کارشناسان حقوق بینالملل دربارۀ حمله به زیرساختهای غیرنظامی هشدار میدهند
ژورنالیست
Is the US committing war crimes by targeting Iran’s civilian infrastructure?
4 دقیقه
پیتر بومونت، خبرنگار ارشد بینالملل، گاردین — دونالد ترامپ، مقامهای ارشد آمریکا و طرفدارانشان، حمله به زیرساختهای غیرنظامی ایران را تأیید و تشویق میکنند؛ اقدامی که به گفتۀ کارشناسان حقوقی، از منظر حقوق بینالملل میتواند مصداق جنایت جنگی باشد. ترامپ در سخنانی پراکنده و آشفته هشدار داد که اگر ایران با او به توافق نرسد، نیروهای آمریکا «تکتک نیروگاههای تولید برق آنها» را هدف خواهند گرفت و «ایران را به عصر حجر بازخواهند گرداند؛ جایی که به آن تعلق دارد». روز بعد، در ادامۀ همان تهدید، ترامپ تصاویری از حمله به پل ناتمام بی۱ منتشر کرد و هشدار داد: «چیزهای بیشتری در راه است!».
اریکا گوارا روساس، از مدیران ارشد عفو بینالملل، میگوید: حملۀ عمدی به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله نیروگاههای برق، اصولاً ممنوع است. حتی در موارد محدودی هم که این تأسیسات هدف نظامی محسوب شوند، باز هم اگر حمله به آنها به غیرنظامیان آسیبی نامتناسب وارد کند، چنین حملهای مجاز نیست. از آنجا که این نیروگاهها برای تأمین نیازهای اولیه و معیشت دهها میلیون غیرنظامی حیاتیاند، حمله به آنها نامتناسب و در نتیجه بنا بر حقوق بینالملل بشردوستانه غیرقانونی خواهد بود و حتی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد.
بیش از ۱۰۰ کارشناس آمریکاییِ حقوق بینالملل از دانشگاههایی چون هاروارد، ییل، استنفورد و کالیفرنیا اعلام کردهاند که عملکرد نیروهای آمریکا و اظهارات مقامهای ارشد این کشور «نگرانیهای جدیای را درباره نقض قانون بینالمللی حقوق بشر و حقوق بینالملل بشردوستانه، از جمله احتمال ارتکاب جنایت جنگی، برانگیخته است. » در این بیانیه همچنین به اظهارنظری از ترامپ اشاره شده که گفته بود آمریکا حتی ممکن است صرفاً «برای تفریح» به ایران حمله کند. بیانیه همینطور به سخنان پیت هگست اشاره میکند که به خبرنگاران گفته بود آمریکا با «قواعد احمقانۀ درگیری» نمیجنگد. این کارشناسان، با اشاره به حمله به یک مدرسه در نخستین روز جنگ که به کشتهشدن بیش از ۱۶۰ کودک و معلم انجامید، گفتهاند که از «حملاتی که مدارس، مراکز درمانی و خانهها را هدف قرار دادهاند، بهشدت نگراناند».
از زمان جنگ جهانی دوم، حقوق بینالملل دربارۀ حفاظت از اهداف غیرنظامی صریحتر و دقیقتر شده است، اما آمریکا و متحدان غربیاش پیشتر نیز حملات بحثبرانگیزی به زیرساختهای غیرنظامی انجام دادهاند؛ از جمله علیه عراق و صربستان. سارا یَگر، از مدیران دیدهبان حقوق بشر، دربارۀ احتمال حمله به نیروگاههای برق ایران میگوید: ارتش آمریکا پروتکلهایی دارد که برای به حداقل رساندن آسیب به غیرنظامیان تدوین شدهاند. اما وقتی رئیسجمهور اینگونه سخن میگوید، به نظر میرسد که آن محدودیتها اختیاریاند.
تام داننباوم، استاد دانشکدۀ حقوق استنفورد، میگوید: حقوق بینالملل فقط در صورتی حمله به نیروگاههای انرژی و دیگر اهداف غیرنظامی را مجاز میداند که احراز شود این تأسیسات در درجۀ اول در خدمت فعالیتهای نظامیاند. اما اظهارات ترامپ نشان میدهد که در اینجا چنین معیاری در کار نیست. اشاره به بازگرداندن ایران به «عصر حجر» نشان میدهد که ظاهراً قرار است این اهداف و تأسیسات صرفاً به این دلیل هدف قرار گیرند که به تداوم یک جامعۀ مدرن در ایران کمک میکنند؛ معیاری که هیچ نسبتی با مشارکت در اقدام نظامی ندارد.
فصلنامۀ ترجمان چیست، چه محتوایی دارد، و چرا بهتر است اشتراک سالانۀ آن را بخرید؟
ما در مجلۀ ترجمان تازهترین نوشتههای دنیای علوم انسانی را از میان معتبرترین مجلات جهان ترجمه و منتشر میکنیم. در ترجمان تلاش میکنیم از دریچۀ علوم انسانی به مسائل فرهنگی و اجتماعی روزمره بنگریم، با زبانی روشن دربارۀ آنها حرف بزنیم و خواننده را با دیدگاههای گوناگون نسبت به هر مسئله آشنا کنیم.
مطالب مجله پیش از آنکه در سایت ترجمان منتشر شوند، در نسخۀ چاپی در اختیار خوانندگان قرار میگیرند. با خرید اشتراک سالانه یا تهیۀ هر شمارۀ مجله، زودتر از دیگران به محتوای کامل ترجمان دسترسی خواهید داشت و از مزایایی مانند تخفیف، ارسال رایگان و هدیههای ویژه نیز بهرهمند میشوید. برای آشنایی بیشتر با محتوای مجله یا خرید نسخههای چاپی، به فروشگاه اینترنتی ترجمان سر بزنید.
برگرفته از مطلب «Is the US committing war crimes by targeting Iran’s civilian infrastructure» که در تاریخ ۳ آپریل ۲۰۲۶ در گاردین منتشر شده است. وب سایت ترجمان آن را در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ منتشر کرده است.
پیتر بومونت(Peter Beaumont) خبرنگار ارشد بینالمللی است که گزارشهای گستردهای از مناطق جنگی از جمله آفریقا، بالکان، خاورمیانه و اوکراین تهیه کرده است. او که خبرنگار سابق گاردین در اورشلیم بوده، جوایز متعددی از جمله جایزه اورول را برای کارش در عراق دریافت کرده است
آمریکا بلد نیست در جهانی زندگی کند که زیر سلطهاش نباشد