ترجمان - آخرين عناوين علم‌وفلسفه https://tarjomaan.com/philosophy_and_science Wed, 27 Oct 2021 09:25:27 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 https://tarjomaan.com/skins/default/fa/fa_default_normal03_28oct_02/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری ترجمان https://tarjomaan.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ترجمان آزاد است. Wed, 27 Oct 2021 09:25:27 GMT علم‌وفلسفه 60 مغز؛ جعبه سیاهی که هر روز مرموزتر می‌شود https://tarjomaan.com/neveshtar/10363/ چند دهه قبل حرکت‌های کهکشانیِ خلاف انتظار وجود مادۀ تاریک را اثبات کرد؛ ماده‌ای که هرگز مشاهده نشده اما قسمت اعظم کیهان را تشکیل می‌دهد. حال پژوهش‌های جدید نشانگر وجود کارکردهایی خلاف انتظار در مغز است. بر اساس این یافته‌ها مغز حتی برای انجام ساده‌ترین کارکردها مثل تشخیص بو، بیش از آنچه ما تصور می‌کنیم تغییر می‌کند. آیا این تغییرات نشانۀ توانایی ما در یادگیری است؟ آیا صرفاً خطایی سیستماتیک است؟ یا شاید هم مانند مادۀ تاریک، نشانۀ وجود چیز دیگری پس پرده است که هنوز نمی‌دانیم چیست. ]]> اد یانگ علم‌وفلسفه Sat, 25 Sep 2021 04:59:50 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/10363/ آیا نابغه‌بودن ارزشش را دارد؟ https://tarjomaan.com/neveshtar/10326/ موتزارت چطور می‌توانسته موسیقی را بی‌کم‌وکاست در ذهنش بپروراند؟ داوینچی چطور طرح‌هایی به‌ظاهر بی‌ربط را به مفهومی یکپارچه و معنادار تبدیل می‌کرده است؟ آی.کیو؟ نمره‌های مدرسه؟ کودکی درخشان؟ شاید، اما استیون هاوکینگ تا هشت‌سالگی نمی‌توانسته بخواند و پیکاسو و بتهوون از پس عملیات سادۀ ریاضی برنمی‌آمدند. اگر دربارۀ معیارهای «استاندارد» ارزیابی نبوغ مبالغه شده، آیا می‌توان نبوغ را در چیزهایی یافت که معمولاً بیرون از این معیارهای استاندارد قرار می‌گیرند؟ و آیا با یافتن پاسخ هنوز هم می‌خواهیم نابغه باشیم؟ ]]> کرگ رایت علم‌وفلسفه Sat, 21 Aug 2021 04:50:36 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/10326/ آیا در دوران دیجیتال مرده‌ها می‌توانند به آرامش برسند؟ https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10317/ فراموش‌کردن در دنیای دیجیتال، اگر ناممکن نباشد، بسیار سخت است. اگر کسی از زندگی‌مان بیرون برود، همچنان عکس‌ها و نوشته‌ها و حرف‌هایش را در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم یا داده‌هایش را نگه می‌داریم. میراث دیجیتالِ آن‌هایی که از دنیا می‌روند نیز با ما می‌ماند. پروفایل‌های فیس‌بوک و توییترشان هست و سابقۀ چت‌ها و پیام‌هایمان به آن‌ها باقی است. حتی شاید گاهی برای آن‌ها چیزی بنویسیم و گذشته‌ها را یاد کنیم. آیا دنیای دیجیتال به ما کمک خواهد کرد تا دردِ از‌دست‌دادن را تسلی بدهیم؟ ]]> هومن برکات علم‌وفلسفه Sun, 15 Aug 2021 05:13:40 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10317/ آیا تجربۀ سفر فضایی می‌تواند ما را به آدم بهتری تبدیل کند؟ https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10302/ فضانوردان غالباً آدم‌هایی‌اند مهندسی یا پزشکی خوانده، اهل عمل، و ورزیده و نترس. کسی از آن‌ها انتظار ندارد حرف‌های الهام‌بخش بزنند یا فلسفه ببافند، اما خیلی از فضانوردان، بعد از آنکه از سفری فضایی بازمی‌گردند، از تجربۀ عجیبی حرف می‌زنند که با دیدنِ زمین از آن بالا به آن‌ها دست داده است: نوعی حس ابهت و عظمت، درکِ ناچیزبودن حیات انسان، و احساس خضوع و فروتنی. آن‌ها زمینی را می‌بینند عاری از مرزکشی، و البته آسیب‌پذیر و شکننده. چطور باید این احساس را توضیح داد؟ ]]> جولیا برد علم‌وفلسفه Sun, 25 Jul 2021 12:30:47 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10302/ چگونه هرچیزی جز پزشکی مدرن تبدیل شد به درمان طبیعی؟ https://tarjomaan.com/neveshtar/10273/ تا دویست سال پیش، اگر احضار روح و اجنه در فرایند درمان به کار گرفته نمی‌شد، آن فرایند «درمان طبیعی» نام می‌گرفت. اما حالا هر درمانی خارج از پزشکی مدرن «طبیعی» به نظر می‌رسد. مهم نیست این روش‌ها از چین و هند آمده‌اند یا یونان و مکزیک؛ هرچه باشند، به‌صرف مخالفت با پزشکی مدرن، طبیعی دانسته می‌شوند. همین امر باعث شده بازار مرشد‌هایی که با شربت یا سوزنشان همۀ امراض را شفا می‌دهند داغ‌تر از همیشه باشد. آلن لوینوویتز توضیح می‌دهد که چه شد که این دکان‌ها راه افتاد و پزشکی چگونه می‌تواند دوباره اعتمادها را به دست آورَد. ]]> آلن لوینوویتز علم‌وفلسفه Tue, 13 Jul 2021 04:43:11 GMT https://tarjomaan.com/neveshtar/10273/ روی فقرا امتحانش کنید https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10268/ ریشه‌کن‌شدن ویروس آبله شاید «بزرگ‌ترین داستان موفقیت در تاریخ پزشکی باشد»، اما این موفقیت ساده و بی‌هزینه به دست نیامده است. سال ۱۷۹۶ بود که ادوارد جنر روش مؤثری برای واکسیناسیون آبله ابداع کرد، اما این ویروس تا سال ۱۹۷۷ همچنان قربانی می‌گرفت و در این مدت بیش از نیم میلیارد نفر را به کام مرگ کشاند. استیون شیپین، مورخ تاریخ علم هاروارد، با نگاهی دوباره به مسیر پرفراز و فرود مبارزه با بیماری آبله، زوایای شگفت‌انگیزی از سایه‌روشن‌های آن دوران پیش رویمان می‌گذارد که این روزها، بیش از همیشه، برای مدیریت پرتنشِ سلامت همگانی به آن نیازمند‌یم. ]]> استیون شیپین علم‌وفلسفه Sat, 10 Jul 2021 04:41:36 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10268/ باورهای اشتباه و گریختن به تاریکی فلسفۀ قاره‌ای https://tarjomaan.com/report/10116/ اما هایدگر، وقتی اسم ویتگنشتاین در میان کلاس درس آمد، درباره‌اش گفت: «او مثل کسی است که می‌خواهد از این اتاق فرار کند، ولی در باز آن را نمی‌بیند». از آن سو، تنها باری که ویتگنشتاین از هایدگر نام برد، چنین گفت «می‌فهمم منظور او از وجود و نگرانی چیست». این درحالی بود که فلسفه‌ورزی‌های هایدگر در چشم فیلسوفان تحلیلی آن زمان بیشتر شبیه شوخی‌هایی پراکنده و بی‌مزه بود. آیا می‌توان فهمید هایدگر و دیگر فیلسوفان قاره‌ای چه می‌گویند؟ چرا زبان آن‌ها این‌قدر مغلق و پیچیده است؟ ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Sun, 28 Mar 2021 07:19:58 GMT https://tarjomaan.com/report/10116/ حاشیه‌هایی بر افلاطون: مجموعۀ تاریخ فلسفۀ تی‌ال‌اس https://tarjomaan.com/report/10113/ وایتهد ، فیلسوف شهیر قرن بیستم، جمله‌ای دارد که نقل زبان خیلی از استادها و دانشجویان فلسفه است: «هر فلسفه‌ای نسبت به آموزه‌های افلاطون یادداشتی است حاشیه‌ای». وب‌سایت «تایمز لیترری ساپلیمنت» به تأسی از وایتهد عنوان «حاشیه‌هایی بر افلاطون» را بر روی یادداشت‌هایی گذاشته است که، به‌شکلی مختصر و پرمغز، ایدۀ مرکزی هر یک از متفکران تاریخ فلسفه را توضیح می‌دهند. این مجموعه یادداشت‌ها هم برای مبتدی‌ها آموزنده است، هم می‌تواند الهام‌بخش کسانی باشد که در این راه مویی سفید کرده‌اند. ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Sat, 13 Mar 2021 05:01:41 GMT https://tarjomaan.com/report/10113/ انسان‌بودن یعنی بیماربودن: سرگذشت فکری چهار فیلسوف دوران‌ساز https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10026/ کاسیرر در نامه‌ای به همسرش در ۱۹۲۷ نوشت: «من می‌توانم بی هیچ مشکلی، آنچه را که لازم می‌دانم، بیان کنم». این کاری نبود که دیگر فلاسفۀ بزرگ قرن بیستم بتوانند انجام دهند. دیگران گویا به تاریکی سفر کرده بودند و شبح نیستی را به چشم دیده بودند: بنیامین خودکشی کرد، تندخویی ویتگنشتاین کار دستش داد، و هایدگر درنهایت دچار فروپاشی روانی شد. برخلاف همۀ این‌ها، کاسیرر میلی افراطی به تعادل زندگی داشت. اما آیلنبرگ این چهار فیلسوف را در عصر جادوگران کنار هم نشانده و برایشان سرگذشتی فکری و خواندنی نوشته است. ]]> کاستیکا براداتان علم‌وفلسفه Mon, 18 Jan 2021 07:16:43 GMT https://tarjomaan.com/barresi_ketab/10026/ محصولات ارگانیک اصلاً وجود ندارد https://tarjomaan.com/report/10019/ امروزه، اکثر آدم‌ها دنبال دارو و غذاهای طبیعی می‌گردند. رژیم‌های غذایی از همیشه ارگانیک‌ترند و استفاده از مواد خوراکی و داروهای شیمیایی با خود نوعی احساس گناه می‌آورند. اما بررسی‌های جدید نشان می‌دهند تفاوت مواد مصنوعی و طبیعی چندان واضح نیست و شاید بتوان گفت تاحدی هیچ فرقی ندارند. این نگرانی‌ها لزوماً هراسی پزشکی نیستند، بلکه گاه نفرتی‌اند که آدم‌ها ممکن است از جامعه‌شان بیاموزند یا آن را با جهان‌بینی خود در هماهنگی ببینند. ]]> ترجمان علوم انسانی علم‌وفلسفه Fri, 08 Jan 2021 04:49:38 GMT https://tarjomaan.com/report/10019/