نوستالژی حسرتی غمبار و توأمان لذتبخش برای گذشته است. در فرهنگ مدرن معمولاً نوستالژی را نکوهش میکنند و بازگشت به گذشته را نامطلوب یا نادرست میشمارند. اما گذشتهگرایی این روزها دامان خود مدرنیته را نیز گرفته است. زیگمونت باومن در آخرین کتاب خود چهار دسته از نوستالژیهای مدرن را برشمرده است: «بازگشت به هابز»، «بازگشت به قبیله»، «بازگشت به نابرابری» و «بازگشت به رحم مادر».
آنچه در این نوبت گوش میکنید نسخهٔ صوتی نوشتاری است از الستر بونت که پیش از این با عنوانِ «حسرت برای گذشتهای که هرگز نبوده» منتشر شده است. نوشتار این نسخۀ صوتی را در اینجا بخوانید.
برای بسیاری کسان، گذشته هیچگاه جذابتر و آینده ترسناکتر به نظر نمیرسد. جامعهشناس برجستۀ بریتانیایی، زیگمونت باومن (که در ژانویه درگذشت)، در آخرین کتاب خود، توجهش را به این حالت نوستالژیک عطف کرده و آن را «رتروتوپیا» نامیده است. باومن در سرتاسر زندگی کاری طولانیاش، شیفتۀ پارادکسهای مدرنیته بود. مهمترین آثار او، مثل مدرنیته و هولوکاست، نمونههای بارزی هستند از نظریۀ اجتماعی انتقادی که با نگاه تجربی همراه شده است. او در رتروتوپیا به کندوکاو دربارۀ پیوستگی عجیب مدرنیته با نوستالژی میپردازد. مقصود اصلی این کتاب، تشریح روشهایی است که جریانهای نوستالژیک مختلف در پیش میگیرند، هم در خلق و هم در غالب آمدن بر زمان حالی که باعث اختلال و سردرگمی است.
فایل صوتی نوشتار «حسرت برای گذشتهای که هرگز نبوده» را گوش کنید.
آیا واقعاً به بازیهای ویدئویی «معتاد» میشویم؟
چه شد که تریاک به سلاح امپراتوریها علیه یکدیگر بدل شد؟
ما قبل از آنکه بتوانیم غذا بخوریم، خوردن پلاستیک را شروع میکنیم