الیویه روآ استادِ نظریههای اجتماعی و سیاسی در دانشگاه اروپایی فلورانسِ ایتالیاست. تخصص او در پیوند دادنِ دین و سیاست و همچنین مباحثِ مربوط به اسلام سیاسی و تأثیرات آن بر جوامع اروپایی و اسلامی از او چهرهای برجسته در میان متخصصان جنبشهای جدید اسلامی ساخته است. آخرین کتاب او جهاد و مرگ؛ جذابیت جهانی دولت اسلامی است. آنچه میخوانید گزیدهای از نوشتارها و گفتوگوهای این اندیشمند فرانسوی است.
3 دقیقه
• اسلام سیاسی بعد از بهار عربی: کشاکش جهاد و دموکراسی
تجربۀ سیاستْ جنبشهای اسلامگرا را به میانهروی سوق داده، چیزی که افراطگرایی را دوباره جذاب میکند
رسانههای جهان پر است از تیترهایی دربارۀ داعش، بوکوحرام یا دیگر گروههای اسلامگرای مسلح و خشونتطلب. اما در واقعیت روزمرۀ کشورهای اسلامی، جنبشهای اسلامیِ میانهرویی که تلاش میکنند در چارچوب قوانین و با آموزش و کارهای خیریه مردم را به اسلام دعوت کنند اهمیت بسیار بیشتری دارند. کتاب جدید شادی حمید و همکارانش دربارۀ سرنوشت این جنبشهای «جریان اصلی» است، جنبشهایی که بعد از کودتای مصر و ظهور داعش با آزمونی دشوار روبهرو شدند.
• آنها برای مُردن به خاورمیانه میآیند
زندگینامۀ تروریستهای «بومیِ» اروپایی نشان میدهد که آنها نهیلیستهایی خشونتطلب هستند
اولیویه روآ برای نوشتن کتاب جدیدش، سراغ زندگیِ جوانانی رفته که از اروپا به داعش و دیگر گروههای سلفی پیوستهاند و نهایتاً خود را در عملیاتی انتحاری منفجر کردهاند. روآ دریافت که زندگیِ این جوانان شباهتهایی انکارناپذیر با همدیگر داشته: اغلب دورانی از بیبندوباری را گذراندهاند، سپس ناگهان نوزایی دینیِ شدیدی را تجربه کردهاند و به فاصلهای کوتاه به استقبال جنگ و انتحار رفتهاند، اما آنچه هیچوقت اهمیتی برایشان نداشته، خود اسلام بوده است.
• اولیویه روآ: جهادیها به حیات علاقهای ندارند، به آرمانشهر نیز
چرا اسلامِ رادیکال به جنبشی جهانی برای جوانان معترض بدل شده است؟
اولیویه روآ، متخصص برجستۀ اسلام سیاسی، برخلاف بسیاری از تحلیلگران، ظهور داعش و دیگر گروههای افراطیِ شبیه آن را مسئلهای دینی نمیداند. او معتقد است آنچه شاهد آنیم، «نه رادیکالشدنِ اسلام، بلکه اسلامیشدنِ رادیکالیسم است». روآ در این مصاحبه خط تحلیلِ نسلیاش از جهادیها را ادامه میدهد و با ارائۀ جزئیاتی دقیق از حیاتِ روزمرۀ این عاشقانِ مرگ، ادعا میکند داعش در حال حاضر جهانوطنترین جنبش اعتراضی دنیاست.
• عقدۀ ادیپ اسلامگرایی در فرانسه
معضل جهادیهای فرانسه نه ربطی به دین دارد و نه به سیاست، بلکه مسئلهای نسلی است
اولیویه روآ معتقد است نباید سلفیگرایی را ناشی از رادیکالشدنِ اسلام دانست. بلکه ماجرا اسلامی شدنِ رادیکالیسم است. او با جستجو در منابعِ اطلاعاتی موجود دربارۀ جوانانی که در فرانسه به سلفیها پیوستهاند، نشان میدهد معضلِ جهادیها، معضلی نسلی است. زیرا سلفیگری فقط در میان یک نسلِ بخصوص از مسلمانانِ مهاجر رواج یافته است.
• اُلیویه روآ: لاییسیته ضد دین نیست
گفتوگو با الیویه روآ در باب لاییسیته به مثابه ایدئولوژی، اسطوره «هویت ملی» و نژادپرستی در جمهوری فرانسه
پروفسور الیویه روآ، از سیر مفهوم لاییسیته در فرانسه میگوید و هویت ملی را به عنوان مفهومی سیاسیشده به چالش میکشد. بهنظر او لاییسیته امروزه ضد دین است و لاییسیته مصالحه که آزادی دینی را مُجاز میشمارد، نیست. روآ به بازگشت به مفهومی از سکولاریسم فرامیخواند که اظهار آزادانه دین در عرصه عمومی را مُجاز میشمارد.
• سکولاریسم مقدس
گفتوگوی ارن گِوِرسین با اولیویه روآ
اولیویه روآ، متخصص اسلام سیاسی، در این گفتوگو معتقد است آن نوع بنیادگرایی که القاعده و دیگر گروههای رادیکال اسلامی در پیش گرفتهاند، در سنت اسلامی بیسابقه است و ما با پدیدهای کاملاً تازه مواجهیم.
• پرونده کتاب: جهل مقدس
نقد و بررسی کتاب جهل مقدس: وقتی مذهب و فرهنگ از هم جدا میشوند نوشتۀ اولیویه روآ
بودجۀ تحقیقات زبانشناختی چامسکی را ارتش آمریکا تأمین میکرد. آیا این حقیقت کنشگری سیاسی او را بیارزش میکند؟
در سالهای اخیر مفهوم برابری آماج انتقادات وسیعی بوده است، اما منتقدان برابری اصلاً یک دست نیستند
بدبینی و اظهار شدید نارضایتی به معیاری برای زندگی اخلاقی تبدیل شده است
تحول منسوجات نمودی از سرگذشت انسان است