌اندیشند و از چیزهایی آسیب می‌بینند که برای ما ناشناخته است، پس راهی نداریم جز آنکه کنار رویم و ببینیم چطور زندگی‌شان را تباه می‌کنند. اما اگنس کالارد مخالف است. از نظر او، جامعه نابغه‌ها را طرد می‌کند و همین نابودشان می‌کند. ]]> اگنس کالارد علم‌وفلسفه Sat, 12 Dec 2020 04:07:19 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/9981/ گاهی رعایت قانون نه عقلانی است، نه اخلاقی https://tarjomaan.com/neveshtar/9956/ «قانون قانون است». به موقعیت‌هایی فکر کنید که این جمله را شنیده‌اید. احتمالاً بیشترشان به‌عنوان موقعیت‌هایی بد، نامنصفانه و غیرعقلانی در خاطراتتان ثبت شده‌اند. مثلاً به سختی از محل کارتان مرخصی گرفته‌اید و برای کاری اداری از این سر شهر، رفته‌اید به آن سر شهر، اما یادتان رفته است کارت ملی‌تان را ببرید. عکسش را توی گوشی‌تان دارید، گواهینامه هم همراهتان است، اما کارمند وظیفه‌شناس می‌گوید: «فقط اصلِ کارت ملی. قانون قانون است». چه حسی پیدا می‌کنید؟ آیا گاهی باید قوانین را شکست؟ ]]> استیون نادلر علم‌وفلسفه Sun, 22 Nov 2020 04:22:33 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/9956/ آیا در نقطۀ عطف تاریخ ایستاده‌ایم؟ https://tarjomaan.com/neveshtar/9952/ فرض کنید فردا مهم‌ترین روز زندگی‌تان است. مثلاً روزی که قرار است امتحانی سرنوشت‌ساز بدهید یا ازدواج کنید. احتمالاً تمام فکر و ذکرتان این است که آیا برای فردا آماده‌اید؟ آیا همه چیز مرتب است؟ اما اگر به شما بگویند تا مهم‌ترین روز زندگی‌تان ده سال فاصله دارید، بعید است به این زودی نگران آن روز شوید. حالا این ماجرا را در ابعاد کلِ تمدن بشری ببینید: اگر این روزها مهم‌ترین روزهای گونۀ بشر بر روی زمین باشد، آیا به اندازۀ کافی به فردای تاریخی‌مان اندیشیده‌ایم؟ ]]> ریچارد فیشر علم‌وفلسفه Tue, 17 Nov 2020 04:26:34 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/9952/ فلسفه زیر سایۀ‌ نازیسم؛ ظهور و سقوط حلقۀ وین https://tarjomaan.com/barresi_ketab/9945/ کانت روزگاری متافیزیک را «ملکۀ علوم» خوانده بود، اما از نظر اعضای پرشور حلقۀ وین، متافیزیک ملکه‌ای بود شبیه به ماری آنتوانت. تاریخ مصرف‌گذشته، متکبر و آمادۀ جان دادن زیر گیوتین. اعضای این حلقه که به اندیشه‌های ویتگنشتاین علاقه‌مند بودند، می‌خواستند زبان را از هر چیز بی‌معنا و مبهم پاک کنند و از این طریق منطق را نجات دهند. اگرچه دربارۀ این گروه زیاد نوشته‌اند، اما کتابی جدید، قتلِ رهبر آن‌ها، موریتس شلیک را بهانه کرده است تا سرگذشت این گروه را از منظری تازه بازگوید. ]]> آدام کیرش علم‌وفلسفه Mon, 09 Nov 2020 03:44:17 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/9945/