مطالبی برگزیده از منتشرشدههای سال گذشته
طبیعت از ما رنجور است و طعم خشم خود را در زمستان به ما میچشاند: آسمان خشک، آلودگی هوا و سرمای کمجان. اما بهار همچنان مطبوع و بخشنده است. بهار فصل آغازکردن است و انسانها نیز میکوشند فصل تازهای برای زندگی خود رقم زنند. آدمهای بهتری شوند، کارهای عقبمانده را به فرجام برسانند و کاستیها و نقصانها را جبران کنند. ورزش کنند، سفر بروند و «بخوانند». بهارنامۀ ترجمان پیشنهادی است برای شروع خواندن در سال جدید.
5 دقیقه
• نسخهٔ صوتی: برداشتهای رمانتیک از عشق ازدواج را نابود میکند
سال ۱۹۹۳ آلن دوباتنِ ۲۳ساله با انتشار اولین رمانش به نام «درباب عشق»، ولولهای در دنیای ادبیات به پا کرد. پس از موفقیتِ «در باب عشق» هر سال طرفداران او با تمام وجود منتظر رمان دومش بودهاند. این انتظار دو دهه ادامه پیدا کرد و بالاخره امسال «جریان عشق» منتشر شد. دوباتن در این رمان از عشق و رابطۀ بلندمدت سخن میگوید. در نگاه او، عشق نوعی ماراتن است، نه دوی سرعت و برداشتهای رمانتیک از عشق، باعث نابودی حتمی ازدواج میشوند.
• نسخۀ صوتی: زندگی و مرگ در شهر ممنوعۀ اپل
کارخانهای که ۱.۳ میلیون نفر در آن کار کنند حتماً باید شیوۀ مدیریت جالبی داشته باشد. همینطور است. یکی از تصمیمهای مدیریتیِ کارخانۀ فاکسکان، تولیدکنندۀ گوشیهای اپل در چین، نصب توریهایی است برای جلوگیری از خودکشی کارگران. اگر توریها نتوانند مانع خودکشی شوند، یک نفر میمیرد و فردایش هیچ خبری از ماجرا نخواهد شد. برایان مرچنت مخفیانه به فاکسکان سفر کرده و روایتی را از جنون و افسردگی کارگران این کارخانه برای ما بازگو میکند.
• نسخۀ صوتی: ایسلند چطور جوانانش را از الکل و مواد مخدر نجات داد؟
۲۵سال پیش، جوانان ایسلندی از نظر سوءمصرف مواد مخدر، الکل و استعمال دخانیات ناسالمترین جوانان اروپا بودند. اما این کشور توانسته است طی برنامهای طولانیمدت به شکلی اعجابآور مصرف الکل و مواد را میان جوانان کاهش دهد و استعمال دخانیات را به کمترین حد میان کشورهای اروپایی برساند. کلید این موفقیت تغییر دستهای از نگرشها و مواجهۀ رو در رو با مسئله بوده است: اگر جوانان به هروئین معتاد میشوند، چرا به ورزش و هنر نشوند؟
• نسخۀ صوتی: در عصر اینستاگرام رمانتیکبودن نابودتان میکند
خیلیهایمان میدانیم زندگی آدمها به شادی و طراوتِ صفحههای اینستاگرامشان نیست. با اینحال، مگر میشود جلوی آرزوها را گرفت؟ مگر بهتر نیست که بهجای صبح تا شب کار کردن، دور دنیا سفر کنیم و خوش بگذارنیم؟ شاید مسئله همین است. اینکه لذتها را کجا باید پیدا کرد؟ در همراهی با چه کسانی؟ در تقلید از کدام نوع سبکزندگی؟ آلن دوباتن میگوید شاید این لذتهایی که دنبالشان میگردیم، در همین تجربههای معمولی پنهان شده باشند.
• نسخۀ صوتی: از خودتان بپرسید در زندگی چه رنجهایی را به جان میخرم
«کاری پردرآمد و عالی که با شرایط روحی و روانی من هماهنگ باشد»، «یک ماشین عالی از مارک بی.ام.دبلیو مدل ۲۰۱۷، رنگ مشکلی متالیک، فول آپشن»، «یک حساب بانکی بسیار پرپول». اینها بخشی از آرزوهایی بود که یک سارق در دفترچۀ یادداشتهایش نوشته بود. واقعیت این است که خیلی از ما اگر از خودمان بپرسیم «در زندگی چه میخواهی؟» به همینجور جوابها میرسیم. اما این فهرستها کمکی به زندگی ما نمیکنند. باید سؤال سختتری از خودمان بپرسیم.
• نسخۀ صوتی: آیا زندگیِ بدون کشمکش ارزش زیستن دارد؟
آرتور شوپنهاور میگوید زندگی همچون آونگی میان رنج و ملال در نوسان است. از نداشتن چیزها رنج میبریم و وقتی هم که به آنها میرسیم ملول و خسته میشویم. جان استوارت میل، فیلسوف فایدهباور انگلیسی، طی یک فروپاشی روانی در دوران جوانیاش به این ملال پی برد. آیا میتوان نوعی از خوشبختی، شادی و لذت را در جهانی آرمانی یافت که در آن همۀ چیزهایی که میخواهیم برآورده شدهاند؟
• نسخۀ صوتی: صنعت قند با خریدن دانشمندان، تقصیرها را گردن چربی انداخت
یک دانشجوی پستدکتری در دانشگاه هاروارد، با بررسی انبوهی از اسناد مربوط به تحقیقات پزشکی در سالهای دهۀ ۷۰، فهمید تبانیِ بزرگی میان مدیران صنعت قند و دانشمندانِ این دانشگاه در جریان بوده است. در واقع، صنعت قند به این پژوهشگران پول میداد تا اثبات کنند دلیلِ اصلی بیماریهای قلبی چربی است و قند نقشی در این میان ندارد. برای دهها سال، این تحقیقاتِ دستکاریشده مبنای برنامههای تعذیهای بوده است.
• نسخۀ صوتی: نظر هر کسی محترم است؟ اصلاً و ابداً
نزدیک به سهسال پیش، در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، یکی از گفتوگوهای بهیادماندنیِ این سالها بین یک استاد جامعهشناسی و چندتا از دانشجویان درگرفت. آن استاد جامعهشناسی در سخنرانیاش موسیقیِ یکی از خوانندگان فوقمحبوب عامهپسند را که به تازگی فوت کرده بود، شدیداً به باد نقد گرفت. اما دانشجویانی از پایین سن فریاد میزدند که هرکسی نظر خودش را دارد و نباید به سلیقۀ دیگران توهین کرد. حق با که بود؟
پس از فروپاشی اتحاد شوروی، جادههای اندکی در روسیه ساخته شده است. اما به تازگی طرح ساخت بزرگراهی مدرن میان مسکو و سنپترزبورگ در دست اقدام است. چندی پیش فاز اول این بزرگراه افتتاح شد، اما باوجوداین، رانندگان روسی ترجیح میدهند از همان جادۀ قدیمیِ پرترافیک رفتوآمد کنند، زیرا فکر میکنند اخذ عوارض، اگرچه با نرخی ناچیز، یکجور کلاهبرداریِ بیشرمانۀ دولتی است. این داستان روسیه است. سرزمینِ تضاد دولت و ملت.
عشق تجربهای است بیهمتا، شور و لذتی وصفناشدنی و درد و حرمانی تسلیناپذیر. عشق بر ما هجوم میآورد و ذهن و ضمیرمان را تسخیر میکند. گویی چیزی است غریزی، نه ارادی. عشق چیست و چه بر سر ما میآورد؟ احتمالاً نزدیکترین تجربۀ انسانی به عشقْ اعتیاد است. آزمایشهای متعددی بر یکسانی این دو تجربه در فعالیتهای مغزی ما صحه میگذارد.
آیا واقعاً به بازیهای ویدئویی «معتاد» میشویم؟
چه شد که تریاک به سلاح امپراتوریها علیه یکدیگر بدل شد؟
ما قبل از آنکه بتوانیم غذا بخوریم، خوردن پلاستیک را شروع میکنیم